Кубер – 7 ғасырдағы бұлғар басшысы. Кубрат ханның ұлы болуы мүмкін, аварлармен күресіп, христиан халқын азат еткен. Бұлғар тарихы, генеологиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
7 ғасырдағы болгар көшбасшысы
7th century Bulgar leader
7 ғасырдағы болгар көшбасшысы
7th century Bulgar leader
Кубер (сондай-ақ Кубер немесе Кувер) – 7 ғасырдағы болгар көшбасшысы, Қасиетті Димитрийдің кереметтерінде айтылғандай, 670 жылдары болгар және византиялық христиандардан құралған халықты азат еткен. Олардың ата-бабалары 60 жыл бұрын Аварлар тарапынан Шығыс Рим империясынан Паннониядағы Сырмия аймағына көшірілген еді. Ғалымдардың бір теориясы бойынша, ол Кубраттың ұлы, Хан Аспарұхтың бауыры және Дуло руының мүшесі болған.
Kuber (also Kouber or Kuver) was a Bulgar leader who, according to the Miracles of Saint Demetrius, liberated a mixed Bulgar and Byzantine Christian population in the 670s, whose ancestors had been transferred from the Eastern Roman Empire to the Syrmia region in Pannonia by the Avars 60 years earlier. According to a scholarly theory, he was a son of Kubrat, brother of Khan Asparukh and member of the Dulo clan.
Шығу тегі
Византиялық ғалым, Теофан Исповедник айтуынша, Кубраттың (аты аталмаған) төртінші ұлы, 642 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Понт даласын тастап кетіп, "Авар Паннониясындағы аварлардың бағынышына түсіп, әскерімен бірге сонда қалды". Болгар тарихшысы Васил Златарски алғаш ұсынған теория бойынша, Кубер – Қара теңіздің солтүстігіндегі далалардағы Оногур болгарларының христиан билеушісі Кубраттың төртінші ұлы болған. Кубердің тарихы Әйет Димитрийдің кереметтері кітабының екінші бөлімінде жалғасады. Бұл кітап 680 немесе 690 жылдары Салоникада жазылған агиографиялық еңбек. Денис Синор былай деп жазды: "Авар қағаны Куберге және оның сүйегіне алтымыш жыл бұрын тұтқынға алынып, Дунайдың солтүстігінде, бұрынғы Паннония Сирмиенсис провинциясынан алыс емес жерде аварлар мен болғарлармен араласып өмір сүрген христиан византиялықтардың ұрпақтарын басқаруды тапсырды". Дегенмен, Кубердің халқы көп ұзамай тұтқындарды босатып, оларды оңтүстікке, қазіргі Солтүстік Македония аймағына жеткізді. Америкалық тарихшы Джон Ван Антверпен Файн, Дж. Златарскидің теориясы дұрыс болса, Кубер әкесінің құрметіне аталған, себебі Кубер мен Кубрат болгар есімінің екі грекше нұсқасы болуы мүмкін деп жазады. Алайда, басқалар Кубер – Аспарұхтың Кубраттың Дуло руының Кубиар тармағына сілтеме, онда "Куби ар" "ақ шашты" дегенді білдіруі мүмкін. Соңында, хорват зерттеушілері Онгуриялық Кубраттың бес ұлы 677 жылы Аварияны басып алған Ақ Хорватияның бес бауырына сәйкес келеді деп болжады, осыған орай Кубер Хробатос (Χρωβάτος) болуы мүмкін.
According to the Byzantine scholar, Theophanes the Confessor, Kubrat's (unnamed) fourth son, who left the Pontic steppes after his father's death around 642, became "the subject of the of the Avars in Avar Pannonia and remained there with his army". According to a scholarly theory, first proposed by the Bulgarian historian Vasil Zlatarski, Kuber was the fourth son of Kubrat, the Christian ruler of the Onogur Bulgars in the steppes north of the Black Sea. Kuber's story is continued in the second book of the Miracles of Saint Demetrius. The book is a hagiographic work, written in Thessaloniki in the 680s or 690s. Denis Sinor wrote "The Avar Kaghan entrusted Kuber and his suite with the governing of the descendants of the Christian Byzantine prisoners of war, carried off sixty years ago, who were living mixed with Avars and Bulghars north of the Danube, not far from the former province of Pannonia Sirmiensis." Nevertheless, Kuber's people soon liberated the POWs and led them south to the region of modern North Macedonia. The American historian John Van Antwerp Fine, Jr. writes that, if Zlatarski's theory is correct, Kuber was named for his father, because Kuber and Kubrat are most probably two Greek versions of the same Bulgar name. However, others suggest Kuber is but a reference to Asparukh's own Kubiar branch of Kubrat's Dulo clan where "Kubi ar" may mean "fair haired". Finally, Croatian researchers have proposed that Kubrat of Onoguria's five sons correspond to the five brothers from White Croatia who took Avaria in 677, whereby Kuber would be Chrobatos (Χρωβάτος).
Авар Паннониясында
Кубер Авар қағанатының аралас халқының билеушісі болды, оның ішінде Аварлар Балқан түбегінде тұтқынға алып, Сирмиум төңірегіне қоныстандырған соғыс тұтқындарының ұрпақтары да бар еді. Оны қаған губернатор етіп тағайындады. Тарихшы Сэмюэл Садецкий-Кардосс Кубердің Кубраттың ұлы және осылайша патшалық Дуло руының ұрпағы екенін қабылдайды, Кубер осы аймақтың губернаторы болды, себебі қаған оны Понтия даласынан онымен бірге келген болгарлардан бөліп алғысы келді. Кубердің халқы өздерін Сермесианои деп атады, бірақ Византиялықтар оларды "болгарлар" деп санады. Олар христиандық дәстүрлерін сақтап қалды, әйтсе де олардың ата-бабалары Кубер тағайындалғанға дейін шамамен 60 жыл бұрын Авар қағанатына әкелінген еді. Сермесианоилар ата-бабаларының жеріне қайта оралу арманынан айнымады. Өз халқының сезімдерін пайдаланып, Кубер "біздің заманымызда" қағанға қарсы ашық көтеріліс жасады, деп "Святой Димитрийдің ғажайыптарында" жазылған. Қазіргі тарихшылар Кубердің көтерілісі 670-ші жылдары немесе 680-ші жылдардың басында болғанын айтады. Оған 70 000-ге жуық сермесианои қосылып, Византия империясына бет бұрды. Қаған олардың көшіп кетуіне бөгет қоюға тырысты, бірақ олар бес-алты шайқаста аварларды жеңіп, Дунай өзенін кесіп өтті.
Kuber was the ruler of a mixed population in the Avar Khaganate, including the descendants of the prisoners of war whom the Avars had captured in the Balkan Peninsula and settled around Sirmium. He was made governor by the khagan. Historian Samuel Szádeczky Kardosswho accepts Kuber's identification as Kubrat's son and thus a scion of the royal Dulo clanwrites that Kuber became governor of that region, because the Khagan wanted to separate him from his Bulgar subjects who had followed him from the Pontic steppes. Kuber's subjects called themselves Sermesianoi, but the Byzantines regarded them "Bulgars". They preserved their Christian traditions, although their ancestors had been taken to the Avar Khaganate about 60 years before Kuber's appointment. The Sermesianoi did not cease to dream of their return to their ancestors' homes. Taking advantage of his subjects' feelings, Kuber rose up in open rebellion against the Khagan "in our times", according to the Miracles of Saint Demetrius. Modern historians say that Kuber's rebellion occurred in the 670s or early 680s. Around 70,000 Sermesianoi joined him and departed for the Byzantine Empire. The khagan attempted to hinder their migration, but they routed the Avars in five or six battles and crossed the river Danube.
Византиялық Македонияда
Кубер және оның халқы Салоника аймағына дейін көшіп келді. Ол Сермезиянойлармен бірге жазыққа қоныстануға шешім қабылдады және Византия императорына елші жіберіп, рұқсат сұрады. Император келісім беріп, жақын маңдағы славян тайпасы – драговитерлерге Кубер мен оның халқына азық-түлікпен қамтамасыз етуді бұйырды. Бірақ Кубердің халқы әлі де өздерінің туған жерлеріне қайтқысы келді және тарап бастады. Өзінің билігінің әлсіреуінен қорқып, Кубер императордан Сермезиянойлардың жазықты қысыммен тастауына тыйым салуды және оның билеуші ретіндегі мәртебесін бекітуді өтінді. Оның өтініші қабылданбаған секілді, себебі ол қаладағы азаматтық соғыстың мүмкіндігін пайдаланып, Салониканы басып алуға тырысты. Алайда, қасиетті Димитрийдің өмірбаянынша, Салоника қақпаларын ашуға тырысқан Кубердің агенттерін әшкерелеп, оның қалаға кіруіне кедергі келтірді. Кубердің өмірі туралы басқа да мәліметтер жоқ. Кейбір қазіргі заманғы тарихшылар, оның ішінде Златарски мен Чанкова Петкова, ол Македонияда хан Аспарухтың Болгар империясымен қатар өмір сүрген мемлекет құрды деп санайды. Олар сондай-ақ Византия императоры Юстиниан II, Салоника маңындағы славян тайпаларын бағындырғаннан кейін, 689 жылы Константинопольге қайтып келе жатқанда Кубердің мемлекетінен келген болгарлардың шабуылына ұшырап, жеңілгенін жазады. Мадара мүсініндегі жазуға сәйкес, Аспарухтың ұлы Тервел, Византия императоры Юстиниан II-ге қарсы "Салоника аймағындағы туыстарымен" бірігіп күш көрсетті. Македониялық археолог Иван Микулчич, Врап пен Ерсекеде табылған қазыналар Кубердің халқына тиесілі екенін айтады, археологиялық тұжырымдар олардың Солтүстік Македония және шығыс Албанияда болғанын растайды.
Kuber and his people moved as far as the region of Thessaloniki. He decided to settle together with the Sermesianoi in a plain and sent his envoy to the Byzantine Emperor, whom the Miracles of Saint Demetrios did not name, to request his permission. The emperor gave his consent and ordered the nearby Slavic tribe of the Dragovites to supply Kuber and his people with food. However, Kuber's people still wanted to go back to their ancestral homes and started to disperse. Fearing of the decline of his power base, Kuber asked the emperor to forbid the Sermesianoi to leave the plain and to confirm Kuber's position as their ruler. His request seems to have been rejected, because he attempted to seize Thessaloniki, taking advantage of a civil war in the city. However, Saint Demetrius unmasked Kuber's agents who tried to open the gates of Thessaloniki, hindering him from entering the city, according to the saint's hagiography. There is no more information of Kuber's life. Some modern historiansincluding Zlatarski and Cankova Petkovasay that he established a state in Macedonia which existed in parallel with Khan Asparukh's Bulgarian Empire. They also write that the Byzantine Emperor Justinian II who had subjugated the Slavic tribes around Thessaloniki was ambushed and defeated by the Bulgars from Kuber's state on his return to Constantinople in 689. Asparukh's son, Tervel, cooperated with his "uncles in the region of Thessaloniki" against the Byzantine Emperor Justinian II, according to the inscription on the Madara Rider. The Macedonian archaeologist Ivan Mikulčić, who attributes the treasures found at Vrap and Ersekë to Kuber's people, says that archaeological findings confirm their presence in North Macedonia and eastern Albania.
Құрмет
Антарктиданың Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Тангра тауларындағы Кубер шыңы Кубердің құрметіне аталған.
Kuber Peak in Tangra Mountains on Livingston Island in the South Shetland Islands, Antarctica is named after Kuber.
Негізгі дереккөздер
Теофан Исповедниктің Хроникасы: Византия және Таяу Шығыс тарихы, 284–813 жж. (Сирил Манго және Роджер Скотттың кіріспесі мен түсіндірмелерімен, Джеффри Грейтрекстің көмегімен аударылған) (2006). Оксфорд университетінің баспасы.
The Chronicle of Theophanes Confessor: Byzantine and Near Eastern History, AD 284–813 (Translated with Introduction and Commentary by Cyril Mango and Roger Scott with the assistance of Geoffrey Greatrex) (2006). Oxford University Press. .