Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигериядағы ұлттық парк
National park in Nigeria
Янкари ойын қорығы – Нигерияның солтүстік-шығысындағы Баучи штатының оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан ірі жабайы табиғат паркі және бұрынғы ұлттық парк. Оның ауданы шамамен 2200 шаршы километрді құрайды және бірнеше табиғи жылы су бұлақтарымен қатар, өсімдік және жануарлар әлемінің алуан түрлілігіне ие. Батыс Африка саваннасының төрінде орналасқандықтан, Янкари туристерге жануарларды табиғи ортада бақылауға ерекше мүмкіндік береді. Янкари 1956 жылы ойын қорығы ретінде құрылған, ал 1991 жылы Нигерияның ең ірі ұлттық паркі мәртебесіне ие болды. Бұл Нигериядағы туристер арасында ең танымал бағыт болып табылады және елдегі туризм мен экожүйе туризмін дамыту және насихаттауда маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар, Янкари Батыс Африкадағы танымал экожүйелік бағыттардың бірі.
Yankari Game Reserve is a large wildlife park and former National Park located in the south central part of Bauchi State, in northeastern Nigeria. It covers an area of about and is home to several natural warm water springs, as well as a wide variety of flora and fauna. Its location in the heartland of the West African savanna makes it a unique way for tourists to watch wildlife in its natural habitat. Yankari was created as a game reserve in 1956, but later designated Nigeria's biggest national park in 1991. It is the most popular destination for tourists in Nigeria and plays a crucial role in the development and promotion of tourism and ecotourism in Nigeria. It is also a popular eco destination in West Africa.
Тарих
Янкари ұлттық саябағын қоршаған ашық далалар мен ауылдарда фермерлер мен малшылар тұрады, бірақ саябақта бір ғасырдан астам уақыттан бері адам қонысы болған жоқ. Дегенмен, саябақта бұрын адамдар қоныстанғандығының дәлелдері бар, оның ішінде ескі темір балқыту орындары мен үңгірлер де кездеседі. Балқыту пештері ғасырлар бойы ауа райының әсерінен зақымданған, алайда 1990 жылдардың соңына қарай Делимири және Ампара аймағында елуден астам пеш сақталған. 1934 жылы Солтүстік аймақтық комитет Баучи әмірлігінде үлгілік аң аулау қорығын құру туралы Атқару кеңесіне ұсыныс жасады. Бұл ұсынысты бұрынғы Солтүстік Нигерияның Ауыл шаруашылығы және табиғи ресурстар министрлігінің министрі Алхажи Мухаммаду Нгелерума қолдады. Ол сол кезде Шығыс Африкаға сапар барып, Суданның аң аулау қорығын көргенде әсерлі болған. Отанға оралғаннан кейін ол Нигерияда осындай қорық құруға шақыру жасады. 1956 жылы Солтүстік Нигерия үкіметі аңдарды қорғау аймағын құру жоспарларын бекітті. Янкари сол кездегі Баучи провинциясының оңтүстігінде, көптеген жабайы жануарлар табиғи түрде өмір сүріп, қорғауға мұқтаж аймақ ретінде анықталды. 1957 жылы аңдарды қорғау аймағы бөлініп, ол Баучи жергілікті билігінің орман қоры ретінде құрылды. 1991 жылы Ұлттық үкіметтің 36-шы қаулысымен ресми түрде Ұлттық саябақ мәртебесі берілді. 1900 жылдардың соңында саябақ басшылығы мұра туризмін дамыту мақсатында саябақтағы археологиялық ескерткіштерді сақтау жобасын бастады. 2006 жылы Баучи штатының үкіметінің өтініші бойынша Янкари Ұлттық саябақ мәртебесінен айырылды.
The open country and villages that surround Yankari National Park are populated by farmers and herders, but there has been no human settlement in the park for over a century. There is, however, evidence of earlier human habitation in the park, including old iron smelting sites and caves. The furnaces have been damaged by centuries of exposure to the elements, though by the late 1990s there were more than fifty surviving in the Delimiri and Ampara area. In 1934, the Northern Regional Committee made a recommendation to the Executive Council to establish a pilot game reserve in the Bauchi Emirate. This was supported by Alhaji Muhammadu Ngeleruma, a minister in the former northern Nigeria Ministry of Agriculture and Natural Resources. Around this time, he had been impressed by a visit to a Sudanese game reserve while on a trip to East Africa. On returning, he encouraged the moves to establish something similar in Nigeria. In 1956, the Northern Nigeria Government approved the plans for the creation of a Game Preservation area. Yankari was identified as a region in the south of what was then Bauchi Province where large numbers of wild animals existed naturally and could be protected. In 1957 a Game Preservation area was carved out and the area was constituted as a Bauchi Native Authority Forest Reserve. In 1991, it officially became a National Park by decree 36 of the National Government. In the late 1900s, the park management began a preservation project for the archaeological sites within the park to encourage heritage tourism. In 2006, Yankari lost its status as a National Park following a request of the Bauchi State Government.
Жабайы табиғат
Янкари қорығы 50-ден астам сүтқоректілер түрінің маңызды панасы болып табылады, оның ішінде африкалық орман пілі, зәйтүн бавианы, патас маймылы, Тантал маймылы, роан антилопасы, гартебест, арыстан, африкалық бұқа, су бүркіті, орман бүркіті және бегемот бар. Арыстан популяциясы құрып кету қаупінде тұр. Паркте 350-ден астам құс түрі де кездеседі. Олардың 130-ы тұрақты, 50-і палеарктикалық көшпенділер, ал қалғаны Нигерия ішінде көшіп жүретін африкалық құстар. Бұл құстарға кең мойынды пеликан, қапталды гвинея құсы, африкалық сұр мүйізқұс және малшы құсы жатады. 2005 жылдан бері қорғалатын аймақ Каинджи ұлттық паркімен бірге Арыстанды сақтау бөлімі деп есептеледі.
Yankari Game Reserve is an important refuge for over 50 mammal species including African bush elephant, olive baboon, patas monkey, Tantalus monkey, roan antelope, hartebeest, lion, African buffalo, waterbuck, bushbuck and hippopotamus. The lion population is on the verge of extinction. There are also over 350 species of bird found in the park. Of these, 130 are residents, 50 are Palearctic migrants and the rest are intra African migrants that move locally within Nigeria. These birds include the saddle billed stork, Helmeted guineafowl, African grey hornbill, and the cattle egret. Since 2005, the protected area is considered a Lion Conservation Unit together with Kainji National Park.
Климат
Мамыр мен қыркүйек аралығында жаңбырлы маусым болады. Температура 18°C-тан 35°C-қа дейін ауытқиды. Құрғақ маусымда Сахарадан гарматтан жел соғып, көбінесе шаңды аспанға әкеледі, ал түнгі температура 12°C (53°F) дейін төмендейді. Наурыз және сәуір айлары ең ыстық кезең болып табылады, күндіз температура 40°C (104°F) жоғары көтерілуі мүмкін.
Between May and September is the rainy season. Temperatures range from 18C to 35C. During the dry season, the harmattan wind blows from the Sahara, often bringing dusty skies, and night temperatures fall as low as 12 C (53 F). The hottest period falls in March and April, when temperatures can rise above 40 C (104 F) during the daytime.
Геология
Парктың бүкіл аумағы үшінші дәуірге жататын Керри формациясына негізделген, ол құмтас, сазтас, каолинит және қиыршық тастардан тұрады. Мұның астында креда дәуіріндегі Гомбе қалыптасуы жатыр, ол құмтас, шөгінді тастар мен темір кендерінен құралған. Гаджи, Яши және Юли ағындарының аңғарлары кейінгі кезеңдегі аллювиймен толы. Гаджи, Яши және Юли ағындарының аңғарларында құмды шөгінділер мен сазды топырақтар кездеседі. Гаджи аңғарының шығысында 5-7 км енді, өте қолайсыз құмды топырақтар жолағы орналасқан, ол бұталы саванның қалыптасуына көмектеседі.
The entire park is based on the Tertiary aged Kerri Formation, which is made of sandstone, siltstones, kaolinites, and grits. Under this lies the Gombe development, of Cretaceous age, made out of sandstones, sediment stones, and ironstones. The valleys of the Gaji, Yashi and Yuli Streams are loaded up with Alluvium of later age. Sandy advances and clayey soils of riverine alluvium happen in the valley of the Gaji Yashi and Yuli Streams. East of the Gaji valley is a 5 7 km wide band of extremely unfortunate sandy soils that help a bush savanna development.