Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жапондық соғыс кемелері XVI және XVII ғасырларда
Japanese warships in the sixteenth and seventeenth century
Атакебуне (安宅船) – 16-шы және 17-шы ғасырларда Жапониядағы билік үшін және бүкіл елдің біртүтастығы үшін жүргізілген азаматтық соғыстарда қолданылған жапондық соғыс кемелері.
Atakebune (安宅船) were Japanese warships of the 16th and 17th century used during the internecine Japanese wars for political control and unity of all Japan.
Тарих
Жапония 16 ғасырдың ортасы мен соңында, Сенгоку дәуірінде, феодалдық билеушілер басымдық үшін күрескен кезде, бірнеше жүз кемеден тұратын алып жағалау флотын құрып, теңіз күшін күшейтуге зор күш жұмсады. Осы кемелердің ең ірісі (және көбінесе ең қауіптісі) – атакебуне деп аталды. Бұл кемелерді нағыз соғыс кемелері емес, жүзбелі бекіністер деп қарастыруға болады, олар тек жағалаудағы операцияларда ғана қолданылды. Олар қозғалу үшін ескектерді пайдаланды, себебі толық темір қаптамасы (болған жағдайда) және олардың үлкен салмағы (яғни, тасымалдаған қару-жарақтары мен адамдары) желкенмен жүруге кедерілген болуы мүмкін. Сол шақта жапон даймё Ода Нобунага 1578 жылы Тамон I аббатының күнделігінде көрсетілгендей, алты үлкен темір қапталған атакебуне жасады. Бұл кемелер "Теккосен" (鉄甲船) деп аталды, яғни "темір кемелер", деген мағынаны білдіреді, бірақ олардың толығымен темірден жасалғанын білдірмейді, айналасы темір тақталармен күшейтілген болуы мүмкін, олар пушкалар мен от жебелерінен қорғауға арналған. Иезуит миссионері Луис Фройс, кемелерді көрген және сипаттаған өзінің есебінде темір қаптама туралы ештеңе айтпады. Алайда, 1593 жылы Жоао Родригестің Луис Фройске жазған хатында Тоётоми Хидэёси салған толық темір қапталған атакебунелер туралы мәлімделді. Хидэёси Кореяға жорық жасау үшін осы кемелерді жасады, олардың жоғарғы құрылысы толығымен темір тақталармен жабылған. Атакебунелерде ең көп дегенде төрт (немесе егер екі кішкентай артқы зарядтағыш пушка болса, алты) пушка және көптеген ірі калибрлі аркебуздар орналастырылған, себебі олар пушканың кері соққысына төтеп бере алмады. Ода 1578 жылы Осакадағы Кидзу өзенінің аузында Мори флотын сәтті теңіз блокадасы арқылы жеңді. Атакебунелердің ең жақсы үлгілері сол кездегі жапондық теңіз тактикасымен салыстырғанда ерекшеленді, ол теңіз шайқасын кемелердің экипаждары арасындағы шайқас ретінде қарастырды, кемелердің өзара шайқасы емес (бұл жапондық теңіз тактикасының басты әдісіне әкелді – қарсы кемелерге жақындап, оларға түсуге, себебі жапондық экипаждар қолма-қол шайқаста өте шебер болды). Кореяға жасалған жапон жорығы кезінде осы кемелердің кемшіліктері айқын болды, олар Корея флотының Паноксон кемелерінің жоғары сапалы құрылымы мен атыс қуатына төтеп бере алмады, олардың берік құрылысы көптеген пушкаларды орнатуға мүмкіндік берді. Кореялықтар бұл артықшылықты тиімді пайдаланып, жапондық кемелермен алыстан көптеген қаруларымен шайқасты, атакебунеге негіделген жапондық флоттың жақындасу тактикасын тиімсіз етіп жіберді. "Атакемару" (安宅丸), Мукай Шёген Тадакацу Токугава Хидетада мен Токугава Иемицу үшін жасаған үлкен атакебуне толығымен мыс тақталармен жабылған.
Japan undertook major naval building efforts in the mid to late 16th century, during the Sengoku period, when feudal rulers vying for supremacy built vast coastal navies of several hundreds of ships. The largest (and generally most dangerous) of these ships were called atakebune. These vessels may be regarded as floating fortresses rather than true warships, and were only used in coastal actions. They used oars for propulsion, as their full iron cladding, if it existed, as well as their bulk (i. e. the armament and people they were carrying) likely impeded wind propulsion via sails. Around that time, the Japanese daimyō Oda Nobunaga had made, according to the diary of the Abbot of the Tamon I, six large iron covered atakebune in 1578. These ships were called "Tekkōsen" (鉄甲船), literally meaning "iron ships", which is not to imply they were of iron, but that their superstructure may have been reinforced with iron plates against cannon and fire arrows. No iron covering was mentioned in the account of the Jesuit missionary Luís Fróis, who had also seen and described the ships. However, in the letter from João Rodrigues to Luís Fróis in 1593, full iron covered atakebune built by Toyotomi Hideyoshi were mentioned. Hideyoshi made those ships to invade Korea and their superstructure was fully covered by iron plates. The atakebune were armed with four at most (six if there were two smaller breech loading swivel guns) cannons and numerous large caliber arquebuses because it lacked the strength to withstand the recoil of cannon. The Oda defeated the Mori's navy with them at the mouth of the Kizu River, Osaka in 1578 in a successful naval blockade. These ships, the best of the atakebune, were used somewhat in contrast to Japanese naval tactics of the time, which viewed naval combat as a battle between the crews of ships, rather than between the ships themselves (which contributed to the primary Japanese naval tactic of drawing near and boarding opposing ships, as the Japanese crews excelled at hand to hand combat). In the Japanese invasion of Korea the shortcomings of these ships became pronounced, as they proved to be no match for the superior build and firepower of the Korean navy's Panokseon ships, which could accommodate a far greater number of cannons due to their sturdier structure. The Koreans used this advantage to great effect, engaging the Japanese ships at range with their numerous guns, and rendering ineffective the grappling tactics of the atakebune based Japanese navy. "Atakemaru" (安宅丸), the large atakebune made by Mukai Shōgen Tadakatsu for Tokugawa Hidetada and Tokugawa Iemitsu was fully covered by copper plates.