Кіріспе

Католик діни қызметкері және ғалым (1914 – 2009)

Томас Берри, CP (9 қараша 1914 – 1 маусым 2009) – католик діни қызметкері, мәдени тарихшы және әлем діндерінің, әсіресе Азия дәстүрлерінің ғалымы. Кейіннен Жер тарихын және эволюцияны зерттегенде, өзін «геолог» деп атады. Ол «теолог» немесе «экотеолог» деген атауларды тым тар және діндер тарихындағы мәдени зерттеулерін толық сипаттамайды деп санады. Ол экологиялық және климаттық дағдарыстың күшеюіне жауап беруге ерте бауыр басып, 1978 жылы эволюцияның «жаңа әңгімесіне» қажеттілік туралы ұсыныс жасады. Бұл мақалада ол дамушы ғаламның тарихы мен қалай жұмыс істейтінін терең түсіну, біздің жеке тұлға ретінде де, түр ретінде де тиімді жұмыс істеуіміз үшін қажетті шабыт пен бағыт-нұсқау екенін айтты. Ол біздің тарихи кезеңіміздің шешуші нүктеде екенін сезінді – Кенозой дәуірінен шығып, жаңа эволюциялық кезеңге аяқ басып жатырмыз. Бұл өзара тиімді Жер-адам қарым-қатынасына негізделген Экозой дәуірі немесе технологиялық үстемдік арқылы планетаны бағындырып, пайдаланатын Техозой дәуірі болуы мүмкін. Берри адамзаттың басымдықтарын өзгерту оңай болмайтынын айтты. Ол өзінің «үлкен жұмысы» деп атаған төрт сала бойынша институционалдық өзгерістер қажет екенін көрсетті: саяси және құқықтық жүйе; экономикалық және өндірістік сала; білім беру; және дін.

Өмірбаян

1914 жылы Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласында Уильям мен Бесс Берридің отбасында дүниеге келген Берри 13 баланың үшіншісі болған. Кейіннен ол осы өмірінен алынған тәжірибені "Әлемді түсінудің он екі қағидасы" жинағына енгізді, ол Жер заң ғылымына қосқан үлесінің негізіне айналды. Бұл қағидалар мына тұжырымға негізделген: <blockquote>Ғалам, Күн жүйесі және Жер планетасы өздері және эволюциялық дамуларында адамзат үшін барлық нәрсенің пайда болуының түпкі сырының ең маңызды ашылуын құрайды. Берридің жұмысы оның кіші інісі Джимге Екінші заңды зерттейтін орталық құруға түрткі болды. Орталық 1984 жылдан бастап 1997 жылы Джим қайтыс болғанға дейін Солтүстік Каролина штатының Чапел-Хилл маңында жыл сайын конференциялар өткізді, ал Томас осы конференцияларда жиі сөз сөйледі. 1995 жылы Берри Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласына оралды. Формальды түрде зейнетке шыққанмен, ол жазуын, лекция оқуын жалғастырып, үйінде достарын қабылдады. Берриге арналған құрмет көрсетуде Мэри Эвелин Таккер оның "Жер арманы" (1988, 2006 қайта басылған), "Ғалам тарихы" (Брайан Суиммемен бірге, 1992) және "Ұлы жұмыс: болашаққа қарайтын жолымыз" (1999) кітаптары "қоршаған орта мәселелері жөніндегі талқылауларға маңызды үлес қосты" деді. Оның "Кешкі ойлар: Жерді қасиетті қауым ретінде қарастыру" (2006) атты эсселер жинағы Sierra Club Books және Калифорния университетінің баспасынан бірлесіп шығарылды. 2009 жылы ол "Киелі ғалам" және "Христиандық болашақ және Жер тағдыры" атты екі эсселер жинағын аяқтады. Берри сонымен қатар "Томас Берри және жаңа космология" жинағына екі кіріспе эссе ("Экономика: оның әлемдік тіршілік жүйелеріне тигізетін әсері" және "Жер: діни бірлікке жаңа контекст") жазды, онда Брайан Суимме, Каролина Ричардс, Грегори Баум және басқалар Берридің ой-пікірлерінің түрлі салалар мен парадигмаларға тигізетін әсерін талқылады. Берридің "Ғаламды түсінудің он екі қағидасы және ғаламдық процесте адамның рөлі" 1987 жылғы осы еңбектің қосымшасы болып табылады. Ол 2009 жылы 94 жасында дүние салды. Берридің 100 жылдық мерейтойын атап өту мақсатында Йель/Coursera платформасында "Томас Берридің дүниетанымы: Жер қауымдастығының гүлденуі" онлайн курсы қолжетімді, оны Йель университетінің Мэри Эвелин Таккер және Джон Грим жүргізеді. 2018 жылы Вермонт және МакГилл университеттерінде Экозой үшін көшбасшылық (L4E) жобасы басталып, алғашқы стипендиаттар тобы құрылды. 2019 жылы Колумбия университетінің баспасынан Таккер, Грим және Эндрю Ангьял жазған "Томас Берри: өмірбаяны" жарық көрді. Сол жылы Джорджтаун университетінде "Томас Берри және Ұлы жұмыс" конференциясы өтті.</blockquote>

Негізгі басылымдар

Берри, Томас. Томас Берри: Жер қауымдастығы туралы таңдамалы жазбалар. Мэри Эвлин Таккер мен Джон Гримнің кіріспе сөздерімен таңдалған. Қазіргі заманғы рухани шеберлер сериясы. Maryknoll, NY: Orbis Books, 2014 жыл. Берри, Томас. Христиандық болашақ және жер бетінің тағдыры. Мэри Эвлин Таккер мен Джон Грим редакциялаған. Maryknoll, NY: Orbis Books, 2009 жыл. Берри, Томас. Киелі ғалам: Жер, руханилық және дін жиырма бірінші ғасырда. Мэри Эвлин Таккердің редакторы. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы, 2009 жыл. Берри, Томас. Кешкі ойлар: Жерді қасиетті қауым ретінде толғану. Мэри Эвлин Таккердің редакторы. Беркли: Counterpoint Press, 2015 (алғашқы басылымы). Сан-Франциско: Sierra Club Books & Калифорния Университеті Баспасөз, 2006 жыл. Берри, Томас. Ұлы еңбек: болашаққа біздің жолымыз. Нью-Йорк: Harmony/Bell Tower, 1999 жыл. Берри, Томас және Брайан Суимме. Ғаламның тарихы: Бастапқы жарқын шығудан Экозой дәуіріне дейін – Космостың ашылуына арналған той. Сан-Франциско: Harper San Francisco, 1992 жыл. Берри, Томас. Жердің арманы. Беркли: Counterpoint Press, 2015 (алғашқы басылымы). Сан-Франциско: Sierra Club Books, 1988 жыл.

Қағаздар

Берридің еңбектері Гарвард кітапханасындағы Экологиялық ғылым және қоғамдық саясат мұрағатында сақтаулы.