Валентино Брайтенберг: Нейроғалым және кибернетик ғалымының өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Валентино Брайтенберг (немесе Валентин фон Брайтенберг; 18 маусым 1926 – 9 қыркүйек 2011) – итальяндық нейробиолог және кибернетик. Ол Германияның Тюбинген қаласындағы Макс Планк биологиялық кибернетика институтының бұрынғы директоры болды. Оның "Көлік құралдары: синтетикалық психологиядағы тәжірибелер" атты кітабы робототехника және психологтар арасында кеңінен танылды, онда ол гипотетикалық аналогтық көліктердің (сенсорлар, атқарушы механизмдер және олардың байланыстарының комбинациясы) қарапайым құрылымына қарамастан, агрессия, махаббат, болжам жасау және оптимизм сияқты мінез-құлықтарды қалай көрсете алатынын сипаттады. Бұл көліктер Брайтенберг көліктері деп белгілі болды. Оның новаторлық ғылыми жұмысы мидың құрылымы мен функциялары арасындағы байланысқа арналған еді.

Өмір

Валентино Брайтенберг Оңтүстік Тироль провинциясында өскен. Брайтенбергтің әкесі – Оңтүстік Тироль ақсүйектерінің мүшесі, сенатор болған. Брайтенберг 6 жасынан бастап итальян және неміс тілдерінде екі тілді болып өсті. Үйде неміс тілінде сөйлеседі, ал барлық білім итальян тілінде берілді, бұл тарихи контекстке сәйкес келеді. Болцанодағы гуманистік лицей гимназиясы оған итальян әдебиетімен қатар, классикалық білімнің керемет негізін берді. Неміс әдебиеті бойынша білімі негізінен оның үлкен үй кітапханасында табылған классикалық жазушылардың шығармаларына негізделген. Сонымен қатар, ол Болцанода скрипкашылыққа оқыды және талантты скрипкашы мен альтист болды. Брайтенберг 1945-1954 жылдары Инсбрук және Рим университеттерінде медицина мен психиатрияны оқыды. Оқу кезеңінде viola және скрипкамен камералық музыка орындаған, әріптесімен скрипка-фортепиано дуэттерінің репертуарын кеңейтті. Медициналық тәжірибесін Римдегі психиатриялық клиникада стажировкамен аяқтады, сол жерде мидың жұмысын түсінуге бағытталған ғылыми мансапты таңдады. 1958 жылы профессор Эдуардо Кайаниелло шақыруымен ол Нью-Хейвендегі (АҚШ) Йель университетінде бірнеше жыл болды. Кейін Италияның Ұлттық зерттеу кеңесінің (CNR) құрамында Неаполь Федерико II университетінің Физика институтында биокибернетика зерттеу тобын құруға қатысты, бұл “Laboratorio di Cibernetica” деп аталды. 1958-1968 жылдары Неаполь университетінің Физика институтында кибернетика бойынша қосымша профессор болып жұмыс істеді. 1963 жылы Брайтенберг кибернетика және ақпарат теориясы бойынша Libera docenza атағын алды, бұл атақ итальян университеттерінде профессорлық қызметке жол ашты. 1968 жылдан 1994 жылы зейнетке шыққанға дейін Тюбингендегі Макс Планк биологиялық кибернетика институтын құрған және басқарған, сондай-ақ Тюбинген және Фрайбург университеттерінің құрметті профессоры болды. 1994 жылдан кейін Тренто университетінің Роверето бөлімшесіндегі Мотор ғылымдары (Scienze Motorie) мамандандырылған мектебінің профессоры болып тағайындалды. 1998-2001 жылдары Роверетодағы Тренто университетінің Laboratorio di Scienze Cognitive президенті болды. 1995 жылы Брайтенберг Зальцбург университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Брайтенберг суретші Элизабет Ханнаға үйленген. Олардың үш баласы бар: Маргарета, Карла және Зено.

Valentino Braitenberg grew up in the province of South Tyrol. Braitenberg's father was Senator , a member of the South Tyrolean nobility. Since the age of 6, Braitenberg grew up bilingual in the two languages Italian and German. German was spoken at home and all schooling was Italian, conforming to the historic context. The humanistic Lyceum Gymnasium (High school) in Bolzano gave him an excellent classic education including Italian literature. The German literary education was based on the classical writers he found in his extensive home library. In addition, he trained as a violinist at the in Bolzano and became a talented violinist and violist. Braitenberg studied Medicine and Psychiatry at the University of Innsbruck and the University of Rome between 1945 and 1954. He accompanied his studies with chamber music performances with his viola and violin, where he developed a repertoire of violin piano duos with a colleague. He completed his medical training with an internship at the psychiatric clinic in Rome, where he decided to prefer a scientific career dedicated to the understanding of brain functions. He spent a few years at Yale University in New Haven (USA) when he was invited by Prof. Eduardo Caianiello in 1958 to set up a biocybernetics research group at the Physics Institute of the University of Naples Federico II, the “Laboratorio di Cibernetica”, as part of the National Research Council in Italy (CNR). Between 1958 and 1968 he was adjunct Professor of Cybernetics at the Physics Institute of the University of Naples. In 1963 Braitenberg earned the Libera docenza in Cybernetics and Information Theory, the title that used to grant access to Professorship at Italian Universities. From 1968 until his retirement in 1994 he was co founder and co director of the Max Planck Institute for Biological Cybernetics in Tübingen and Honorary Professor at the University of Tübingen and University of Freiburg. After 1994 he was appointed Professor at the Specialization School in Scienze Motorie (Motoric Sciences) at the Rovereto branch of the University of Trento. From 1998 to 2001 he was president of the Laboratorio di Scienze Cognitive at the University of Trento in Rovereto. Braitenberg received an honorary doctorate from the University of Salzburg in 1995. Braitenberg was married to the painter Elisabeth Hanna. They had three children, Margareta, Carla, and Zeno.

Брайтенберг атындағы сыйлықтар

Валентино Брайтенберг есептеулік нейроғылым саласындағы сыйлығы – «Бернштейн» есептеулік нейроғылым қауымдастығының, Боцен провинциясының қолдауымен екі жылда бір рет тапсырылатын сыйлық. «Алтын нейрон» сыйлығы – Карла Брайтенберг және Массимилиано Гулин бастамасымен іске қосылған сыйлық.