Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVI ғасырдағы ағылшын ғалымы және дипломаты Томас Смит (23 желтоқсан 1513 – 12 тамыз 1577) – ағылшын ғалымы, парламентарий және дипломат болған.
16th century English scholar and diplomat
Sir Thomas Smith (23 December 151312 August 1577) was an English scholar, parliamentarian and diplomat.
Ерте өмір
Эссекс округындағы Сафрон Уолден қаласында дүниеге келген Смит, Уолденнің Джон Смиті мен Ланкаширлық Джон Чарноктың қызы Агнеспен екінші ұлы болды. Эссекс Смиттері Қара ханзаданың заңсыз ұлы, сер Роджер де Кларендонның ұрпақтары екені айтылады. Ол Квинс колледжінде білім алды, 1530 жылы колледждің мүшесі болды, ал 1533 жылы қоғамдық оқырман немесе профессор болып тағайындалды. Ол мектептерде табиғаттанудан және өз колледжінде грек тілінен дәріс берді. 1540 жылы Смит шетелге сапар шегіп, Франция мен Италияда оқыды, Падуа университетінде заң білімін алып, 1542 жылы Кембриджге оралды. Ол грек тілінің айтылуын реформалауға жетекшілік етті, оның көзқарастары ұзақ пікірталасқа түскеннен кейін барлық елде қабылданды. Ол және оның досы сер Джон Чек сол кездегі Англияның ең көрнекті классикалық ғалымдары болды. 1543/44 жылдың қаңтар айында ол азаматтық құқық бойынша алғашқы Regius профессоры болып тағайындалды және сол жылы университет вице-канцлерінің орынбасары болды. 1547 жылы ол Итон колледжінің провосты және Карлайл соборының деканы болды. Сер Томас протестантизмге ертеден бері сенген, ал VI Эдуард таққа отырғанда бұл оны танымал етті. Эдвард Сеймурдың, 1-Сомерсет герцогының қамқорлығы кезінде ол қоғамдық өмірге қатысып, Мемлекеттік хатшы болып тағайындалды және Брюссельге маңызды дипломатиялық миссиямен жіберілді. 1548 жылы ол рыцарь атағын алды. Королева Мэри I таққа отырғаннан кейін ол барлық лауазымдарынан айырылды, бірақ оның қарындасы Елизавета I билікке келгенде ол қоғамдық істерде көзге түсті. 1559 жылы ол Ливерпульден парламент депутаты болып сайланды. Оның діни келісімді және Вестминстердің (1560) жарияламаларын қолдағаны анық болды, ол екі тергеу комитетіне қатысты. Швеция королінің ұлы Вестминстерге келгенде, ол 1562 жылы Францияға елші ретінде жіберілді. Ол 1562 жылдың қыркүйегінен бастап Францияда тәжірибелі елші сер Николас Трокмортонмен бірге болды. 1572 жылы Смит қысқа мерзімге Францияға тағы да барды. Алайда, Смит кейіпкер мен саясаттағы келіспеушіліктерге байланысты Трокмортонмен қарым-қатынасын үзді. 1566 жылдың сәуір айында ауруға шалдыққаннан кейін ол ар-ұятпен үйіне оралды. Дегенмен, Смит Елизаветаның ең сенімді протестант кеңесшілерінің бірі болды. Ол сер Уильям Сесилмен ұзақ жылдар бойы дос болды. Лорд Бергли атанған Сесил, Смитті Эссекс округынан парламентке сайланғаннан бір ай бұрын ғана Құпия кеңеске мүше етті. Смит, Конформизм заңдарының бастамашысы, радикализмді шектеуге және әріптестерінен қаржылай көмек алуға тырысты. Бірақ ол епископтармен кеңесуді ұсынғанда, пуритан Уильям Флитвуд оның ұсынысын қабылдамады. Құпия кеңесші ретінде ол көптеген комитеттерге ықпал етті. Ол парламентте сатқындық туралы заң жобасы туралы сөз сөйледі және Норфолк герцогы басқарған католиктік қастандыққа қатысқан куәгерлерді тексерді. Ол азаптауға қарсы діни көзқарасын ұстанғаны үшін белгілі болды. Оның еңбегі оны жоғары министрлік лауазымдарға көтерді: 1572 жылы ол Гартер орденінің канцлері, ал шілдеде бас хатшы болып тағайындалды.
Born at Saffron Walden in Essex, Smith was the second son of John Smith of Walden by Agnes, daughter of John Charnock of Lancashire. The Smiths of Essex are said to be descendants of Sir Roger de Clarendon, an illegitimate son of the Black Prince. He was educated at Queens' College, Cambridge, where he became a Fellow in 1530, and, in 1533, was appointed a public reader or professor. He lectured in the schools on natural philosophy, and on Greek in his own College. In 1540, Smith went abroad, and, after studying in France and Italy and taking a degree in law at the University of Padua, he returned to Cambridge in 1542. He took the lead in the reform of the pronunciation of Greek, his views being universally adopted after considerable controversy. He and his friend, Sir John Cheke, were the great classical scholars of the time in England. In January 1543/44 he was appointed the first Regius Professor of Civil Law. He was vice chancellor of the university the same year. In 1547, he became Provost of Eton College and Dean of Carlisle Cathedral. Sir Thomas was an early convert to Protestantism, which brought him into prominence when Edward VI came to the throne. During the protectorate of Edward Seymour, 1st Duke of Somerset, he entered public life and was made the Secretary of State, and was sent on an important diplomatic mission to Brussels. In 1548, he was knighted. On the accession of Queen Mary I he lost all his offices, but in the reign of her sister, Elizabeth I, he was prominently employed in public affairs. He was returned as Member of Parliament for Liverpool in 1559. It became clear that he supported the religious settlement and Confessions of Westminster (1560), sitting on two committees of Inquiry. When an expert handler of the son of the King of Sweden visiting Westminster, he was sent in 1562 as ambassador to France as an emerging diplomatic talent; he remained in France from September 1562 with experienced envoy Sir Nicholas Throckmorton. In 1572, Smith again went to France in the same capacity for a short time. However Smith came to dagger blows with Throckmorton over character and policy differences. He finally returned home in disgrace after suffering illness in April 1566. Nonetheless, Smith remained one of Elizabeth's most trusted Protestant counsellors. He had long been a friend of Sir William Cecil. Ennobled as Lord Burghley, Cecil appointed Smith to the Privy Council, only a month before he was elected to Commons as a knight of the shire for Essex. Smith, a prime mover behind the Conformity Bills, sought to restrain extremism and secure a subsidy from his fellow members. But when he proposed that the bishops be consulted, the puritan William Fleetwood defeated his motion. As a Privy Councillor he was influential on a number of committees. He spoke on the Treason Bill on the floor of the house, and examined witnesses to the Catholic plot led by the Duke of Norfolk. He was noted as upholding a religious objection to torture. His outstanding work elevated him to the higher ministerial echelons: in 1572 he was appointed Chancellor of the Order of the Garter and in July, principal secretary.
Ирландиядағы сәтсіз колония
1571 жылы Елизавета I Смитке Шығыс Ольстерді берді. Бұл жерлер Клендебой О’Нилл территориясы саналатын аймақтарды бақылау және осылайша жергілікті ирландтарды бақылау үшін ағылшын қоныстанушыларын орналастыру мақсатында пайдаланылатын болды. Грантқа бүгінде Солтүстік Даун және Ардс деп аталатын барлық аумақ кірді, тек Ардс түбегінің оңтүстік ұшы ғана англо-нормандық Савидж отбасының бақылауында болды. Өкінішке орай, Смит өзінің жаңа жерлерін жарнамалау үшін басып шығарған кітапшасын бірнеше жыл бұрын Елизавета I-дің қолдауымен рыцарь дәрежесіне ие болған Клендебой О’Нилл басшысы сэр Брайан МакФелим оқып шықты. Ол О’Нилл талап еткен бейбіт аймақтарды жасырын түрде отарлауды «алдау» деп санап, ашуланып, аймақтағы барлық маңызды ғимараттарды өртеп жіберді. Меншік иелері наразылық білдірді, бірақ ештеңе жасай алмады. Бұл қоныстанудың қалыптасуын қиындатты. Содан кейін О’Ниллдер келген алғашқы ағылшын қоныстанушыларына шабуылдарды күшейтті, Смит дамытуға тиіс жерді өртеп, аббаттықтарды, монастырларды және шіркеулерді қиратты, соның салдарынан Клендебой «толық дерлік құлпырап, халқысыз» қалды. 1571 және 1572 жылдары Эссекс округінің парламент депутаты болған Смит 1577 жылдың 12 тамызында Эссекстегі Хилл Холлде қайтыс болды.
In 1571, Elizabeth I granted Smith of East Ulster. The lands were to be used to plant English settlers in an effort to control areas claimed by Clandeboye O'Neill territory and thus control the native Irish. The grant included all of the area known today as North Down and the Ards, apart from the southern tip of the Ards peninsula which was controlled by the Anglo Norman Savage family. Unfortunately for Smith, the booklet he printed to advertise his new lands was read by the Clandeboye O'Neill chief, Sir Brian MacPhelim, who just a few years earlier had been knighted by Elizabeth. Furious at what he saw as her "duplicity" in secretly arranging for the colonisation of unsettled areas claimed by O'Neill, he burned down all the major buildings in the area. The owners objected, but could do nothing. This made it difficult for the plantation to take hold. Then launching a wave of attacks on these early English settlers when they arrived, the O'Neills scorched the land Smith was to develop, burning abbeys, monasteries and churches, and leaving Clandeboye "totally waste and void of inhabitants". Smith, who was also a Member of Parliament for Essex in 1571 and 1572, died on 12 August 1577 at Hill Hall in Essex.
Некелер мен мұрагерлер
Смит екі рет үйленді. Алғаш рет 1548 жылдың 15 сәуірінде Лондондық баспагердің қызы Елизавета Каркеке үйленді, ол 1553 жылы қайтыс болды. Оның екінші некесі 1554 жылдың 23 шілдесінде болды, ол 1578 жылдың 15 маусымында қайтыс болды. Смиттің екі некеден де баласы болмады, бірақ оның Томас есімді бір заңсыз ұлы болды, ол Ардс елді мекенін құру әрекеті сәтсіз аяқталғанда қаза тапты. Оның мұрагерлері – оның кіші інісі Джордж және Джорджтың ұлы, сэр Уильям Смит (1626 жылдың 12 желтоқсанында қайтыс болған), Эссекстің Theydon Mount аймағынан. Сэр Уильям Смиттің қызы Фрэнсис Смит, бірінші және екінші Глобус театрлары салынған жердің иесі сэр Мэтью Брендке үйленді. Эдвард де Вер, Оксфордтың 17-ші графы, Смиттың үйінде өсіп, оның алғашқы білімін қадағалау Смиттың міндеті болды.
Smith married twice. First he wed Elizabeth Carkeke, daughter of a London printer, April 15, 1548; she died in 1553. His second marriage, which took place July 23, 1554, She died 15 June 1578. Smith had no issue by either marriage, although he had one illegitimate son named Thomas, who was killed during the failed Ards settlement. His heirs were his younger brother, George, and George's son, Sir William Smith (died 12 December 1626) of Theydon Mount, Essex. Sir William Smith's daughter, Frances Smith, married Sir Matthew Brend, owner of the land on which the first and second Globe Theatres were built. Edward de Vere, 17th Earl of Oxford, was brought up in Smith's house and his early education was supervised by him.
Шығармалары
Сэр Томас Смиттің 1562 және 1565 жылдар аралығында жазылған "De Republica Anglorum: Англияның құрылысы немесе Англияның мемлекеттік құрылысы" кітабы алғаш рет 1583 жылы жарық көрді. Онда ол Англияны аралас үкімет және мемлекеттік бірлестік деп сипаттады және барлық мемлекеттік бірлестіктердің аралас сипаты бар екенін айтты. Смит сонымен қатар "De recta & emendata lingvæ Anglicæ scriptione, dialogus" (Ағылшын тілін түзеу және жетілдіру, әңгіме, 1568) атты еңбегінің авторы болды.
Sir Thomas Smith's book De Republica Anglorum: the of or of the of England, written between 1562 and 1565, was first published in 1583. In it, he described England as a mixed government and a commonwealth, and stated that all commonwealths are of mixed character. Smith also authored De recta & emendata lingvæ Anglicæ scriptione, dialogus (Correct and Improved English Writing, a Dialogue, 1568).