Макс Райнхардт: Театр және кино режиссерінің өмірі мен шығармашылығы
Max Reinhardt
Макс Рейнхардт (1873-1943) – австриялық театр және кино режиссері, инновациялық қойылымдарымен 20-ғасырдың басындағы ең белгілі режиссерлердің бірі. Зальцбург фестивалінің негізқалаушысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрияда туған театр және кино режиссері (1873–1943)
театр режиссері
Austrian born theatre and film director (1873–1943)
the theatre director
Макс Рейнхардт (; туылған Максимилиан Голдман; 9 қыркүйек 1873 – 30 қазан 1943) – Австрияда туған театр және кино режиссері, интентдант және театр продюсері. Радикалды жаңашыл және авангардты сахналық қойылымдарымен Рейнхардт 20-ғасырдың басындағы ең көрнекті режиссерлердің бірі саналады. Мысалы, Рейнхард Соргедің Клейст сыйлығын жеңіп алған «Дер Беттлер» пьесасының Рейнхардттың 1917 жылғы сахналық тұсаукесері, театрдағы экспрессионизмнің және соңынан кинодағы экспрессионизмнің тууына итермеледі. 1920 жылы Рейнхардт Сальцбург фестивалін ашты, Хьюго фон Хофманстальдың «Адамзат» ортағасырлық мистириясының ашық аспан астындағы қойылымын кафедраль алдындағы алаңда, Альпі тауларының фондық көрінісімен қойды. Бұл дәстүр Сальцбург фестивалінде бүгінге дейін жыл сайын жалғасып келеді. Тоби Коул мен Хелен Крих Чиной Рейнхардтты «қазіргі заманның ең көркем режиссерлерінің бірі» деп атап, оның Австрияны нацистер басып алуының алдындағы қашқыны ретінде АҚШ-қа келгенінің, «көне грек және ортағасырлық театрлардағы әлеуметтік қатысу үлгісінен шабыттанған» ұзақ және көрнекті мансабынан кейін, «актерлер мен көрермендер арасындағы қарым-қатынасты жақындастыруға» ұмтылғанын жазды. 1935 жылы Рейнхардт АҚШ-та Warner Brothers арқылы өзінің алғашқы және жалғыз фильмін түсірді – Уильям Шекспирдің «Жазғы түннің арманы» пьесасының экспрессионистік бейімделуі, басты рөлдерде Микки Руни, Оливия Де Гавиленд және Джеймс Кагни ойнады. Фильм нацистік Германиядағы цензураның әйгілі мысалы ретінде Пропаганда министрлігімен тыйым салынды. Бұл тек Йозеф Геббельстің экспрессионизмнің төмендеуші өнер екеніне сенгенімен ғана емес, сонымен қатар режиссер Макс Рейнхардттың, классикалық музыка композиторы Феликс Мендельсонның және саундтрек авторы Эрих Вольфганг Корнгольдтың еврей тегімен байланысты болды, олардың шығармалары Геббельс тарапынан бұрыннан-ақ төмендеуші музыка деп танылған. Рейнхардт сонымен қатар Берлиндегі «Эрнст Буш» драма мектебінің, Макс Рейнхардт семинарының, Макс Рейнхардт шеберханасының (Сансет бульвары) және Макс Рейнхардт кіші шеберханасының негізін қалады. Рейнхардт 1945 жылы нацизмнің жеңіліске ұшырауына куә боларлық уақытқа жетпесе де, оның бұрын тартып алынған Сальцбургке жақын Леопольдскрон сарайындағы мүлігі оның жесіріне қайтарылды және оның мұрасы қазіргі заманғы германоязықты елдерде сахна өнеріне жасаған радикалды жаңашылдық үлесі үшін құрметпен еске алынып, мақталып келеді.
Max Reinhardt (; born Maximilian Goldmann; 9 September 1873 – 30 October 1943) was an Austrian born theatre and film director, intendant, and theatrical producer. With his radically innovative and avante garde stage productions, Reinhardt is regarded as one of the most prominent stage directors of the early 20th century. For example, Reinhardt's 1917 stage premiere of Reinhard Sorge's Kleist Prize winning stage play Der Bettler almost single handedly gave birth to Expressionism in the theatre and ultimately in motion pictures as well. In 1920, Reinhardt established the Salzburg Festival by directing an open air production of Hugo von Hofmannsthal's acclaimed adaptation of the Everyman Medieval mystery play in the square before the Cathedral with the Alps as a background. This remains an annual custom at the Salzburg Festival to this day. Toby Cole and Helen Krich Chinoy have dubbed Reinhardt, "one of the most picturesque actor directors of modern times", and write that his eventual arrival in the United States as a refugee from the imminent Nazi takeover of Austria followed a long and distinguished career, "inspired by the example of social participation in the ancient Greek and Medieval theatres", of seeking, "to bridge the separation between actors and audiences". In 1935, Reinhardt directed his first and only motion picture in the United States through Warner Brothers, the Expressionist film adaptation of William Shakespeare's A Midsummer Night's Dream, starring Mickey Rooney, Olivia De Havilland, and James Cagney. The film was banned by the Ministry of Propaganda in an infamous example of censorship in Nazi Germany. This was due not only to Joseph Goebbels' belief that Expressionism was degenerate art, but even more so due to the Jewish ancestry of director Max Reinhardt, Classical music composer Felix Mendelsohn, and soundtrack arranger Erich Wolfgang Korngold; whose work was already banned by Goebbels as allegedly degenerate music. Reinhardt also founded the highly influential drama schools Hochschule für Schauspielkunst "Ernst Busch" in Berlin, Max Reinhardt Seminar, the Max Reinhardt Workshop (Sunset Boulevard), and the Max Reinhardt Junior Workshop. Even though Reinhardt did not live long enough to witness the end of Nazism in 1945, his formerly expropriated estate at Schloss Leopoldskron near Salzburg was restored to his widow and his legacy continues to be celebrated and honoured in the modern Germanosphere for his many radically innovative contributions to the performing arts.
Ерте өмір
Рейнхардт Максимилиан Голдман Австрияның Баден-бай-Вин қаласында, Рашель Леа Рози "Роза" Голдман мен оның күйеуі Вильгельм Голдманның ұлы болып дүниеге келді. Вильгельм Голдман Словакияның Ступава қаласынан келген саудагер еді. Максимилиан мектепті бітірген соң банкте оқуға түсті, бірақ сол кезде-ақ актерлік сабақтарға да қатысты.
Reinhardt was born Maximilian Goldmann in the spa town of Baden bei Wien, the son of Rachel Lea Rosi "Rosa" Goldmann and her husband Wilhelm Goldmann, a merchant from Stupava, Slovakia. Having finished school, he began an apprenticeship at a bank, but already took acting lessons.
Мансап
1890 жылы ол Венада жеке сахнада Макс Рейнхардт сахналық атымен тұңғыш рет өнер көрсетті (мүмкін, Теодор Штормның "Иммензее" повесіндегі басты кейіпкер Рейнхард Вернер есімімен). 1893 жылы ол қайта ашылған Зальцбург қалалық театрында өнер танытты. Бір жыл өткен соң Рейнхардт Германияға көшіп, Берлинде режиссер Отто Брам басқаратын Deutsches Theater труппасына қосылды. Рейнхардт 1910-1913 жылдар аралығында швед авангарды театр журналы «Талияның» авторы болды. 1918 жылы Рейнхардт Зальцбургтегі Леопольдскрон сарайын сатып алды. 1922 жылдың қазан айында Рейнхардт Венадағы Роланд театрында Вильня труппасының «Диббук» спектаклін тамашалады. Рейнхардт дереу сахна артына жүгіріп, актерлерді құттықтады. Ол кезде ол Австрияда белгілі театр режиссері ретінде танымал болған. «Диббук» спектакліне қолдау білдіруден бірнеше ай бұрын Рейнхардт Салцбург фестивалі үшін «Жерман» (Everyman) спектаклін сәтті сахналаған еді.
In 1890, he gave his debut on a private stage in Vienna with the stage name Max Reinhardt (possibly after the protagonist Reinhard Werner in Theodor Storm's novella Immensee). In 1893 he performed at the re opened Salzburg City Theatre. One year later, Reinhardt relocated to Germany, joining the Deutsches Theater ensemble under director Otto Brahm in Berlin. Reinhardt was one of the contributors of the Swedish avant garde theatre magazine Thalia between 1910 and 1913. In 1918 Reinhardt purchased Schloss Leopoldskron castle in Salzburg. In October 1922 Reinhardt was in the audience when The Dybbuk was staged by the Vilna Troupe at the Roland Theater in Vienna. Reinhardt rushed backstage and congratulated the actors. At the time he was already recognized in Austria as distinguished theater director. A couple of months before his endorsement for The Dybbuk, Reinhardt had again successfully staged Jedermann (Everyman) for the Salzburg Festival.
Жер аудару
Рейнхард нацистердің күшейіп бара жатқан антисемиттік шабуылдарынан қашып кетті. 1938 жылы Германияның Австрияны аннексиялауынан кейін қамал басылып алынды. Соғыстан кейін қамал Рейнхардтың мұрагерлеріне қайтарылды, және кейіннен үй мен жер "Музыка дыбысы" фильміндегі фон Трапп отбасы бақтарының бастапқы сахналары түсірілген орын ретінде әйгілі болды.
Reinhardt fled due to the Nazis' increasing anti Semitic aggressions. The castle was seized following Germany's Anschluss annexation of Austria in 1938. After the war, the castle was restored to Reinhardt's heirs, and subsequently the home and grounds became famous as the filming site for the early scenes of the Von Trapp family gardens in the movie The Sound of Music.
Макс Рейнхардт және кино
Рейнхардт театр әлеміндегі замандастарының көпшілігінен гөрі киноға көбірек қызығушылық танытты. Ол фильмдерді режиссер ретінде, ал кейде продюсер ретінде де жасады. Оның алғашқы қойылымы – 1910 жылы түсірілген «Сумурун» фильмі. Содан кейін Рейнхардт жеке кинокомпаниясын құрды. Ол «Дас Миракель» (The Miracle) пьесасының киноадаптациясының құқығын Джозеф Менченге сатты, оның 1912 жылы түсірілген «The Miracle» толық түсті фильмі әлемдік жетістікке ие болды. 1912 жылы Венадағы Ротундеде көрсетілген «Дас Миракель» қойылымына байланысты туған даулар Рейнхардттың жобадан бас тартуына әкелді. Пьесаның авторы, Рейнхардттың досы және сенімді адамы Карл Густав Фоллмоллер француз режиссері Мишель Карреге түсірілімді аяқтауды тапсырды. Рейнхардт неміс кинопродюсері Пол Дэвидсонмен жасасқан төрт фильмдік келісімшарт бойынша екі фильм түсірді: «Die Insel der Seligen» (Бақыттылар аралы) және «Eine venezianische Nacht» (Венеция түндері). 1913 және 1914 жылдары шыққан екі фильм де баспасөз бен жұртшылықтан жағымсыз пікірлер алды. Келісімшарт бойынша көзделген қалған екі фильм ешқашан түсірілмеді. Екі фильм де оператор Карл Фрёндтен көп күшін қажет етті, себебі Рейнхардттың ерекше түсіру талаптары болды, мысалы, ай жарығында лагунаны түсіру. «Бақыттылар аралы» фильмі эротикалық мазмұнымен көзге түсті. Онда ежелгі мифтік оқиғалар, теңіз құдайлары, нимфалар мен фаундар бейнеленген, ал актерлер жалаңаш түсті. Дегенмен, фильм Германия мен Австрияның соңғы империяларындағы қатаң әдет-ғұрыптарға да сәйкес келді. Актерлер қос рөлді ойнауға тиіс болды. Вильгельм Дигельман мен Вилли Прагер буржуазиялық әкелердің де, теңіз құдайларының тағылымдарын да ойнады, ал Леопольдин Константин Цирце рөлінде болды. Карл Густав Фоллмоллердің «Венеция түні» фильмі Венецияда түсірілді. Мария Карми күйеу жігіттің бейнесінде, Альфред Абель жас бізбенің рөлінде, ал Эрнст Матрей Ансельмус пен Пипистрелло рөлдерін сомдады. Түсірілім кезінде бір фанатик жергілікті венециялықтарды неміс тілді командаға қарсы қостырды. 1935 жылы Рейнхардт АҚШ-тағы алғашқы фильмін – «Жазғы түнгі арман» фильмін түсірді. Ол Берлиндегі «Эрнст Буш» атындағы драма мектебін, Макс Рейнхардт семинарын, Макс Рейнхардт шеберханасын (Сансет бульвары) және Макс Рейнхардттың кіші шеберханасын құрды.
Reinhardt took a greater interest in film than most of his contemporaries in the theater world. He made films as a director and from time to time also as a producer. His first staging was the film Sumurûn in 1910. After that, Reinhardt founded his own film company. He sold the film rights for the film adaptation of the play Das Mirakel (The Miracle) to Joseph Menchen, whose full colour 1912 film of The Miracle gained world wide success. Controversies around the staging of Das Mirakel, which was shown in the Vienna Rotunde in 1912, led to Reinhardt's retreat from the project. The author of the play, Reinhardt's friend and confidant Karl Gustav Vollmoeller, had French director Michel Carré finish the shooting. Reinhardt made two films, Die Insel der Seligen (Isle of the Blessed) and Eine venezianische Nacht (Venetian Nights), under a four picture contract for the German film producer Paul Davidson. Released in 1913 and 1914, respectively, both films received negative reviews from the press and public. The other two films called for in the contract were never made. Both films demanded much of cameraman Karl Freund because of Reinhardt's special shooting needs, such as filming a lagoon in moonlight. Isle of the Blessed attracted attention due to its erotic nature. Its ancient mythical setting included sea gods, nymphs, and fauns, and the actors appeared naked. However, the film also fit in with the strict customs of the late German and Austrian empires. The actors had to live up to the demands of double roles. Wilhelm Diegelmann and Willy Prager played the bourgeois fathers as well as the sea gods, de a bachelor and a faun, Leopoldine Konstantin the Circe. The shooting for Eine venezianische Nacht by Karl Gustav Vollmoeller took place in Venice. Maria Carmi played the bride, Alfred Abel the young stranger, and Ernst Matray Anselmus and Pipistrello. The shooting was disturbed by a fanatic who incited the attendant Venetians against the German speaking staff. In 1935, Reinhardt directed his first film in the US, A Midsummer Night's Dream. He founded the drama schools Hochschule für Schauspielkunst "Ernst Busch" in Berlin, Max Reinhardt Seminar, the Max Reinhardt Workshop (Sunset Boulevard), and the Max Reinhardt Junior Workshop.
Макс Рейнхардт семинары
Макс Рейнхардт семинары Курт Казнарды тәрбиеледі.
Max Reinhardt Seminar trained Kurt Kasznar.
Макс Рейнхардтың шеберханасы
Макс Рейнхардтың сахна, экран және радио шеберханасы (Сансет бульвары) (Рейнхардт театр мектебі) Энн Савиджді, Джоан Барриді және Нанет Фабрейді (Голливудтағы Рейнхардт театр мектебі) тәрбиеледі. Рейнхардт покерде Бен Бардтан мектепті және Бен Бард драма театрын (Уилшир бульварындағы театр) жеңіп алды. Оның студенттерінің арасында Алан Лэдд, Джек Карсон, Роберт Райан, Говер Чемпион, Ширли Темпл, Энжи Дикинсон, Франк Боннер, Энтони Джеймс, Грег Муллави, Шарлин Тилтон және Клифф Робертсон болды. 1943 жылы Рейнхардт кетіп қалды. Кейіннен ол Геллер театр шеберханасы, Голливуд актерлік мектебі және Голливуд актерлік өнер театры мектебі деп аталды, соның ішінде Музыканттар институты мен Лос-Анджелес музыка колледжі де болды. 2009 жылы Джеймс Уорвик президенттік лауазымға тағайындалды.
Max Reinhardt's Workshop of Stage, Screen, and Radio (Sunset Boulevard) (Reinhardt School of the Theatre) trained Ann Savage. Joan Barry, and Nanette Fabray (Reinhardt School of the Theatre in Hollywood). Reinhardt won the school, Ben Bard Drama (a playhouse on Wilshire Boulevard), from Ben Bard in a poker game. Students include Alan Ladd, Jack Carson, Robert Ryan, Gower Champion, Shirley Temple, Angie Dickinson, Frank Bonner, Anthony James, Greg Mullavey, Charlene Tilton, and Cliff Robertson In 1943, Reinhardt departed. It later was known as Geller Theatre Workshop, Hollywood School of Acting, and Theatre of Arts Hollywood Acting School. which included, Musicians Institute, and Los Angeles College of Music. In 2009, James Warwick was appointed President.
Макс Рейнхардт кіші шеберханасы
Макс Рейнхардттың жасөсперлер шеберханасында Мала Пауэрс тәлім алды.
Max Reinhardt Junior Workshop trained Mala Powers.
Өлім және мұра
Рейнхардт 1943 жылы Нью-Йорк қаласында инсульттан қайтыс болды және Нью-Йорк штатының Вестчестер округіне қарасты Хастингс-он-Хадсон қаласындағы Вестчестер Хиллз зиратына жерленді. Ол 70 жаста болды. Оның құжаттары мен әдеби мұрасы Бингхэмтон университетінде (SUNY), Макс Рейнхардт мұрағаты мен кітапханасында сақталады. Оның бірінші әйелі Елсе Хаймстен туған ұлдары Вольфганг және Готфрид Рейнхардт белгілі кино продюсерлер болды. Оның немерелерінің бірі (асырап алынған), Стивен Рейнхардт – еңбек құқығы саласындағы заңгер, ол 1980 жылы Джимми Картер тағайындағаннан бастап 2018 жылы қайтыс болғанға дейін АҚШ-тың Тоғызыншы апелляциялық округінің сотында қызмет етті. Тағы бір немересі Майкл Рейнхардт – сәтті сән суретшісі. 2015 жылы оның шөбересі Елена Ульрике Рейнхардт Перуджа университетінде неміс әдебиеті бойынша зерттеуші қызметіне тағайындалды.
Reinhardt died of a stroke in New York City in 1943 and is interred at Westchester Hills Cemetery in Hastings on Hudson, Westchester County, New York. He was 70 years old. His papers and literary estate are housed at Binghamton University (SUNY), in the Max Reinhardt Archives and Library. His sons by first wife Else Heims (m. 1910–1935), Wolfgang and Gottfried Reinhardt, were well regarded film producers. One of his grandsons (by adoption), Stephen Reinhardt, was a labor lawyer who served notably on the United States Court of Appeals for the Ninth Circuit from his appointment by Jimmy Carter in 1980 until his death in 2018. Another grandson, Michael Reinhardt, is a successful fashion photographer. In 2015 his great granddaughter Jelena Ulrike Reinhardt was appointed as researcher at the University of Perugia in German literature.
Құрмет
2015 жылдың 18 қарашасында Берлиндегі Фридрихштадт сарайы Фридрихштрассе 107 мекенжайында театрдың негізін қалаушылары – Макс Рейнхардт, Ханс Пьелциг және Эрик Шареллға арналған ескерткішті ашты.
On 18 November 2015, the Friedrichstadt Palast in Berlin inaugurated a memorial at Friedrichstraße 107 dedicated to the theatre's founders, Max Reinhardt, Hans Poelzig and Erik Charell.