Кіріспе
"Егер бірдеңе кең жұртқа ұнайтынын білдіргісі келсе, "Пеорияда ойнатылады ма?" деген сөз қолданылады." Бұл американдық ағылшын тіліндегі метафоралық тіркес, ол белгілі бір өнімнің, адамның, жарнамалық тақырыптың немесе оқиғаның АҚШ-тың басым көпшілігіне, сондай-ақ демографиялық және психографиялық топтардың кең спектріне қызығушылық тудыратынын сұрау үшін пайдаланылады.
Will it play in Peoria? is an American English figure of speech that is traditionally used to ask whether a given product, person, promotional theme, or event will appeal to mainstream United States audiences or across a broad range of demographic and psychographic groups.
Шығу тегі
Бұл тіркес Пейорияның вадевиль сахнасындағы маңызды тоқталыс ретінде танылуынан туындаған деп саналады. Әртістер жаңа өнер туындыларын Пейория көрермендерінің қабылдауына қарай бағалаған.
Пеория метафора ретінде
Иллинойс штатының Пеория қаласы ондаған жылдар бойы ерекше даңққа ие болды, сол себепті оның атына аңыз-ертегілер тоғысты. "Пеорияда ойнау" деген сөз тіркесінің бастауы вадевиль немесе бурлеск сахналарында жатыр. Иллинойс орталық колледжінің (Шығыс Пеория) театр профессоры Дон Марин былай деді:
Егер Америка Құрама Штаттарындағы театр қайраткерлерінің әңгімелері мен қалжыңдарынан ең көп зардап шеккен қаланы таңдау керек болса, Пеория, Иллинойс, ең танымал, тіпті мүмкін таңдау болар еді. Екі кең таралған әзіл: "Естідім, үйлендіңсің. Қалай осының қызығын көрдің?" "Мен Пеорияда ойнап тұрғанда жаңбыр жауды!" және "Пеорияда ойнағансыз ба?" "Пеория ма? О, иә, мен бір түні онда төрт жыл өткіздім!" Комедия актерлері мен басқа да орындаушылардың осы сөздермен қысым көрсетуі Пеорияның жай, қарапайым және провинциялық театрлық сахнаның көрнекті үлгісі екенін көрсетеді. Бірақ осы "жамандаудың" танымалдығы қалада ұзақ тарихы бар театрлық мұра бар екенін де көрсетеді. Марин Пеорияны 20-ғасырдың соңындағы пеориялықтар өздерін қалай бағалаған болса, солай бағалады – яғни, жай, қарапайым және провинциялық. Дегенмен, тарихи тұрғыдан алғанда, виски, құмар ойындары және жезөкшелік қалаға "еркін" деген ат берді. Тек 1950 жылдардан бастап Пеорияға шектеу қойылды, бірақ оның беделі, сол себепті әңгімелер вадевиль дәуірінен бері сақталған. Иллинойс штатындағы Пеория бұл тегін жарнамадан пайдаланып, қалаға жаңа бизнес тарту үшін сәтті жарнамалық кампания жүргізді. Алайда, демографиялық өзгерістер қаланы Американың жалпы бейнесінен алыстатты, сондықтан оны сынақ нарығы ретінде пайдаланудың тартымдылығы төмендеді.
If one were to choose the city in the United States most victimized in jokes and anecdotes by theatrical personalities, the selection of Peoria, Illinois, would be a popular, if not likely choice. Two of the more popular quips are: "Say, I hear you got married. How did that ever happen?" "I was playing a split bill in Peoria—and it rained!" and "Have you ever played Peoria?" "Peoria? Oh, yes—I spent four years there one night!" The widespread appeal of this verbal maligning by comics, actors and other performers suggests Peoria as a paramount example of the dull, banal, and provincial theatrical road stop. But the popularity of the "put down" suggests as well that the city possesses a theatrical heritage of considerable longevity. Marine judged Peoria the way Peorians in the late 20th century usually seemed to judge themselves—that is, dull, banal, and provincial. Historically, however, whiskey, gambling, and prostitution gave the city a reputation as being "wide open". Only since the 1950s was the lid put on Peoria; but the reputation, and thus the gibes, has existed since vaudeville. Peoria, Illinois, cashed in on the free publicity with a successful advertising campaign to lure new business to the city. However, demographic changes have made the city less representative of America as a whole, and therefore less attractive as a test market.