Томас Брэдвардин: Англиялық ғалым, математик және дін қызметкері
Thomas Bradwardine
Томас Брэдвардин (1300-1349) – ағылшын дін қызметкері, математик, философ. Кентербери архиепископы, "Терең Доктор" атанған ғалымның өмірі мен еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1300 – 26 тамыз 1349) – ағылшын дін қызметкері, математик және сарайлық (шамамен 1300–1349).
English cleric, mathematician and courtier (c.1300–1349)
Томас Брэдвардин (шамамен 1300 – 26 тамыз 1349) – ағылшын дін қызметкері, ғалым, математик, физик, сарайлық және қысқа мерзімге Кентербери архиепискобы болған. Ол белгілі схоластикалық философ және теология докторы болғандықтан, оны көбінесе Доктор Профундус (орта ғасырлық эпитет, «Терең доктор» деген мағынада) деп атайды.
Thomas Bradwardine (c. 1300 – 26 August 1349) was an English cleric, scholar, mathematician, physicist, courtier and, very briefly, Archbishop of Canterbury. As a celebrated scholastic philosopher and doctor of theology, he is often called Doctor Profundus (medieval epithet, meaning "the Profound Doctor").
Өмір
Брэдвардиннің 1321 жылы диплом алғанға дейінгі ерте өмірі туралы мәліметтер әртүрлі. Оның нақты туған күні белгісіз, бірақ дереккөздер 1290 мен 1300 жылдар аралығында туған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Оның туған жері де белгісіз, алайда кейбір дереккөздер Чичестер, Сассекс немесе Харфилд маңындағы жерлерді көрсетеді. Оның өмірінен алғашқы нақты мәліметтер 1321 жылы Оксфордтағы Баллиол колледжін бітіргеннен кейін пайда болады. Томас Брэдвардин Оксфордтағы Мертон колледжінің мүшесі болды және 1321 жылдың тамызында B.A. дәрежесін алды. Брэдвардин 1333 жылға дейін Мертон колледжінде қалды, содан кейін Линкольн каноны болып тағайындалды, ал 1337 жылы Сент-Пол соборында шаплон қызметіне тағайындалды. Оның шіркеу қызметіне қатысуы 1333 жылдың қыркүйегінде Линкольн каноны болып тағайындалған кезде басталды. Бұл деректер толыққанды расталмағанмен, Брэдвардиннің 1335 және 1337 жылдар аралығында Дарем епископы болған болуы мүмкін деген мәлімдеме бар. Дурхамға көшуінің король Эдуард III-мен байланыс орнатуға көмектескені айтылады, бұл оның кейіннен Лондондағы Ескі Сент-Пол соборында шаплон болып тағайындалуына әкелді. Ол Оксфордтан бірнеше академиялық дәреже алды, оларды мынадай мерзімдерде алған деп есептеледі: 1321 жылдың тамызында B.A., 1323 жылы M.A., 1330 жылы B.Th., ал 1348 жылы D.Th. Ол, Құдайдың алдын ала белгілеуімен, адамдар өздерінің еркімен жақсылық жасай алмайды, олар тек Құдайдың құдіретімен әрекет етеді деген пікірді жоққа шығарды. Брэдвардин ерік-жігер мен алдын ала белгілеу теориясы бір-бірінсіз емес, керісінше, олар бір-бірімен үйлесімде болуы мүмкін, тіпті Құдайдың еркі бойынша бір-бірімен байланысты екенін жазды. Бұл Августин теологиясымен сәйкес келеді. Ол 1349 жылдың 26 тамызында, епископтыққа бекітілгеннен кейін қырық күн өткен соң қайтыс болды және Кентербериде жерленді. Чосер "The Nun's Priest's Tale" (476-жол) шығармасында Брэдвардинді Августин мен Боэциймен бірге бағалады. Оның ең маңызды теологиялық еңбегі – Пелагиандарға қарсы "De causa Dei contra Pelagium et de virtute causarum" трактаты. Брэдвардиннің негізгі трактатында кеңістік – шексіз бос кеңістік, онда Құдай осы әлемді басқаратындай басқа да әлемдерді жаратуға мүмкін екені айтылады. "Жақсылықтың себептері" планеталардың әсерін қамтиды, бірақ бұл адамның тағдырын алдын ала белгілемейді, оның ең маңызды қасиеттерін әсер етеді. Бұл астрофизикалық трактат Сэр Генри Савилл редакциялап, 1618 жылы Лондонда басылғанға дейін жарияланбады; қолжазба түрінде таралуы өте шектеулі болды. Шексіз бос кеңістік туралы идея революциялық болды; оны зерттеу адам мен осы табиғи әлемнің Құдаймен ерекше байланысына қауіп төндіретін еді (Кантор, 2001); онда ол теологияны математикалық тұрғыдан қарастырды. Ол сондай-ақ "De Geometria speculativa" (Париж, 1530); "De Arithmetica practica" (Париж, 1502); "De proportionibus velocitatum in motibus" (1328) (Париж, 1495; Венеция, 1505); "De Quadratura Circuli" (Париж, 1495) және "Ars Memorative", Sloane қолжазбалары. № 3974 (Британ мұражайы) еңбектерін жазды – бұл оған Пападан "Зерделі доктор" атағын әкелді. "De Continuo" атты тағы бір мәтін оған шартты түрде жатқызылады және 1328 мен 1325 жылдар аралығында жазылған деп есептеледі.
Sources vary about Bradwardine's early life before receiving his degree in 1321. His exact date of birth is unknown but sources point to a date between 1290 and 1300. His place of birth is also unknown but some sources point to it being near Chichester, Sussex, or Harfield. The first concrete sources of his do not appear until he received his degree in 1321 from Balliol College, Oxford. Thomas Bradwardine became a Fellow of Merton College in Oxford, and was awarded his B. A. in August 1321. Bradwardine stayed at Merton College until 1333, when he was appointed Canon of Lincoln, and in 1337 he was appointed the chaplain of St Paul's Cathedral. His involvement with the ecclesiastical began in September 1333, when he was made the Canon of Lincoln, it is less corroborated by sources but it is stated that Bradwardine may have been the Bishop of Durham between 1335 and 1337. It is rumoured that this move to Durham helped put him into contact with King Edward III, which would lead to his eventual appointment of Chaplain of Old St Paul's Cathedral in London. He acquired several degrees from Oxford, it is presumed he acquired them on these dates: B. A. by August 1321, an M. A. by 1323, a B. Th. by 1330, and a D. Th. by 1348. Stating that providence goes hand in hand with predestination theory, he rejected the idea that humans would be able to do any good on their own volition but rather they act according to God’s will. Bradwardine would go on to write that free will and predestination theory are not mutually exclusive but rather that they can co exist with each other, and do in fact co exist in each other but only according to the will of God. This goes along with the theory of Augustinian Theology. on 26 August 1349, forty days after his consecration. He was buried at Canterbury. Chaucer in The Nun's Priest's Tale (line 476) ranks Bradwardine with Augustine and Boethius. His great theological work, to modern eyes, is a treatise against the Pelagians, entitled De causa Dei contra Pelagium et de virtute causarum. Bradwardine's major treatise argued that space was an infinite void in which God could have created other worlds, which he would rule as he ruled this one. The "causes of virtue" include the influences of the planets, not as predestining a human career, but influencing a subject's essential nature. This astrophysical treatise was not published until it was edited by Sir Henry Savile and printed in London, 1618; its circulation in manuscript was very limited. The implications of the infinite void were revolutionary; to have pursued them would have threatened the singular relationship of man and this natural world to God (Cantor 2001); in it he treated theology mathematically. He wrote also De Geometria speculativa (printed at Paris, 1530); De Arithmetica practica (printed at Paris, 1502); De proportionibus velocitatum in motibus (1328) (printed at Paris, 1495; Venice, 1505); De Quadratura Circuli (Paris, 1495); and an Ars Memorative, Sloane manuscripts. No. 3974 in the British Museum – earning from the Pope the title of the ‘Profound Doctor’. Another text, De Continuo is more tenuously credited to him and thought to be written sometime between 1328 and 1325.