Кіріспе
Энн Мари Макдональд жазған пьеса. "Қайыр түн, Дездемона (Қайыр таң, Джульетта)" – Энн Мари Макдональдтың 1988 жылғы комедиялық пьесасы. Онда Куинс университетінің жас ағылшын әдебиеті профессоры Констанс Ледбелли өзін-өзі танудың санадан тыс сапарына шығады. Констанс Шекспирдің "Отелло" мен "Ромео мен Джульетта" трагедиялары бастапқыда комедиялар болғанын, ал пьесалардың идеялары түсініксіз Густав қолжазбасынан туындағанын жоқтап айтады. Ол мұны солай ойлайды, себебі пьесаларға дана ақымақ бейнесі қайта енгізілсе, олар трагедия бола алмайды. Бірақ ол өзінің дұрыс екенін күмәнді профессоры Клод Найтқа көрсетуге тым ұялады. Күңгірген сәтте Констанс өзінің санасына және екі шекспирлік трагедияға лақтырылып, өзінің шындығын ашып, Дездемона мен Джульеттаның көмегімен жоғалған ақымақты табуға тырысады. Макдональд осы пьесасы үшін генерал-губернатор сыйлығын, Флойд С. Чалмерс канадалық пьеса сыйлығын және Канада авторлар қауымдастығының драма сыйлығын алды.
Goodnight Desdemona (Good Morning Juliet) is a 1988 comedic play by Ann Marie MacDonald in which Constance Ledbelly, a young English literature professor from Queen's University, goes on a subconscious journey of self discovery. Constance theorizes that Shakespeare's tragedies, Othello and Romeo and Juliet, were originally comedies, and believes the ideas for the plays originate from the indecipherable Gustav Manuscript. She believes this because, if a wise fool archetype were reinstated into the plays, they could not remain tragedies. However, she is too timid to show her skeptical boss, professor Claude Night, that she is right. In a moment of despair, Constance is thrown into both her subconscious mind and the two Shakespearian tragedies to discover the truth about herself, and to find the lost fool with the help of Desdemona and Juliet. MacDonald received the Governor General's Award, the Floyd S. Chalmers Canadian Play Award and the Canadian Authors Association Drama Award for the play.
1-ші акті
Goodnight Desdemona "нәубетсіз көрсетумен" немесе дыбыссыз сахнамен басталады, онда үш жағдай бір уақытта болады. Отелло Дездемонаны өлтіреді, Джульетта мен Ромео өз-өзіне қол жұмсайды, ал Констанс Ледбелли қалам мен қолжазбасын қоқыс жәшігіне лақтырады. 1-ші сахнада Констанс докторлық диссертациясымен айналысады, онда Ромео мен Джульетта және Отелло бастапқыда белгісіз автордың жазған комедиялары болған және бұл Густав есімді алхимик жазған қолжазбаны түсіндіру арқылы дәлелдеуге болады. Оның көптен бері ғашық болған профессоры Клод Найт кіріп, оның диссертация тақырыбын сынап, ол үміттенген Оксфорд университетінде жұмысқа орналасатынын айтады. Констанция тағдырына ашуланып, барлық заттарын қоқыс жәшігіне лақтыра бастайды, содан кейін өзі де қоқыс жәшігіне сорылып кетеді.
2-ші акті
Екінші акт Кипр аралында, Отелло әлемінде өтеді. Отелло әйеліне қол жұмсауды шешкен сахнада Констанс араласып, Ягоның Отеллоны алдап жатқанын ашады. Отелло Ягоны байлап, Констансқа ризашылығын білдіреді. Дездемона келіп, Констанс олармен бірге қалуға бола ма деп сұрайды. Отелло Констансқа әйеліне деген қызғанышын Дездемонаға жасыруын айтады. Констанс Дездемонадан Шекспирдің пьесаларын кім жазғанын анықтауға көмек сұрайды. Дездемона келісіп, оған соғысқа қатысуын ұсынады. Констанс Шекспирдің туындыларын өзгертіп алғанын ойлайды және комедияның бақытты аяқталуын қамтамасыз ететін, Шекспирге тән "Дана ақымақ" кейіпкерін табуға бейімделеді. Екінші сахнада Яго Густав қолжазбасының бір беті бар екенін және Констансқа қарсы қастандық құруды жоспарлап жатқанын мәлімдейді. Констанс Дездемонамен жақындасып, Профессор Найтпен арадағы қарым-қатынасы туралы айтады, ал Яго құлақ түршіктейді. Констанс академиялық ортаны және жаңадан бойына сіңірген феминистік нанымдарын сипаттайды. Дездемона Ягоның лас суды қаптап әкелгенін көреді, ал Яго оның қызғанышын тудырады. Дездемона Ягоның Констанс Отеллоның жүрегін жеңгісі келген бір колдовник екеніне сенеді және оны өлтіруге шешім қабылдайды! Дездемона Отеллоның Констансқа әшекей алқа тартқанын көріп, күдігі күшейеді. Констанс Дездемонаның қаншалықты күшті әйел екені туралы ойға келеді. Яго мен Дездемона қылыштармен шайқасып кіреді, Констанс Дездемонаны құтқарып жатыр деп ойлап, Ягоны жоқ қылуға асығады. Яго Дездемонаға Густав қолжазбасының бетін көрсетіп, оны Констанстың іш киімдерінен тапқанын айтады. Дездемона оны Констансқа көрсетеді, ол оның өзіне тиесілі екенін растайды. Ол Верона, Италияда шындықты іздеу керектігін білдіреді. Дездемона оны өлтіруге асыққанда Констанс сахнадан сүйреліп әкетіледі.
3-ші акт
3 акт Ромео мен Джульеттаның контекстіне сәйкес өтеді. Бұл Меркуционың Тибальтпен шайқасқан көрінісімен басталады. Констанс келіп, Тибальт Меркуционы Ромеоның қолына ұрып өлтер алдында Ромеоны жерге жығып тастайды. Ромео оған: "Сөйле, бала", - дейді, өйткені Дездемона Констанцияның көйлегін жыртып тастады. Өзін Константин деп атайтын Констанс олардың ұрысуын тоқтату керектігін түсіндіреді, өйткені Ромео Джульеттаға үйленді және олар енді отбасы. Олар келіседі, ал Ромео Констансқа ғашық болады. Ерлер әдепсіз әзіл-аңыз айтып, моншаға барады. Констанс үйіне қайтуды қалайды. 2-ші сахнада Джульетта мен Ромео бірге оянады және бір-біріне деген қызығушылықтың төмендеуін сипаттайды. Олар Hector атты торнадолары үшін ұрысып, ақырында оны екіге бөлді; олар қайғылы шарттармен бөлісті. Джульетта өзінің бауырына қажығаннан өліп жатқанын айтып, үйленбей, махаббат ойынын ойнауға мүмкіндік алғанын қалайды. Медбике оған көңіл көтеріп, той тойларын тойлайтынын айтады, ал Джульетта басқа сүйіктісін табуға шешім қабылдайды. 3-ші сахнада Констанс қызметшіге шабуыл жасайды, өйткені ол оның Дана ақымақ екеніне сенді, бірақ оның орнына Джульеттаның әкесі өткізген маскалы балда шақыру қағаздарын тарататынын біледі. 4-ші сахнада Ромео мен Джульетта бір-біріне ренжіген күйде маскалы биге кіреді. Ромео Тибальтті Констанс деп ойлап, қолымен Тибальттің артқы жағына тиді. Констанс кіреді, ал Ромео оған сүйетінін айтады. Тибальт Ромеоның Констансаны сүйгенін көріп, Джульеттаны жіберіп, олардың әңгімесіне кедергі жасайды. Ромео Констансаны Джульеттамен таныстырады, ал Джульетта оған ғашық болады. Джульетта Констанспен билейді, ал Ромео мен Тибальт күдікпен қарап тұрады. Тибальт Констанцияны өлтіруге шешім қабылдайды. Ромео әйелге ұқсап киінуге шешім қабылдайды, сондықтан Констанс оны қалайды, және ол онымен билеуге кіреді. Джульетта оларды көріп, Констанция оны қалайды деп, еркек болып киінуге шешім қабылдайды. Ромео мен Джульетта Констанция үшін ұрыса бастайды, және Констанция оларға кешірім сұрауға айтады. 5-ші сахнада Джульетта Ромео киімін киіп, балконынан Констанцияны таңдайды. Олар туған күндері бірдей екенін біледі. Констанция Джульетке қарсылық танытып, оған махаббат туралы өзінің қайғысын айтады. Джульетта оған Дана ақымақтың есімін білетінін және оны бір құшаққа айырбастайтынын айтады. Ромео Джульеттаның киімін киіп кіреді, бірақ Констанс онымен кездеспей кетеді. 6-сы сахнада жерлеу орнында өтеді, ол арқылы Констанс Джульеттаның балконына барады. Ол жерде ол Гамлеттегі патшаның жұлдызы сияқты жұлдызды көреді, ол оған Дана ақымақ пен Автордың бірдей "қалыңдық" екенін айтады. Жігіт жоғалып кетеді, ал Тибальт кіріп, Констанцияны өлтіруге тырысады. Ромео олардың арасына түсіп, Констанс қашып кетеді. 7-ші сахнада Джульетта Констанцияны арқанмен балконына тартады. Олар ұзақ үбеседі, содан кейін Джульетта Дана ақымақтың атын білетіні туралы өтірік айтқанын мойындайды. Джульетта өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ Констанс оны ұстап, әйел екенін айтады. Джульетта оны одан да қатты жақсы көретінін айтады. Констанс өзінің лесбиянка емес екенін айтады, бірақ Джульет оны сүйіспеншілікке баруға сендіреді. Констанс Джульеттің көйлегінің астына қол сұғып, Густавтың қолжазбасынан бір бетті табады. Дездемонаның орнына варп әсері пайда болады, ол Констанцияны жазғышпен қысып жібереді. Джульетта оны құтқаруға тырысады, содан кейін көмек іздеуге барады. Констанса Отелло берген, Дездемонаның туған күні жазылған алқаны көтеріп тұрғанда, Дездемона оны тыныштандырады. Тибальт келеді, ал Констанс өлі болып көрінеді, Дездемонаға Джульеттаны іздеуді айтады. 8-ші сахнада Дездемона Ромеоны Джульеттамен шатастырады және оған олармен склепта кездесуді ұсынады. Ромео әлі күнге дейін Джульеттаның киімінде, Дездемонаға ғашық болды. 9-сырында ол онымен бірге қабірге жатуға шақырады. Ромео Тибальтты Дездемонамен шатастырады, ал Тибальт Ромеоны қыз деп ойлап, алып кетеді. Джульетта кіреді және қайғыдан өзін-өзі пышақтай бастайды, бірақ Констанс оны тоқтатады, олар құшақтасады. Дездемона кіріп, Джульетті тырнап, Констанс тоқтатқанша солай істейді. Дездемона Констанцияны Кипрге келуге шақырады, ал Джульетта оны қалуға және өзімен бірге өлуге шақырады. Констанс олардың сөзін бөліп, кемшіліктерін айтады. Олар қайғылы импульстерінен бас тартуға уәде береді, және Констанс өзінің пьесаның авторы әрі Дана ақымақ екенін түсінеді. Содан к�...
Өндірістер
Goodnight Desdemona (Good Morning Juliet) 1988 жылы 31 наурызда Торонтодағы Аннекс театрында Nightwood Theatre тапсырысымен алғаш рет қойылды. Орындаушылар құрамында Дерек Бойес, Беверли Купер, Диана Фаджрайсл, Таня Джейкобс және Мартин Джулиен болды. Режиссер және драматург – Банута Рубесс, сахна менеджері – Мария Поппофф, режиссердің көмекшісі – Скип Шэнд. Өңделген мәтінмен 1990 жылы Ұлы Канада театр компаниясы, Солтүстік жарық театры, Ванкувер шығыс мәдени орталығы және Канада сахналық компаниясында ұлттық турнеде болды. Түпнұсқа актерлік құрам Кейт Линчтің Констанс Ледбелли рөлінде Таня Джейкобсты алмастыруын қоспағанда, өзгеріссіз қалды. 1992 жылы Classic Stage Company компаниясы Чери Джонс, Хоуп Дэвис және Лив Шрайбер қатысқан қойылымды ұйымдастырды. 2016 жылы Кейт Ньюби Калгаридегі Vertigo’s Studio Theatre-да Handsome Alice компаниясымен бірлесіп, Шекспир компаниясы үшін Goodnight Desdemona (Good Morning Juliet) спектаклін қойды. Бұл қойылымда Айла Стивен Констанс рөлінде ойнады және барлық ерлерден тұратын Шекспирлік актерлік құрам дәстүріне феминистік қарсылық ретінде толық әйелдер актерлік құрамы болды. Бұл актерлік құрамды таңдаған алғашқы қойылым болды. Goodnight Desdemona (Good Morning Juliet) Шекспирдің «Ромео мен Джульетта» спектаклімен бірге 2017 жылғы көктемгі маусымның бөлігі ретінде Вирджиния штатының Стаунтон қаласындағы Американдық Шекспир орталығында айналма репертуарда орындалды.
Марапаттар
+ЖылСыйлықКатегорияНәтижеЕскертулерRef.1988Дора Мавор Мур сыйлығыЖаңа пьеса бойынша үздік жетістікЭнн Мари Макдональд үшін1988Флойд С. Чалмерс канадалық пьеса сыйлығыЖалпы театр бойынша Энн Мари Макдональд үшін1990Дора Мавор Мур сыйлығыЕкінші рөлдегі әйелдің үздік ойыныДиана ФаджрасилГенерал-губернатор сыйлығыДрама бойынша Энн Мари Макдональд үшін