Кіріспе

Cure (キュア) – 1997 жылы шыққан жапондық психологиялық қорқыныш фильмі. Сценарийін жазып, режиссерлік еткені Киёси Куросава, басты рөлдерде Кодзи Якушо, Масато Хагивара, Цуёси Уджики және Анна Накагава. Фильм желісінде детектив қатар-қатар жасалған қорқынышты қылмыстарды тергейді, әрбір құрбанның мойнына «X» әрпі кесілген. Қылмыскер әрбір оқиға орнында табылып, қылмысты есімде ұстамайды. Бұл фильм 1990-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардың басында жапондық қорқыныш медиасының өркендеуіне бастама берген туынды саналады, Хидео Накатаның «Сақина» және Такаси Шимидзудің «Жу Он: Неке» фильмдерінен бұрын шыққан. Бастапқыда «Евангелист» (伝道師) деп аталған фильмнің аты, түсірілім кезінде Аум Шинрикё ұйымының Токио метросындағы зарин шабуылына байланысты өзгертілді. Фильмдегі қылмыстар мен діни сектаның байланысын тудырмау үшін, Daiei Film продюсерінің ұсынысымен «Cure» деп қайта аталды. Фильм Жапонияда және әлемдік деңгейде жоғары бағаланып, сыншылар Куросаваның режиссерлік шеберлігін, сондай-ақ визуалды және атмосфералық тұрғыдан жоғары бағалады. 2012 жылы оңтүстіккореялық режиссер Бонг Жун Хо бұл фильмді барлық уақыттардағы ең ұлы фильмдердің бірі деп атады. Бұл Куросава мен басты рөлдегі актер Якушоның алғашқы бірлескен жұмысы.

Сюжет

Токио полициясының детективы Кеничи Такабе кездейсоқ қылмыскерлер жасаған бірқатар зорлық-зомбылық қылмыстарын тергеуде. Әр жағдайда қылмыскерлер қылмыс орнына жақын жерден ұсталған. Әрқайсысы өз құрбандарын өлген адамның мойнына немесе кеудесіне үлкен "Х" таңбасын ою арқылы қиып тастаған. Қылмыскерлердің барлығы өздерінің іс-әрекеттерін мойындап, есте сақтаса да, олардың ешқайсысының іс-әрекеттеріне нақты уәждері немесе түсіндірмелері жоқ сияқты. Такабе жауап таба алмай қалады. Оның жеке өмірі де әлсіреп барады, өйткені оның әйелі Фуми шизофренияның кезеңдерінен зардап шегеді және көршілес аймақта жиі жоғалып кетеді. Такабе өзінің досы және әріптесі, сот психологы Сакумамен бірге ақырында бір адамның кісі өлтіруді байланыстыратын ортақ желі екенін шешеді, өйткені ол байланысқа түскен әр адам көп ұзамай кісі өлтіреді. Бұл кісі, Мамия, қысқа мерзімді есте сақтау қабілетін жоғалтып алған сияқты; ол күнде не болып жатқанын, қайда екенін және оның есімін білмей, үнемі шатасып жүреді. Ол өткенін есіне түсірмейтінін айтады. Қамауда болған кезде, Мамия детективтің жеке өмірі мен жеке басын сұрап, Такабедің сұрақтарынан үнемі жалтарады. Сакума Мамияны түрмеге ауыстырды. Сұрақтар кезінде Такабе біртіндеп сабырсызданып, бір сәтте қатты көңілдес Мамияның алдында Фумиге деген наразылығын білдіреді. Тергеу барысында Такабе мен Сакума Мамияның психологияны оқығанын, оның мезмеризм мен гипноз тақырыбына ерекше қызығушылық танытатынын біледі. Такабе Мамияның есінде ешқандай проблема жоқ деп күдіктенді және ол шынымен де гипноз шебері, оларды қайталанатын дыбыстар, судың қозғалысы немесе оттың жалыны арқылы бейтаныс адамдардың санасына кісі өлтіру ұсыныстарын енгізе алады. Такабе Мамияны кісі өлтіруге итермелеу үшін айыптайды және Фумиді өзін-өзі өлтіру туралы аян көргеннен кейін психиатриялық ауруханаға жібереді. Сакума жапондық месмеризмнің бастауышы деп саналатын құпия адамның бейнетаспасын тауып, оны Такабеге көрсетеді. Видеодағы әйел адам истериядан емделіп, оны ер адам гипноз етті, мүмкін, Мамияның мезмеризм әдебиетінде Суэджиро Бакуро деп аталған, ол "Х" белгісін әуеде белгіледі. Кейіннен әйел өз ұлын Мамияның қылмыстарына ұқсас түрде өлтіреді. Сакума қазіргі қылмыстардың бұрынғы оқиғалармен байланысы бар деп санайды, Мамияны салтанатты кісі өлтірудің миссионері деп атайды. Таспаны көрсеткеннен кейін, Сакума өзінің қабырғасына қара бояумен X белгісін түсіргені және оны қорқынышты түрде бұғаттап отырған Такабе туралы галлюцинацияларды бастан кешіре бастағаны белгілі болады. Бірнеше күннен кейін полиция Сакуманың үйінде құбырға қолқаппен байланған денесін тауып, ол өзін-өзі өлтірді деп қорытындылайды. Мамия түрмеден қашып кетіп, полиция қызметкерін өлтіреді. Такабе оны бос ғимаратқа іздеп барып, атып өлтіреді. Өлер алдында Мамия Такабедің алдына саусағымен X белгісін қояды. Талаң ғимаратты аралап жүріп, Такабе ескі фонограф цилиндрін тауып, оны ойнатады. Онда Бакуроның дауысы деп саналатын ер адамның дауысы жазылған. Көп ұзамай Фумидің шіріп қалған денесін медбике тауып алады, оның мойнына "Х" таңбасы кесілген. Фильм тамақханада тамақ беріп отырған келіншек Такабеге қызмет етіп, кейін кенеттен детективпен сөйлескеннен кейін пышақ тартады.

Шығару

1997 жылы 27 желтоқсанда «Емдеу» фильмі Жапонияда кинотеатрларда көрсетілді. 1998 жылы 25 сәуірде фильм АҚШ-та Сан-Франциско халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. 1999 жылы Куросаваның шығармашылығына арналған ретроспективалық көрсетім аясында фильм Торонто халықаралық кинофестивалінде ұсынылды. 2001 жылы «Ковбой Букинг» компаниясы фильмді АҚШ кинотеатрларында көрсетуге шығарды. 2018 жылдың 23 сәуірінде фильм Ұлыбританияда алғаш рет «Мастерс оф Синема» сериясының бөлігі ретінде үй видеосы түрінде жарық көрді. «The Criterion Collection» компаниясы фильмді АҚШ-та Blu-ray форматында шығарды.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында 63 шолуға негізделген Cure фильмі 94% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 7.50/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Гипнотикалық және психологиялық тұрғыдан тартымды". Ал "Нью-Йорк Таймс" газетінің А.О. Скотт журналисі Киёши Куросава "триллер жанрын әлеуметтік сынға айналдырғанын" атап өтті. The A.V. Club-тың Скот Тобиас былай деді: "Куросава, қарапайым триллерлер мен қорқынышты фильмдерге маманданған, жанрлық стильдің өнімді шебері, оқиғалардан салқын, дерлік клиникалық қашықтықты сақтап, оқиғаны эллипстік бөліктермен аша отырып, қорқынышты материалдың күшін әлсіретеді". Screen Slate үшін Стефани Монохан былай деп жазды: "2000 жылдар басындағы J-хоррор канонында Рингу (1998) және Аудиция (1999) сияқты басқа фильмдердің артында қалған Cure, дәуірдің ең күшті туындыларының бірі ретінде сақталып қалды". Cure фильмінің табысы туралы сөйлеген Куросава былай деді: "Мен өскенімде көптеген американдық қорқынышты фильмдерді көрдім және көп жылдар бойы осы жанрда фильм түсіргім келді. Кейін жанрлық фильмдердің танымалдылығы жобаны қаржыландыруды және өндіруді жеңілдетті. Осы жағдай Cure фильмінің табысына түрткі болды және ол менің мансабымда маңызды рөл атқарып келеді".