Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монтананың оңтүстік-батысындағы көл, жер сілкінісінен пайда болған басқа көлдер. Quake Lake (ресми атауы – Жер сілкінісі көлі) – АҚШ-тың батысында, Монтананың оңтүстік-батысындағы Мэдисон өзенінде орналасқан көл. Ол 1959 жылдың 17 тамызында болған жер сілкінісі салдарынан пайда болды, оның кесірінен 28 адам қаза тапты. Батыс Йеллоустоун қаласының солтүстік-батысында орналасқан Quake Lake көлінің ұзындығы 6 миль (10 км), ал ең терең жері 38 метрді құрайды. 287 тамыз АҚШ тас жолы көлдің жанынан өтеді және жер сілкінісі мен тау жылаудың салдарына куә болуға мүмкіндік береді, ал жолдың жанында саяхатшылар орталығы орналасқан. Көлдің көп бөлігі Галлатин ұлттық орман қорығында орналасқан.
Lake in southwestern Montana, United States
other lakes created by earthquakes
Quake Lake (officially Earthquake Lake) is a lake in the western United States, on the Madison River in southwestern Montana. It was created after an earthquake struck on August 17, 1959, with 28 fatalities. Northwest of West Yellowstone, Quake Lake is 6 mile (10 km) in length with a maximum depth of 125 feet (38 m). U. S. Route 287 follows the lake and offers glimpses of the effects of the earthquake and landslide, and a visitor center is just off the road. The lake is mostly within Gallatin National Forest.
Жер сілкінісі
Жер сілкінісі Рихтер шкаласы бойынша 7,5 баллды көрсетті (USGS-тің түзетуі бойынша 7,3 балл) және 80 миллион тонналық көшкінге әкелді, нәтижесінде Мэдисон өзенінде көшкін бөгеті пайда болды. Бұл Монтана штатында тарихта тіркелген ең күшті жер сілкінісі болды. Көшкін Шеп тауының солтүстік беткейімен сырғып, шамамен 28 адамның өміне қиындық туғызды, олар Хебген көлінің жағасында және Мэдисон өзені бойында кемпінг жасап жатқан. Жер сілкінісінің салдарынан Хебген көлінің суы күрт өзгерді. Сейше – желдің, атмосфералық қысымның немесе судағы сейсмикалық белсенділіктің әсерінен туындайтын толқын құбылысы, Хебген бөгетінен асып, жарықтар мен эрозияға себеп болды. Жер сілкінісі Хебген көліне жақын аймақта 6 метрге дейін биіктіктегі жарықтарды (fault scarps) жасады, ал көлдің түбі де сол қашықтыққа төмендеді. Хебген көлінің маңындағы жердің бір бөлігі 3 метрден (10 футтан) астам төмендеді. Йеллоустоун ұлттық паркінің солтүстік-батыс аймағындағы бірнеше гейзерлер атқылап, көптеген ыстық бұлақтар уақытша лайлы болып қалды.
The earthquake measured 7.5 on the Richter magnitude scale (revised by USGS to 7.3) and caused an 80 million ton landslide, which formed a landslide dam on the Madison River. The earthquake was the most powerful to hit the state of Montana in historic times. The landslide traveled down the north flank of Sheep Mountain, at an estimated , killing 28 people who were camping along the shores of Hebgen Lake and downstream along the Madison River. Upstream the faulting caused by the earthquake forced the waters of Hebgen Lake to shift violently. A seiche, a wave effect created by wind, atmospheric pressure, or seismic activity on water, crested over Hebgen Dam, causing cracks and erosion. The earthquake created fault scarps up to 20 feet (6 m) high in the area near Hebgen Lake and the lake bottom itself dropped the same distance. of the area near Hebgen Lake subsided more than 10 feet (3 m). Several geysers in the northwestern sections in Yellowstone National Park erupted and numerous hot springs became temporarily muddied.
Хебген бөгеті мен көлдің пайда болуы
1917 жылы салынған Хебген бөгеті – бетонды ядросы және тас толтырылған беті бар, қатты зақымдалған, бірақ сақталған құрылым. Бөгеттің су төгілетін арнасының жөндеу жұмыстары бірнеше аптада аяқталды. Бөгеттен төмен ағыста болған көшкін Мэдисон өзенінің ағынын толығымен бөгеп, көшкіннен жоғары ағыстағы кеңістікті сумен толтыра бастады. Бір айдың ішінде сулар қазіргі Қейк көлі деп белгілі болған көлді құрады. Бұл жаңа көл үшін сенімді су шығару жолының болмауы АҚШ Әскери инженерлік корпусының батыс АҚШ-та өткізілген ең ірі жұмылдыруларының біріне себеп болды. Судың жылдам көтерілуімен көшкін бұзылар алдында, табиғи бөгеттің эрозиясын және күйреу қаупін азайту үшін су төгілетін арна салынды.
Hebgen Dam, built in 1917, is a concrete core and rock fill faced structure that sustained severe damage but continued to hold. Repairs were completed on the dam spillway in a few weeks. The landslide, which occurred downstream from the dam, blocked almost all the flow of the Madison River which began to fill in the void upstream from the slide. In less than a month, the waters had created what is now known as Quake Lake. The lack of a reliable water outlet for this new lake forced one of the largest mobilizations of the U. S. Army Corps of Engineers ever commenced in the western U. S. Before the new landslide was breached by the quickly rising waters, a spillway was constructed to ensure erosion and potential failure of the natural dam would be minimized.
Қонақтар орталығы
1967 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің Жер сілкінісі көлінің келушілер орталығы алғашқы маусымында есігін ашты. Орталық жыл сайын 50 000-нан астам келушіге түсіндіру қызметтерін ұсынады. Орталықтан құлаған тау мен пайда болған көлдің панорамалық көрінісі көрінеді. Бұл орында жер сілкінісі, плиталардың қозғалысы және жұмыс істейтін сейсмограф туралы ақпараттық көрмелер орналасқан. Ол Кастер Галлатин ұлттық орман қорығында орналасқан.
In 1967, the U. S. Forest Service's Earthquake Lake Visitor Center opened its doors for the first season of operation. The center provides interpretive services for more than 50,000 visitors annually. The center provides a panoramic view of the mountain that fell and the lake that was formed. This facility hosts interpretive displays on earthquakes, plate tectonics, and a working seismograph. It is located in Custer Gallatin National Forest.