Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік-Батыс Үндістандағы қауым
Community in South Western India
Банттар (/bʌnt/) – Үндістанның оңтүстігіндегі Тулу-Наду аймағында тарихи тұрған үнді қауымы. Егіншілікпен айналысқан бастаулары бар, Тулу-Наду аймағының негізгі жер иеленуші және шаруа қауымы болып табылады. Ана тілдері – тулу және кундаганнада тілдері. Бүгінде бантар көбінесе қалалық жерлерде қоныстанған, дүние жүзінде бір миллионнан кем халқы бар қауым.
The Bunt ('/b//ʌ//n//t/, ) people are an Indian community who historically have inhabited the Tulu Nadu region in South India. with agrarian origins, They are the dominant land owning and farming community of Tulu Nadu, and speak Tulu as well as Kundagannada as their mother tongue. Today, the Bunts are a largely urbanised community, with a population size of less than one million worldwide.
Тарих
Американдық антрополог Сильвия Ватук Бунт қауымы шала анықталған әлеуметтік топ болғандығын айтады. Бунттар тулу және кундаганнада тілдерін ана тілі ретінде қолданады және дәстүрлі түрде күріш өсірумен айналысатын аграрлық каста болды. Бунттар аналық желі бойынша мүлік мұрагерлік жүйесін ұстанады, ол Әлиясантана деп аталады. Олардың 93 рулық аты немесе тегі бар және Бари деп аталатын 53 аналық руға бөлінеді. Бір Баридің мүшелері аралас некеге тұрмаған. Бунт рулары ежелгі Алупа әулетінен (шамамен 2-ші ғасыр – 15-ші ғасыр) тараған деп санайды. Тарихшы П. Гурураджа Бхат Алупа патшалық отбасының жергілікті болғандығын, мүмкін Бунт кастасына жататындығын айтады. Тарихшы Бхаскар Ананд Салетореге сәйкес, Алупа (Альва) атағы Бунттар арасында бүгінге дейін сақталған. Тулу Надуға жақын Солтүстік Кераланың кейбір билеуші және феодалдық рулары да Бунттардан тараған болуы мүмкін. Үнді антропологі Айинапалли Айяппан Бунттардың күшті және соғысқа дайын руы Кола Бари деп аталғандығын, ал Колатунадудың Колатири Раджасы осы рудың ұрпағы болғандығын мәлімдейді. Норвегиялық антрополог Харальд Тамбс Лихе Бунттардың джайнистік патшалықтардың жауынгерлері болғандығын айтады. Джайнизм Хойсала әулетінің билігі кезінде Канара аймағында бекінген, ал Хойсала патшаларының өзі джайнистер болған. Хойсала Баллал патшалары Бунттарды әскери шенеуніктерге тағайындаған. Бунттар арасында кең таралған аңыз бойынша, джайнизмді тастап, ауруды емдеу үшін тауыс етін жеген джайнистік патшалардың бірі болған. Хеггаде – джайнизм дінін ұстанатын Бунт тегінің Паттада Пергаде отбасының қазіргі басшысы. Жеке меншік жер туралы түсінік Оңтүстік Канара ауданында кем дегенде 12-ші ғасырдан бері бар, сондай-ақ Еуропаның феодалдық жүйесінен көп айырмашылығы жоқ әскери иелік те болған. Бунттар әскери каста болғандықтан, жер салығын төлеуден босатылған. Бунт отбасылары бірнеше ауылды басқарған және сарайда тұрған. Көптеген ауылдар әдетте бір Бунт билігінің астында біріктірілген, ал биліктер джайнистік патшалардың вассалдары болғанына қарамастан, айтарлықтай тәуелсіздікке ие болған. Бунт басшылары мен кіші княздар Келади наяктарының билікке келуімен дербес болды. 16-шы ғасырдың басында Тулува әулеті Солтүстік Карнатакадағы Ханпи қаласында орналасқан Виджаянагара империясын басқарды. Ғалымдар Майсур Хати Рамашарма мен Майсур Хати Гопал Тулува билеушілерінің Бунт тегінен шыққандығын болжайды. Бунттардың Паривара Бунт деп аталатын тобы Виджаянагара империясының наяктары (басшылары) екенін дәстүрлі түрде мәлімдейді. Бунттардың феодалдық өмірі мен қоғамы отаршылдық кезеңде ыдырап, урбанизацияның өсуіне әкелді.
American anthropologist Sylvia Vatuk states that the Bunt community was a loosely defined social group. The Bunts speak Tulu and Kundagannada as their native language and were traditionally an agrarian caste engaged in rice cultivation. The Bunts follow a matrilineal system of inheritance called Aliyasantana. They have 93 clan names or surnames and are divided into 53 matrilineal septs called Bari. Members of the same bari did not intermarry. Bunt clans claim descent from the ancient Alupa dynasty (circa 2nd century CE – 15th century CE). Historian P. Gururaja Bhat mentions that the Alupa royal family were of local origin possibly belonging to the Bunt caste. The title Alupa (Alva) survives until this day among the Bunts according to historian Bhaskar Anand Saletore. Some ruling and feudal clans of North Kerala adjacent to Tulu Nadu were also likely descended from Bunts. Indian anthropologist Ayinapalli Aiyappan states that a powerful and warlike clan of the Bunts was called Kola Bari and the Kolathiri Raja of Kolathunadu was a descendant of this clan. Norwegian anthropologist Harald Tambs Lyche, states that the Bunts were warriors of the Jain kingdoms. Jainism gained a foothold in the Canara region during the rule of the Hoysala dynasty who were themselves Jains. The Hoysala Ballal kings are known to have appointed Bunts as military officers. A legend prevalent among the Bunts states that one of the Jain kings of the Bunts abandoned Jainism and took to eating peacock meat to cure a disease. Heggade is the current head of the Pattada Pergade family of Bunt heritage which continues to practice the Jain religion. The concept of personal landed property existed in South Canara district from at least the 12th century and also a military tenure not very different from the feudal system of Europe. The Bunts, being a martial caste, were exempt from paying land taxes. Bunt families controlled several villages and lived in a manor house. Several villages were generally united under a single Bunt chiefdom, and the chiefdoms had considerable autonomy despite being vassals to the Jain kings. The Bunt chiefs and petty princes became virtually independent after the rise of the Nayakas of Keladi. At the start of the 16th century, the Tuluva dynasty came to control the Vijayanagara Empire with its capital at Hampi in North Karnataka. It has been suggested by scholars Mysore Hatti Ramasharma and Mysore Hatti Gopal that the Tuluva rulers were of Bunt origin. A section of Bunts called Parivara Bunt have also traditionally claimed to be Nayaks (chieftains) of the Vijayanagara Empire. The feudal life and society of Bunt began to disintegrate during the colonial period, leading to a period of increasing urbanisation.
Дін
Банттар индуизм және джайнизмді бірдей ұстанады. Алагди 2006 жылы Тулу Наду халқы туралы былай деп жазды: «Хиндулардың ішінде он пайыздан астамдары брахмандар, ал қалғандары, номиналды түрде хинду болғанымен, шын мәнінде қамқоршылық құдайлар мен буталарға табынушылар». Амитав Гош Тулу Буталарын қорғаушы тұлғалар, ата-бабалар рухы және кіші құдайлар қатарына қосылған батырлар ретінде сипаттайды. Буталарға табынушылық Тулу Надуда халықтың көп бөлігі арасында кеңінен таралған. Банттар аймақтың негізгі жер иелері болғандықтан, Бута Кола фестивалінің дәстүрлі демеушілері болды, оған Яксагана сияқты театрлық формаларға ұқсас элементтер кірді. Буталар мен дайваларға (қамқоршылық құдайларға) негізгі индуистік құдайлар сияқты күнделікті табыну жасалмайды. Оларға табыну жылдық ритуалдық фестивальдармен шектеледі, бірақ бутаның ритуалдық заттарына, әшекейлеріне және басқа да керек-жарақтарына күнделікті пуджалар орындалуы мүмкін. Пураникалық индуистік құдайлардан айырмашылығы, бутаға табынушылық ұжымдық және тулу тілінде сөйлейтін аймақтағы әрбір кастаның өзіне тән буталары мен дайвалары бар. Буталар немесе дайвалар оларға табынатын адамдардың мәртебесіне қарай отбасылық құдайлар (кутумбада бута), жергілікті немесе ауылдық құдайлар (джагеда бута, урада бута) немесе әкімшілік бірліктермен байланысты құдайлар (гутттар, мысалы, Адве Мудра Гуту, Андэмар Гуту, Киннимаджал Гуту, Кудал Гуту) болуы мүмкін. (Бидустар, мысалы, Маларбеду, Кулур Биду) иеліктер тобы (Магане, мысалы, Айла Магане Уппала), аудандар (симе) немесе тіпті кіші патшалықтар (патшалық буталар немесе раджандайвалар). Жұмади құдайы Ражандайваның мысалы ретінде келтіріледі, яғни бұрынғы кіші патшалықты немесе ірі феодалдық иелікті билеген патшалық құдай. Жұмадиге негізінен оның табынуының басты демеушілері болып табылатын бай жер иелері Банттар табынады. Мифте де, діни Бута Кола биінде де Жұмади әрқашан Банде деп аталатын жауынгерлік көмекшісімен бірге болады, ол Бунт кастасының демеушілерімен ерекше байланысты сияқты. Кодамантай, Куккинантай, Джарантай, Уллайя және Уллалти – бұл патшалық Бута культінің басқа құдайлары.
The Bunts practice Hinduism as well as Jainism. Alagodi wrote in 2006 of the Tulu Nadu population that, "Among the Hindus, a little over ten per cent are brahmins, and all the others, though nominally Hindus, are really propitiators or worshippers of tutelary deities and bhutas." Amitav Ghosh describes the Tulu Butas as protective figures, ancestral spirits and heroes who have been assimilated to the ranks of minor deities. The cult worship of the Butas is widely practiced in Tulu Nadu by a large section of the population. The Bunts being the principal landowners of the region were the traditional patrons of the Buta Kola festival which included aspects akin to theatrical forms like Yakshagana. Butas and daivas (tutelary deities) are not worshiped on a daily basis like mainstream Hindu gods. Their worship is restricted to annual ritual festivals, though daily pujas may be conducted for the ritual objects, ornaments, and other paraphernalia of the būta. Unlike with the better known Hindu gods of the puraṇic variety, buta worship is congregational and every caste in the Tulu speaking region has its own set of butas and daivas that they worship. Depending on the significance of the people who worship them, butas or daivas can be family deities (kuṭuṃbada buta), local or village deities (jageda buta, urada buta), or deities associated with administrative units such as manorial estates (Guțțus, e. g., Adve Moodra Guthu ,Andemaar Guthu , Kinnimajal Guthu, Kudal Guthu.) (Beedus, e. g., Malarbeedu, Kuloor Beedu). groups of estates (Magane, e. g., Aila Magane uppala, districts (sime) or even small kingdoms (royal butas or rajandaivas). The deity Jumadi is cited as an example of a Rajandaiva, i. e. a royal deity who reigns over a former small kingdom or large feudal estate. Jumadi is worshiped mainly by the rich land owning Bunts who are the chief patrons of his cult. In the myth, as well as in the religious Buta Kola dance, Jumadi is always accompanied by his warrior attendant, called Bante, who appears to be specially related to the patrons of the Bunt caste. Kodamanthaye, Kukkinanthaye, Jaranthaye, Ullaya and Ullalthi are some of the other deities from the royal Buta cult.
Елді мекендер
Банттардың көпшілігі аналық желі бойынша мүліктің иелігін жүргізген, ал әйел желісіндегі ең үлкен ер адам отбасының басшысы болған. Нандаликіден шыққан Хекгадей руының әміршілігіне қарасты Чавади Арамэне үйінде 16 ғасырдан бергі жазулар сақталған. Удупи ауданындағы Толаха әулетіне тиесілі Суралу Арамэне тағы бір әміршілік үйі, ол 15 ғасырдан бастау алады. Суралу сарайы қазір Толахалардың ұрпағы Сударшан Шеттиге тиесілі, ол оны қайта жаңарту жобасын жүргізіп жатыр. Суралу сарайы – мемлекеттік қорғауға алынған ескерткіш, ол 2016 жылы Карнатака үкіметінің көмегімен жартылай қалпына келтірілді. Ортағасырлық сәулетін сақтап қалған Банттардың басқа да үйлерінің ішінде Маңғалдағы Кодиал Гуту үйі бар. Каннурдағы Бадиля Гуту, Шетти Бетту, Путиге Гуту, Маркада Гуту.
Most Bunts followed a matrilineal system of inheritance and the eldest male member in the female line was the head of the family. Chavadi Aramane of Nandalike, the manorial house of the Heggade chieftaincy has inscriptions from the 16th century. Suralu Aramane of the Tolaha dynasty is another house of chieftains in Udupi district; it dates from the 15th century. The Suralu Mud Palace is currently under the ownership of Sudarshan Shetty, a descendant of the Tolahas who is leading a restoration project. The Suralu Palace is a State protected Monument which was partially restored in 2016 with help from the Government of Karnataka. Some other houses of the Bunts that preserve medieval architecture include the Kodial Guthu house of Mangalore. Badila Guthu in Kannur, Shetty Bettu, Puthige Guthu, Markada Guthu
Ұйым
Банттардың дәстүрлі қоғамдық кеңесі Бунтара Яне Надавара Матр Сангха (Бунт және Надава қауымдастығы) деп аталатын сайланған мүшелерден құралған органмен алмастырылды. Ол 1908 жылы Мангалор қаласында құрылған және "The Hindu" газеті оны Бунт қауымының ең жоғары органы деп атады. Бунттар қоныстанған аймақтарда осыған ұқсас өңірлік және халықаралық ұйымдар жұмыс істейді. Бунт қауымдастығы, оның өңірлік бөлімшелері де мектептер, колледждер, жатақханалар және емханалар ұстап тұрады.
The traditional community council of the Bunts have been replaced by a body of elected members called the Buntara Yane Nadavara Mathr Sangha (Bunt and Nadava Association). It was established in 1908 in Mangalore and has been called the apex body of the Bunt community by The Hindu newspaper. Similar regional and international organisations operate in areas where the Bunts have migrated. The Bunt association, including its regional bodies, also runs schools, colleges, hostels and dispensaries.
Варналық сыныптама
Дәстүрлі шатурварна жүйесі көбінесе Оңтүстік Үндістанда кездеспейді. Бьюкенен және П.Н. Чопра, Гундимеда Самбайя және Санджай Субраманьям сияқты тарихшылардың мәлімдемесіне сәйкес, банттар индуистік варна жүйесіндегі Сат Шудралар немесе "Жоғарғы" Шудралар тобына жатады. Оңтүстік Үндістандағы жоғарғы шудралар әдетте Оңтүстік Үндістанның жерді иеленуші, билеуші топтары болған және Солтүстік Үндістандағы кшатриялар мен вайшьяларға балама болған. Бүгінде банттар алдыңғы қатардағы жоғарғы касталық қауым деп есептеледі.
The traditional chaturvarna system is largely not found in South India. According to Buchanan and historians like P. N Chopra, Gundimeda Sambaiah and Sanjay Subrahmanyam etc., Bunts belong to the Sat Shudras or "Upper" Shudras category in the Hindu varna system. In Southern India, the upper Shudras were generally the landholding ruling classes of South India and were analogous to Kshatriyas and Vaishyas in North India. Bunts today are considered a forward upper caste community.
Резервтің мәртебесі
Банттар мемлекеттік деңгейде Карнатака үкіметі тарапынан Басқа артта қалған топ (ОБК) ретінде жіктеледі. Олар Карнатака штатының Орталық ОБК тізіміне енгізілмеген. Дегенмен, олардың орталық мәртебесі күмәнді, себебі сотқа берілген шағымдар Бунт қауымының мүшелеріне «Надава» деген атпен ұлттық деңгейде ОБК квотасын пайдалануға мүмкіндік берді.
Bunts are categorized as Other Backward Class (OBC) by the Government of Karnataka at the state level. They are not included in the Central List of OBCs of the state of Karnataka. However their central status is contested as legal petitions have allowed members of the Bunt community to avail OBC reservation at the national level as 'Nadavas'.