Кіріспе
Бертольд Виртель (28 маусым 1885 – 24 қыркүйек 1953) – австриялық сценаристі және кинорежиссер, Германия, Ұлыбритания және АҚШ-тағы жұмыстарымен белгілі.
Berthold Viertel (28 June 1885 – 24 September 1953) was an Austrian screenwriter and film director, known for his work in Germany, the UK and the US.
Ерте мансап
Виертель Австрия-Мажарстан империясының астанасы Венада дүниеге келді, бірақ кейін Берлинде жұмыс істеді. Виертель 1922 жылға дейін ақын және театр режиссері ретінде танымал болды, содан кейін кино саласына көшті. Сценарист және режиссер ретінде ол неміс киносының үнсіз дәуірінің көрнекті тұлғаларымен бірлесіп жұмыс істеді және бірнеше әсерлі фильмдерде қатысты. «Uneasy Money» (1926) – Жаңа объективтілік кино қозғалысының туындысы. Ол 1918 жылдың 30 сәуірінен 1947 жылдың 20 желтоқсанына дейін сценарист және актриса Салка Виертельге үйленді.
Америкаға келу
Виртельдің театр труппасының құлдырауынан кейін ол ауыр қаржылық қиындықтарға тап болды және Fox Film Corporation ұсынған жұмысты қабылдады. Ол 1928 жылы Лос-Анджелеске үш жылға ғана қалу ниетімен келді. Виртель дамып келе жатқан Голливуд киноиндустриясында тәжірибе жинап, Еуропаға оралу үшін жеткілікті ақша табуды жоспарлаған. Төрт жыл бойы ол Fox, Paramount Pictures және Warner Brothers компанияларында жұмыс істеді. Виртель Голливудтағы атмосфераны ұнатпай, оны параноидалық және өнер саласына тым көп шектеу қоятын орта деп санады. Виртель қоғамдық маңызы бар фильмдер жасағысы келді, бірақ Голливудтың мұндай мүмкіндігі бар деп ойлаған жоқ. Бұл Paramount компаниясының "The Cheat" (1928) фильмінде жұмыс істеген кезде шиеленістің шыңына жетті, студия басшыларымен келіспеушілік туып, оны Джордж Эбботт ауыстырды.
Еуропа
1932 жылы Германиядағы саяси жағдайдың тұрақсыздығына байланысты Виертелдер Еуропадағы белгісіз болашаққа оралудың орнына балаларымен АҚШ-та қалуды жөн көрді. Санта-Моника шатқалындағы Виертелдердің үйі Голливудтың "интеллигенциясы" мен еуропалық зиялылардың бас қосып әңгімелесетін орыны және кездесулер өткізілетін жер болды. Бұл сонымен қатар эмигранттар қауымдастығы үшін де маңызды жиын орынға айналды.
Жеке өмір
Бұрын Бертольд Виртель Грете Виртельге үйленген, бірақ олар 1918 жылы ажырасып кеткен. 1947 жылы Салкадан ажырасқаннан кейін ол үшінші рет үйленді, бұл жолы Елизавета Нойманға үйленді және 1953 жылы қайтыс болғанға дейін оның әйелі болды. Салка Виртельмен некесінен үш ұл дүниеге келді: Ханс, Питер және Томас. Питер Виртель (1920–2007) кітаптар мен сценарийлер жазған автор.