Мэттью Хаттон: Йорк архиепископының өмірбаяны

Кіріспе

Англияның діни қайраткері, Хаттонның ұрпағы, кейін Йорк архиепискобы болған осы аттас Мэтью Хаттон (1529–1606) 1595 жылдан 1606 жылға дейін Йорк архиепискобы қызметін атқарды.

Өмір

Хаттон, 1529 жылы Ланкашир, Уортон приходтыдағы діни қызметкер Мэттью Хаттонның ұлы, осы приходта дүниеге келді. Ол Ланкастер Корольдік грамматикалық мектебінде (кейін Ланкастердегі еркін мектеп деп аталды) білім алды. 1546 жылы Кембридждегі Тринити колледжінде сизар болды. Б.А. бітіргеннен кейін 1551–52 жылдары, 1553 жылы Тринитидің мүшесі болды, ал 1555 жылы М.А., 1562 жылы Б.Д. дәрежесін алды. 1561 жылы ол Леди Маргареттің құдайлық профессоры болып сайланды, ал келесі жылы Пемброк Холлдың шебері және құдайлық профессоры болды. Сол жылы ол Лондондағы Сент-Полс шіркеуінің пребендери болып тағайындалды, ал 1563 жылы Кембриджширдегі Боксворттың ректоры болып тағайындалды (1576 жылы отставкаға кетті). Сол кезде ол Элиде каноник қызметін атқарды. 1564 жылы ол Кембриджде Елизавета патшайымының алдындағы теологиялық дау-дебаттардағы қабілетімен ерекше көзге түсті және оның беделі университеттегі ең білікті ғалымдар мен уағыздаушылардың бірі ретінде қалыптасты. Ол 1565 жылы Д.Д. дәрежесін алды, содан кейін сол жылы Вестминстер каноны болып тағайындалды. Келесі жылы ол соттағы оразалық уағыздаушылардың бірі және Сент-Полс-Кросттегі уағыздаушы болды. 1567 жылы сәуірде Йорк деканы болып тағайындалғаннан кейін ол Пемброктегі шеберлігінен, региус профессорынан және Эли мен Вестминстердегі канониктерінен бас тартты. Кейіннен ол Йорк пен Саутвеллдегі пребэндтерге ие болды. Ол 1570 жылы Лондон епархиясында Эдмунд Гриндалдың орнын басатын болып ұсынылды, бірақ оның сайлауына архиепископ Паркер қарсы болды. 1573 жылы 6 қазанда Хатфилдте сақталған Берглиге арналған хатында шіркеу басқаруындағы басым айырмашылықтар туралы оның пікірлері жазылған. Ол пуритандықтарға жақын болды деп күдіктенді, бұл 1586 жылы оған қарсы он үш баптан тұратын айып тағылған архиепископ Сэндиспен дауға әкелді. Хаттон өзін жақсы қорғады, және бағынуға мәжбүр болса да, зорлық-зомбылық пен ақылсыз сөздерді қолданғанын мойындамады. 1589 жылы 9 маусымда ол Берглинің ықпалы арқылы Дурхам епископы болып сайланды. 1594 жылдың 11 желтоқсанында және 1595 жылдың ақпан айында ол Берглиге Леди Маргарет Невиллдің атынан әдемі және өкінішті өтініштер жазды, ол әкесі Чарльздың көтерілісі үшін сотталған еді. Ол оның рақым сұрауына қол жеткізіп қана қоймай, әйелге зейнетақы да алды. 1595–96 жылдары 14 ақпанда ол Йорк архиепискобы болып сайланды. Уортондағы грамматикалық мектеп пен қайырымдылық үйлері көп ұзамай оның құрылысымен аяқталды. Джон Харрингтонның "Нугэ Антиквей" кітабында, II. 248-де оның Уайтхолл қаласында Елизавета патшайымының алдында сөйлеген батыл уағызы туралы айтылған. Ол 1595–1600 жылдары солтүстіктің лорд-президенті болды, ал 1598 жылы ол Шотландия маркаларының күзетшілерінің бірі, Бишопсторптан сэр Роберт Керді күзеткен. Оның тұтқынға деген сыпайылығы кейіннен король Джеймс және сэр Роберт өзі мойындады. Оның соңғы іс-әрекеттерінің бірі - Роберт Сесилге, лорд Кранборнға пуритандарды қудалауды жеңілдетуге кеңес беру болды. Ол 1605 жылы 16 қаңтарда Бишопторп қаласында қайтыс болды және Йорк соборында жерленді. Оның ескерткіші хордың оңтүстік жағында орналасқан. 1565 жылы ол Катерина Фулметбиге немесе Фулмесбиге үйленді, ол көп ұзамай қайтыс болды. 1567 жылы ол сэр Томас Финчемнің қызы Беатриске үйленді. 1582 жылы 5 мамырда қайтыс болды, ал келесі жылдың 20 қарашасында ол сэр Мартин Боустың ұлы Мартин Боустың жесірі Франсеске үйленді. (Архиепископтың әйелі Фрэнсис немересі Мэтью Боуеске өзінің "Парцивалл Леветт Йорк, саудагерден" сатып алған Йорктегі Коппергейттегі үйін қалдырды.) Архиепископ екінші некеде бірнеше бала қалдырды. Олардың ең үлкені Тимоти Хаттон 1569 жылы туған, ол 1605 жылы Йоркширдің жоғары шерифі болған жылы рыцарь атағын алды және 1629 жылы қайтыс болды; екінші ұлы Поплтоннан сэр Томас Хаттон (1620 жылы қайтыс болды). Кейбіреулер архиепископтың балаларына шіркеудің жерлерін жалға бергені үшін кінәлі деп есептеді, бұл олардың байлығын арттырды. Ол Мэтью Хаттонның (Кентерберия архиепискобы) (1693–1758) ата-бабасы болды. Хаттонның портреті Марскеде, Ричмондширде, ұрпақтарының иелігінде сақталады. Екінші портрет екі рет, алдымен Перримен, екіншісі Уильям Хатчинсонның Дарем графтығы палатинының тарихы мен көнелігі үшін ойылып жазылған. 1843 жылы Суртис қоғамы баспаға шығарған "Хаттон хаттары" (The Hutton Correspondence) журналында архиепископтың көптеген хаттары жазылған.

Hutton, the son of Matthew Hutton of Priest Hutton, in the parish of Warton, Lancashire, was born in that parish in 1529. He was educated at Lancaster Royal Grammar School (then called the Free School at Lancaster). He became a sizar at Trinity College, Cambridge in 1546. After graduating B. A. 1551–2, he became a fellow of Trinity in 1553, and graduated M. A. 1555 and B. D. 1562. In 1561 he was elected Lady Margaret's Professor of Divinity, and next year master of Pembroke Hall, and regius professor of divinity. In the same year he was collated prebendary of St Paul's, London, and in 1563 instituted rector of Boxworth, Cambridgeshire (resigned in 1576). About the same time he obtained a canonry at Ely. In 1564 he distinguished himself by his ability in the theological disputations before Queen Elizabeth at Cambridge, and his character was established as one of the ablest scholars and preachers in the university. He was created D. D. there in 1565, and later in the year was installed a canon of Westminster. In the succeeding year he was one of the Lent preachers at court and a preacher at St Paul's Cross. After his appointment in April 1567 as dean of York he resigned his mastership at Pembroke, the regius professorship, and his canonries of Ely and Westminster. Subsequently, he was collated to prebends at York and Southwell. He was suggested as fit to succeed Edmund Grindal in the see of London in 1570, but his election was opposed by Archbishop Parker. A letter to Burghley, dated 6 October 1573, is preserved at Hatfield, giving at length his opinions on prevailing differences in church government. He was suspected of leaning to the Puritans, and this led to a dispute with Archbishop Sandys, who in 1586 preferred a charge of thirteen articles against him. Hutton defended himself with spirit, and, though compelled to make submission, admitted nothing more than the use of violent and indiscreet expressions. On 9 June 1589 he was elected through Burghley's influence to the bishopric of Durham. On 11 December 1594, and in February 1595, he wrote beautiful and pathetic appeals to Burghley on behalf of Lady Margaret Neville, who had been condemned on account of the rebellion of her father, Charles, 6th Earl of Westmorland, and he was not only successful in his application for mercy, but gained a pension for the lady. On 14 February 1595/6 he was elected archbishop of York. The grammar school and almshouses at Warton were shortly afterwards founded by him. In John Harington's Nugæ Antiquæ, ii. 248, there is an account of a bold sermon which he preached before Queen Elizabeth at Whitehall. He acted as lord president of the north from 1595 to 1600, and in 1598 he had in his custody at Bishopsthorpe Sir Robert Ker of Cessford, one of the wardens of the Scottish Marches. His courtesy to his prisoner was afterwards acknowledged by King James and by Sir Robert himself. One of his last public acts was to write a letter to Robert Cecil, Lord Cranborne, counselling a relaxation in the prosecution of the puritans. He died at Bishopthorpe on 16 January 1605/6, and was buried in York Minster. His monument is in the south aisle of the choir. He married in 1565 Catherine Fulmetby, or Fulmesby, who died soon after. In 1567 he married Beatrice, daughter of Sir Thomas Fincham. She died on 5 May 1582, and on 20 November following he married Frances, widow of Martin Bowes (died 1573), son of Sir Martin Bowes. (The archbishop's wife Frances left to her grandson Matthew Bowes her home in Coppergate, York, that she had purchased from "Parcivall Levett of York, merchant.") The archbishop left several children by the second marriage. Of these, Timothy Hutton, the eldest son, born 1569, was knighted in 1605, the year in which he was high sheriff of Yorkshire, and died in 1629; the second son was Sir Thomas Hutton of Popleton (d. 1620). The archbishop was blamed by some for granting leases of church lands to his children, which apparently considerably enriched them. He was an ancestor of Matthew Hutton (Archbishop of Canterbury) (1693–1758). A portrait of Hutton is at Marske, Richmondshire, in the possession of descendants. A second portrait was twice engraved, first by Perry, and secondly for William Hutchinson's History and Antiquities of the County Palatine of Durham. The Hutton Correspondence, edited by James Raine and published by the Surtees Society in 1843, contains many of the archbishop's letters.