Тегал қаласы – Индонезияның Орталық Ява провинциясының солтүстік жағалауында орналасқан қала. 2023 ж. халқы 262,781 адамды құрайды. Географиясы, демографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тегал – Индонезияның Орталық Ява провинциясының солтүстік-батыс бөлігіндегі қала. Ол Орталық Ява провинциясының солтүстік жағалауында (немесе pesisir) провинцияның астанасы Семарангтан шамамен қашықтықта орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 239 599 адамды, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша 273 825 адамды құрады; 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалау 262 781 адамды (оның ішінде 142 593 ер адам және 140 188 әйел адам) көрсетті. Қала әкімшілік тұрғыдан оңтүстік және шығыс жағынан Тегал ауданымен, ал батыс жағынан Бребес ауданымен шектеседі. Тегал қалалық әкімдігі және Тегал және Бребес аудандарының 12 ауданынан тұратын құрылыс (немесе метро) аймағында 2010 жылғы халық санауы бойынша 1 410 124 адам, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша 1 602 546 адам тұрды. 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалау 1 635 042 адамды құрады. Голландтық Оңтүстік Азияның колониялық қант өнеркәсібі Тегал және жақын орналасқан Пекалонг қалаларында, шамамен шығысқа қарай пайда болды. Тегал ауданы 20 ғасырдың ортасына дейін маңызды қант өндіру орталығы болып қала берді. Қала жақын жердегі плантациялардан өндірілген қантты экспорттауға арналған порты ретінде қызмет етті. Тегал өзінің "варунг" (warung) дәмханаларымен, көбінесе "вартег" (warteg) немесе "варунг тегал" деп аталатынымен танымал. Сонымен қатар, ол teh botol Sosro, Tong Tji, 2 Tang, Gopek және басқа да брендтер сияқты шай өнімдерімен де әйгілі.
Tegal is a city in the northwest part of Central Java of Indonesia. It is situated on the north coast (or pesisir) of the province of Central Java, about from Semarang, the capital of the province. It had a population of 239,599 at the 2010 Census and 273,825 at the 2020 Census; the official estimate as of mid 2023 was 262,781 (comprising 142,593 males and 140,188 females). The city is administratively separate from Tegal Regency, which borders it to the south and east; Brebes Regency borders it to the west. Its built up (or metro) area made up of Tegal Municipality and 12 districts spread over Tegal and Brebes Regencies was home to 1,410,124 inhabitants as at the 2010 census and 1,602,546 at the 2020 Census; the official estimate as at mid 2023 was 1,635,042. The Dutch East Indies colonial sugar industry originated in Tegal and the nearby city of Pekalongan, approximately to the east. Tegal Regency remained a major sugar production center until the mid 20th century. The city served as a port for exporting sugar produced on the nearby plantations. Tegal is famous for its warung, commonly called "warteg" or warung tegal. It is also known for its tea products, such as teh botol Sosro, Tong Tji tea, 2 Tang tea, Gopek tea, and other brands.
Тарих
Тегал қаласы Тетегуал деген шағын ауылдан пайда болды. Ауылды жаңғырту 1530-шы жылдардың басында басталды және ол ақырында Орталық Явадағы Пажанг империясының бар екенін мойындаған Пекалонг әкімшілік аймағының бөлігі болды. Пажанг империясы Демак сұлтандығының мұрагері болды. Қаланың негізін Ки Геде Себаю қалаған. Жергілікті халықпен бірге ол өңдемелі топырағын пайдаланып, ауыл шаруашылығын дамытуға ұмтылды. Оның аймақты дамытудағы еңбегінің арқасында ол қаланың басшысы және символы болды. Оның басшылыққа келуі дәстүрлі түрде мол өнімді тойлаумен бірге өтті. Аудандық қаулы бойынша №5/1988, 28 шілде – Тегал қаласының мерейтойы. 1920 жылдары қала Индонезия Коммунистік партиясының (ПКИ) белсенділік орталығы болды. ПКИ-нің Тегал бөлімшесінің радикалды басшылары 1926 жылғы көтерілістің бастамашыларының бірі болды, бұл партияның уақытша таратылуына әкелді. 1945 жылдың 8 қазанында Тегал, Пекалонг және Бребес қалаларында «Үш аймақ қозғалысы» деп аталатын феодализмге қарсы қозғалыс құрылды. Оның мақсаты көк қанды әкімдерді (Йогьякарта және Суракарта патшаларымен байланысты) қарапайым адамдармен ауыстыру еді. Бұл қозғалыстың жетекшілерінің айтуынша, бұрынғы әкімдер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтармен ынтымақтасып, адамдарды жапондық құл еңбек лагерлеріне жіберді. «Үш аймақ қозғалысының» басты басшысы Пекалонгтың жаңа әкімі болған Сарджио болды. Басқалары Кутил, К. Миджая және Ир. Сакирман. Ир Сакирман ПКИ-нің жергілікті басшысы болды. Индонезия Республикасының Йогьякартадағы үкіметі «Үш аймақ қозғалысына» қарсы шығып, оны заңсыз деп жариялады. «Үш аймақ қозғалысы» ескі әкімдерді тұтқындап, киімдерін шешіп, түрмеге қамады. Басқа да мемлекеттік қызметкерлер мен полиция қызметкерлері Таланг көпірінде ұрланып, қырғынға ұшырады. «Үш аймақ қозғалысы» Бребестегі этникалық қытайларға қарсы нәсілдік тәртіпсіздікке себепші болды. 1945 жылдың 4 қарашасында қозғалыс Индонезия армиясының штабына және Пекалонгтағы әкімшілік кеңсесіне шабуыл жасады. Көтерілісшілер 1945 жылдың 21 желтоқсанында Индонезия армиясымен қатты шайқаста жеңіліп, көптеген басшылары тұтқындалды және түрмеге жабылды. Бұл көтеріліс «Үш аймақ ісі» деп аталады. 1998 жылы президент Сухартоның отставкасынан кейінгі тәртіпсіздік кезінде Тегал қаласында жергілікті билік өкілдеріне қарсы кең көлемде наразылық акциялары мен кейде зорлық-зомбылық орын алды, әсіресе 1998 жылдың маусым айында. Тегал қаласы саяси сыбайлас жемқорлық мәселелеріне тап болды. 2010 жылдардың соңында қаланың екі қатарынан әкімдері – Икмал Джая мен Сити Масита Сопарно Сыбайлас жемқорлықты жою комиссиясымен тұтқындалып, сотталды.
The city of Tegal developed from a small village called Tetegual. The modernization of the village began in the early 1530s, and it eventually became part of the Pekalongan Regency, which admitted the existence of the Pajang Empire in Central Java. The Pajang Empire was the successor of the Sultanate of Demak. The city was founded by Ki Gede Sebayu. Together with the local people, he aspired to increase the region's agriculture, exploiting its fertile soil. Because of his efforts to develop the region, he became the high leader and the symbol of the city. His coronation as leader was held simultaneously with a traditional festival celebrating a rich agricultural harvest. By district ordinance no. 5/1988, July 28 is the anniversary of the city of Tegal. In the 1920s, the city was a center of activism for the Communist Party of Indonesia (PKI), and the radical leaders of the Tegal branch of the PKI were among the instigators of the 1926 rebellion that led to the temporary destruction of that party. On 8 October 1945, an anti feudalism movement called Gerakan Tiga Daerah ("Three Regions Movement") was established in Tegal, Pekalongan, and Brebes. Its goal was to replace the blue blood regents (related to the kings of Yogyakarta and Surakarta) with ordinary people. According to the leaders of this movement, the old regents cooperated with the Japanese during World War II and sent people to Japanese slave labor camps. The main leader of Gerakan Tiga Daerah was Sarjiyo, who became the new regent of Pekalongan. Others were Kutil, K. Mijaya and Ir. Sakirman. Ir Sakirman was the local leader of the PKI. The government of the Republic of Indonesia in Yogyakarta opposed Gerakan Tiga Daerah and declared it illegal. Gerakan Tiga Daerah had the old regents arrested, stripped naked, and dragged into prison. Other government officials and police officers were kidnapped and massacred at Talang Bridge. The Gerakan Tiga Daerah also provoked a racial riot against ethnic Chinese in Brebes. On 4 November 1945, the movement attacked the Indonesian army headquarters and the regent office in Pekalongan. The rebels were defeated by the Indonesian army in a fierce battle on 21 December 1945, and most of their leaders were arrested and imprisoned. This rebellion is called the Three Regions Affair. During the unrest following the resignation of President Suharto in 1998, Tegal was the site of extensive protests and occasional violence against local government officials, especially in June 1998. Tegal has faced issues relating to political corruption. In the late 2010s, two consecutive mayors of the city Ikmal Jaya and Siti Masitha Soeparno were both arrested by the Corruption Eradication Commission and convicted.
География
Тегал қаласы Орталық Яваның солтүстік жағалау жолында (пантура) орналасқан, Семаранг қаласынан батысқа қарай 165 км немесе Джакартадан шығысқа қарай 329 км жерде жатыр. Ол 109°08' – 109°10' шығыс бойлық және 6°50' – 6°53' оңтүстік ендік аралығында орналасқан, ауданы 39,14 км² немесе шамамен 3914 гектарды құрайды. Тегал қаласы Пантура аймағында, Орталық Ява провинциясының батыс бөлігінде орналасқан. Солтүстіктен оңтүстікке дейінгі арақашықтығы 6,7 км, ал батыстан шығысқа дейінгі арақашықтығы 9,7 км. Географиялық тұрғыдан алғанда, Тегалдың орны өте стратегиялық, себебі ол Пантура аймағындағы ұлттық және аймақтық экономикалық бағыттарды байланыстырады – батыстан шығысқа қарай (Жакарта – Тегал – Семаранг – Сурабая) және орталық және оңтүстік Ява аймақтарын (Жакарта – Тегал – Пурвокерто – Йогьякарта – Сурабая) және кері бағытта. Тегалдың құрылыс аймағы әкімшілік шекарадан тыс оңтүстікке қарай кеңейеді, әсіресе Тегал ауданындағы Адиверна, Дукухтури және Таланг аудандарын қамтиды. Олардың жалпы ауданы 64 км² құрайды, ал 2023 жылдың ортасындағы халық саны 346 810 адамды құрайды (яғни, қаланың өзіндегі муниципалды халықтан көп).
Tegal City is located on the north coast road (pantura) of Central Java, located 165 km west of Semarang City or 329 km east of Jakarta, and lies between 109 ° 08 ' 109 ° 10' East Longitude and 6 ° 50 ' 6 ° 53' South latitude, with an area of 39.14 km2 or approximately 3,914 hectares. Tegal City is located in the Pantura region, from the orientation map of Central Java Province located in the Western Region, with the farthest spans north to south 6.7 km and west to east 9.7 km. Seen from a geographical location, Tegal's position is very strategic as a liaison of cross national and regional economic paths in Pantura region that is from west to east (Jakarta Tegal Semarang Surabaya) with middle and south area Pulai Jawaa (Jakarta Tegal Purwokerto Yogyakarta Surabaya) and vice versa. The built up area of Tegal stretches south far beyond the administrative border, in particular to include the districts of Adiwerna, Dukuhturi and Talang in Tegal Regency, which together cover 64 km2 with a combined population in mid 2023 of 346,810 (i. e. more than the municipal population of the city itself). Name of part of metropolitanareaArea in km2 Pop'ncensus2010 Pop'ncensus2020 Pop'nestimatemid 2023 Tegal city 39.14 239,599 273,825 262,781 Tegal Regency (part (a)) 259.60 789,845 897,222 927590 Brebes Regency (part (b)) 203.96 380,680 431,499444,671 Totals 502.70 1,410,124 1,602,546 1,635,042
Notes: (a) the 9 districts of Lebaksiu, Pangkah, Slawi, Dukuhwaru, Adiwerna, Dukuhturi, Talang, Tarub and Kramat. (b) the 3 districts of Brebes, Jatibarang and Wanasari.
Қалалық аумақтың бөлігінің атауы | Ауданы (км²) | 2010 жылғы халық санағы | 2020 жылғы халық санағы | 2023 жылдың ортасындағы халық саны
---|---|---|---|---
Тегал қаласы | 39,14 | 239 599 | 273 825 | 262 781
Тегал ауданы (а) | 259,60 | 789 845 | 897 222 | 927 590
Бребес ауданы (б) | 203,96 | 380 680 | 431 499 | 444 671
Барлығы | 502,70 | 1 410 124 | 1 602 546 | 1 635 042
Tegal City is located on the north coast road (pantura) of Central Java, located 165 km west of Semarang City or 329 km east of Jakarta, and lies between 109 ° 08 ' 109 ° 10' East Longitude and 6 ° 50 ' 6 ° 53' South latitude, with an area of 39.14 km2 or approximately 3,914 hectares. Tegal City is located in the Pantura region, from the orientation map of Central Java Province located in the Western Region, with the farthest spans north to south 6.7 km and west to east 9.7 km. Seen from a geographical location, Tegal's position is very strategic as a liaison of cross national and regional economic paths in Pantura region that is from west to east (Jakarta Tegal Semarang Surabaya) with middle and south area Pulai Jawaa (Jakarta Tegal Purwokerto Yogyakarta Surabaya) and vice versa. The built up area of Tegal stretches south far beyond the administrative border, in particular to include the districts of Adiwerna, Dukuhturi and Talang in Tegal Regency, which together cover 64 km2 with a combined population in mid 2023 of 346,810 (i. e. more than the municipal population of the city itself). Name of part of metropolitanareaArea in km2 Pop'ncensus2010 Pop'ncensus2020 Pop'nestimatemid 2023 Tegal city 39.14 239,599 273,825 262,781 Tegal Regency (part (a)) 259.60 789,845 897,222 927590 Brebes Regency (part (b)) 203.96 380,680 431,499444,671 Totals 502.70 1,410,124 1,602,546 1,635,042
Notes: (a) the 9 districts of Lebaksiu, Pangkah, Slawi, Dukuhwaru, Adiwerna, Dukuhturi, Talang, Tarub and Kramat. (b) the 3 districts of Brebes, Jatibarang and Wanasari.
Tegal City is located on the north coast road (pantura) of Central Java, located 165 km west of Semarang City or 329 km east of Jakarta, and lies between 109 ° 08 ' 109 ° 10' East Longitude and 6 ° 50 ' 6 ° 53' South latitude, with an area of 39.14 km2 or approximately 3,914 hectares. Tegal City is located in the Pantura region, from the orientation map of Central Java Province located in the Western Region, with the farthest spans north to south 6.7 km and west to east 9.7 km. Seen from a geographical location, Tegal's position is very strategic as a liaison of cross national and regional economic paths in Pantura region that is from west to east (Jakarta Tegal Semarang Surabaya) with middle and south area Pulai Jawaa (Jakarta Tegal Purwokerto Yogyakarta Surabaya) and vice versa. The built up area of Tegal stretches south far beyond the administrative border, in particular to include the districts of Adiwerna, Dukuhturi and Talang in Tegal Regency, which together cover 64 km2 with a combined population in mid 2023 of 346,810 (i. e. more than the municipal population of the city itself). Name of part of metropolitanareaArea in km2 Pop'ncensus2010 Pop'ncensus2020 Pop'nestimatemid 2023 Tegal city 39.14 239,599 273,825 262,781 Tegal Regency (part (a)) 259.60 789,845 897,222 927590 Brebes Regency (part (b)) 203.96 380,680 431,499444,671 Totals 502.70 1,410,124 1,602,546 1,635,042
Notes: (a) the 9 districts of Lebaksiu, Pangkah, Slawi, Dukuhwaru, Adiwerna, Dukuhturi, Talang, Tarub and Kramat. (b) the 3 districts of Brebes, Jatibarang and Wanasari.
Климат
Тегал тропикалық муссондық климатқа (Am) ие, маусымнан қазанға дейін жауын-шашын орташа немесе аз мөлшерде болады, ал қарашадан мамырға дейін ауыр немесе өте ауыр жаңбыр жауады.
Tegal has a tropical monsoon climate (Am) with moderate to little rainfall from June to October and heavy to very heavy rainfall from November to May.
Экономика
Тегал қаласының экономикасының негізгі салалары сауда және қызмет көрсету болып табылады. Қала Орталық Яваның батыс бөлігінен келетін түрлі өнімдерді өңдеу және сатудың соңғы орталығына айналды. Шағын және орта кәсіпорындар қарқынды дамып келеді, оның ішінде Jl. Cempaka ауданындағы металл өнеркәсібі және Калинямат ауылындағы Тегалан батиктерінің қолөнер бұйымдарын айтуға болады. Экономикалық серпінді қолдау мақсатында Тегал қалалық әкімдігі "Таңдау және бизнес ақпарат орталығын" (PPIB) құрды.
Trade and services are the main sectors of the economy of Tegal City. The city became the final processing and marketing of various products from the western part of Central Java. Small and medium enterprises are quite rapid progress is the home metal industry in the area of Jl. Cempaka, and Tegalan batik handicrafts in Kalinyamat Village. To support the economic pulse, the city government of Tegal has built the Center for Promotion and Business Information (PPIB).
Тіл
Тегалдың өзіндік тілі бар, ол Тегал тілі деп аталады. Тегал тілінің сөздігі Банумас тіліне (ngapak) ұқсас. Дегенмен, тегалдықтар диалектілік ерекшеліктеріне байланысты нагапак терминін тіл ретінде қолдануға құлшынбайды. Тегал тілінде сөйлейтін халыққа Тегал ауданының солтүстік бөлігі, Тегал қаласы, Пемаланг ауданының батыс бөлігі және Бребес ауданының шығыс бөлігі кіреді. Тегал тілінің бірінші конгресі 2006 жылдың 4 сәуірінде Тегал қалалық әкімдігі ұйымдастыруымен Бахари Инн қонақ үйінде өтті. Йона Дарёно бастамасымен өткен шараға С.Н. Ратмана (әңгімеші), Ки Энтус Сусмоно (Тегал далаңы), Эко Тунас (Тегал ақыны), Дви Эри Сантосо (поэзия және режиссер) сияқты бірнеше тұлға қатысты. Конгрестің мақсаты – Тегал диалектісінің мәртебесін Тегал тілі деңгейіне көтеру болды. Кейбір индонезиялық комедия актерлары осы тілде сөйлейді, себебі оның акценті мен диалектісі әзілге орын береді. Мысалы, "Қалайсың?" деген сәлемдеме фразасын "Кеприбен кабаре?" деп аударуға болады.
Tegal has its language, known as Bahasa Tegal. Tegal language has a resemblance to the language of Banyumas ( ngapak ) that is in the vocabulary. However, people in Tegal are reluctant to use ngapak as a term of the language, due to their dialectical difference. People using the Tegal language include the northern part of the Tegal regency, Tegal City, the western part of the Pemalang regency, and the eastern part of the Brebes district. The first Tegal language Congress was held by the Tegal City government on April 4, 2006, at the Bahari Inn hotel. The event which was initiated by Yono Daryono presented several figures such as SN Ratmana (cerpenis), Ki Enthus Susmono (dalang Tegal), Eko Tunas (Tegal poet), Dwi Ery Santoso (Poetry and Director). The purpose of the congress was to raise the status of the Tegalan dialect into the Tegal language. Some Indonesian comedians speak it because its accent and dialect arouse amusement. One example is the translation of the greeting phrase "How are you?" into "Kepriben kabare? ".
Сәлемдесу
Тегалдықтар достарына "Джон", "Джек" немесе "Жаквир" деп атауға көнеді. "Әке" сөзі "Жасак" деп, "ана" сөзі "Джок" деп, кіші інісі "Яриг" деп, ал үлкен інісі "Саханг" деп аталады. Көптеген басқа сөздерді тек тегалдықтар ғана түсіне алады. Тегал тілінде сондай-ақ көптеген араб сөздері де кездеседі.
It is common practice for people in Tegal to call their friends "Jon", "Jack" or "Jakwir". The translation for "Daddy" is Jasak, "Mommy" is Jok, a younger brother is addressed as Yarig, and an older brother is Sahang. Many other words can only be understood by native Tegals. Bahasa Tegal also has many Arabic loan words.