Кіріспе

19-20 ғасырдың американдық актрисасы Джулия Марлоу (туған аты Сара Фрэнсис Фрост; 17 тамыз 1865 – 12 қараша 1950) – Англияда туған, американдық актриса, Уильям Шекспирдің пьесаларын орындауымен танымал.

Өмір және мансап

Марлоу Сара Фрэнсис Фрост ретінде Англияның Камберленд округындағы Калдбек ауылында, аяқ киім жасайтын және сапожник Жон Фрост пен Сара (Стронг) Ходжсон отбасында дүниеге келді. Ол төрт жаста болғанда оның отбасы АҚШ-қа эмиграциялады. Әкесі жергілікті спорт жанкүйері болғандықтан, "жарыс кезінде қамшымен көршісінің көзін зардап еткенін ойлап, 1870 жылы Америкаға қашып кетті". Ол өзінің есімін Брау деп өзгертті, ал бастапқыда Канзас штатында қоныстанғаннан кейін отбасымен бірге шығысқа, Портсмутқа (Огайо штаты), содан кейін Цинциннатиге көшті.

Ерте мансап

Марлоу "Фанни" деген лақап алды және жасөспірім шағында жасөспірімдер операсы труппасының хорында мансабын бастады. Компаниямен бірге шамамен бір жыл бойы гастрольде жүріп, Гилберт пен Салливанның "HMS Pinafore" (1879) операсын орындағанда, полковник Роберт Е. Дж. Майлз (Цинциннати опера үйінің директоры) оған сэр Джозеф Портер рөлін берді. Кейін ол В. С. Гилберттің "Пигмалион және Галатея" спектаклінде ойнады. Оның алғашқы жетістіктері мен дайындығы көбінесе Майлздың қарындасы Ада Доудың еңбегінің нәтижесі болды. Цинциннатиде Фанни Шекспирдің алғашқы рөлдерін Ромео мен Джульеттадағы Балтазар және "Он екінші түндегі" Мария рөлінде ойнады, ол "Фанни Броу" деп таныстырылды. Біраз уақыттан соң Ада Доу Фанниді Нью-Йоркке алып келді, онда ол бірнеше жыл Парсонс Прайспен дауыс жаттығуларымен айналысты. Дауыс жаттығуларын аяқтағаннан кейін, ол өзінің есімін Джулия Марлоу деп өзгертті. Белгілі емес актриса ретінде Марлоу бастапқыда Шекспирдің рөлін алуға мүмкіндік таппады, бірақ ол оған бекінді. Нью-Йорк Бижу опера үйінің жаңа директоры полковник Майлз оған Коннектикут штатындағы Нью-Лондоннан бастап, Жаңа Англияда екі апталық гастрольдік турда ойнау мүмкіндігін берді. Бұл Марлоуға қажетті репертуарды қамтамасыз етті. 1887 жылдың 20 қазанында оның анасы Бижуді Мария Ловеллдің Фридрих Халмның "Der Sohn der Wildnis" ромасына жасаған бейімдеуі – "Ингомар варвар" таңертеңгі спектакліне жалдады, онда Марлоу Бродвейге жол ашатын мақтауға ие болды. 1891 жылдың басында Марлоу Филадельфияда гастрольде жүргенде ауыр тифпен ауырады. Филадельфия Таймс газетінің иесі мен оның әйелі Джулияны қабылдап, оның денсаулығына күтім жасады. Бір кезде оның беті соншалықты ісіп кетті, дәрігерлер бетін кесіп, уытты заттарды шығаруды қарастырды, бірақ бір дәрігердің салмақты шешімі басым болды және уытты заттармен күресуге және оның актерлік мансабы үшін бетін сақтауға болатын басқа ем таңдалды. Егер бұл шара қолданылмаса, ол 1895 жылы Бродвейде өнер көрсетпес еді және сол замандағы Шекспирдің жетекші американ актрисасы ретінде Е. Х. Сотернмен қатар танылмас еді. Ол 1895 жылы Бродвейде дебют жасады және жетпістен астам Бродвей өндірісінде ойнады. Бродвейдегі алғашқы табысынан түскен ақшаға ол 337 Риверсайд драйвтегі Ривер Мэншн деп аталатын таунхаусты сатып алды. Оның бірінші күйеуі Бродвей актері Роберт Тейбер болды. Олардың некесі 1894 жылдан 1900 жылға дейін созылды және балалары болған жоқ. Оны білген көптеген адамдардың айтуынша, Марлоу Тейбердің мансабын дамыту үшін өзінің мүдделерінен көп рет бас тартты. Алайда, кәсіби қызғаныш 1900 жылы олардың некесін ажырасуға әкелді. 1895 жылдың 2 сәуірінде Тейберден келген хатта ол былай деп жазды: "Мен сіздің пьесаңызды қайтарамын. Миссис Тейбер оны ұсынғаныңыз үшін алғыс айтады және оның қызығушылығына қарамастан, қазіргі қолданысына жарамсыз деп санайды. Шын жүректен сіздікі, Роберт Тейбер". Тейбер ажырасу кезінде Англияда гастрольде болды. 1901 жылы және 1904 жылы қайта жанданғанда Марлоу Пол Кестердің "Шығарлық гүлдегенде" ромасы бойынша Мэри Тюдор рөлінде ойнады. Бұл үлкен жетістік болды және Марлоуды қаржылық жағынан тәуелсіз етті. Марлоу үшін тағы да көп табыстар болды, соның ішінде Кестер мен Миддлтонның Джордж Вашингтон Кэйблдің "Кавалер" ромасына жасаған бейімдеуіндегі Шарлотта Оливер және 1903 жылы "Ингомар". Соңғы спектакліндегі ойнаған рөлі туралы "Нью-Йорк Сан" газеті былай деп жазды: "Америкада немесе Англияда оның аяқ киімін шешуге лайықты әйел ойыншы жоқ".

Сотерн және кейінгі жылдары

1904 жылы ол актер Э.Х. Сотернмен өте табысты серіктестікке кірісті, бастапқыда «Ромео мен Джульетта» пьесасындағы, «Көп шудан» Беатрис пен Бенедиктің, ал «Гамлеттегі» басты рөлдерде ойнады. Олар осы пьесалармен АҚШ-тың барлық аймақтарын аралап, 1905 жылы репертуарына «Қызды ұнаттыру», «Венеция саудагері» және «Он екінші түн» пьесаларын қосты. Менеджері Чарльз Фроманнан алған төлемақыға наразы болғандықтан, олар Шуберт ағайындыларының басқаруына өтті, содан кейін табыстың белгілі бір пайызын алды. 1906 жылы Сотернмен бірге Перси МакКейдің «Жанна д’Арк» пьесасындағы атау рөлін, Судерманның «Жохан Креститель» пьесасындағы Саломені және «Суға батқан қоңыраудағы» Раутенделейнді ойнады, бұл оларға жағымды пікірлер әкелді. Олар Шекспир репертуарын сахналауды жалғастырды, мектеп оқушылары үшін арнайы қойылымдар ұйымдастырды. Марлоу мен Сотерн 1911 жылы үйленді. 1920-1921 жылдары бұл жұбайлық «Виктор» компаниясы үшін он бір фонограф жазбасын жасады. Бұл жазбалар қазіргі таңда Марлоудың дауысының жалғыз сақталған куәлігі болып табылады. Сотернмен бірге Шекспир пьесаларын гастрольде көрсеткеннен кейін, екеуі 1921 жылы «Венеция саудагері» пьесасын Нью-Йоркке әкелді. Бірақ көп ұзамай Марлоудың денсаулығы нашарлап, 1924 жылы ол зейнеткерлікке шықты. 1933 жылы Сотерн қайтыс болғаннан кейін Марлоу көпке көрінбейтін болды. Ол кейде ауру драматург Эдвард Шелдон сияқты жақын достарына барып тұратын. 1923 жылы Джордж Вашингтон университетінен құрметті докторлық диплом алды, ал 1943 жылы Колумбия университетінен тағы бір құрметті докторлық диплом алды.

Феминизм

Марлоу белсенді феминист болды. Ол әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күресті.

Өлім

Марлоу 1950 жылы Нью-Йорк қаласында 85 жасында қайтыс болды. Оның балалары жоқ еді.