Кіріспе

Дэвид Льюисдің 1986 жылғы кітабы 17-ғасырлық француз жазушысы Бернард Ле Бовье де Фонтенелдің "Дүниелердің көптігі" (1986) атты кітабы философ Дэвид Льюисдің модальдық реализм тезисін қорғаған кітабы. "Тезде біз өмір сүріп жатқан әлем - көптеген әлемдердің бірі ғана, - деп жазды ол сөз басында, - ал біз, осы әлемде өмір сүретіндер, барлық әлемдердің тұрғындарының ішіндегі аз ғана адамбыз". Оны ғаламдық плюрализммен шатастыруға болмайды.

Мазмұны

Кітап төрт тарауға бөлінген.

1-тарау: Философтың жұмағы

1-тарау модальдық реализмнің баяндамасымен басталады. Льюис ықтимал әлемдер, соның ішінде біздің әлем де бір-бірінен оқшауланған нақты заттар деп болжайды. "Бір әлемде болған оқиғалар екінші әлемде болған оқиғаларға себепші болмайды" деп қосты. Ол әлемдердің көптігін ұсынады, өйткені оны гипотезалау "қызметке жарамды", барлық мүмкін әлемдердегі шындық ретінде қажеттіліктің танымал талдауы "тек бастамасы" болып табылады. Льюис модальдық реализмді, басқа нәрселермен қатар, модальдық логика мен контрафактілік шарттылардың бірізді есебін беру үшін қолдануға болатынын көрсетеді. Модальдік сандыққа айналады ("Бірде бір әлемде W үшін көк лебедейлер болса және тек қана болса көк лебедейлер болуы мүмкін"), ал контрафактілік шарттылар мүмкін әлемдер туралы фактілік мәлімдемелерге айналады ("Егер бұл A болса, онда C' дұрыс болса және тек қана C таңдалған A әлемінде дұрыс болса). Оның пікірінше, модальдық реализмнің теориялық пайдалылығы оны шындық ретінде қабылдауға себеп береді, бұл математикадағы жиынтық теориясының жемістілігіне параллельді. Жинақтардың көптігі мен әлемдердің көптігі туралы Льюис "баға дұрыс; теориялық бірлік пен экономикадағы пайдалар субъектілерге лайық" деп санайды. Қосымша пайдалардың бірі: Егер мүмкін әлемдер контрафактілерге көмектесе алса, олар себеп-салдарлық байланысқа көмектеседі. Әлемдердің жақын болуы табиғат туралы жалған теорияның шындыққа жақын болуын түсіндіруге көмектеседі. Идеалдық рационалды сенім жүйесі сияқты идеалдық жүйелер "мүмкіндіктің жұмағында болатын теориялық артықшылықтардың бірі". Білім мен сенімнің мазмұны тиісінше эпистемиялық және доксастикалық қолжетімді әлемдер арқылы беріледі, яғни сіз білетін / сенетін әлемдер сіз өмір сүрген әлем. Меншік - бұл барлық дүниелердегі барлық инстанцияларының жиынтығы, онда меншік пайда болады, және ұқсас қатынастар үшін. Ұсыныстар - бұл барлық мүмкін әлемдер арқылы ғана нақтыланған қасиеттер, сондықтан ұғым - бұл мүмкін әлемдердің жиынтығы, ол ұстайтын немесе шындық болып табылатын әлемдер. Модальдық реализм модальдықтың дәстүрлі жүйелеріне қарағанда артықшылыққа ие, өйткені ол примитивтілікті немесе қарапайым модальдық фактілерді қамтымайды. Льюистің есеп беруінде модалды азайтуға болады, бірақ дәстүрлі жүйелерде "мүмкін" сияқты модалды сандық белгілер басқа модалды сандық белгілер немесе ұғымдар тұрғысынан анықталады. Алайда, Льюис әлемдердің бар болуын бастапқы немесе жабайы деп қарастырып, осы талдау тұрғысынан модалдылықты түсіндіреді деп айтылды. Льюис осы тарауда "эрзацизмге" шабуыл жасай бастайды, ол мүмкін әлемді материямен орналасқан кеңістіктегі уақыт нүктелерінің координаттарын беретін математикалық бейнелеу ретінде қабылдауға болады деген Квиннің ұсынысын қабылдамайды. Мүмкін әлемдер Куиннің кез келген орнына келетін әлемдермен бірдей емес, бірақ әр осындай орнына келетін әлемдер үшін шынайы мүмкін әлемдер бар.

2-тарау: Бейбітшілікке қатысты парадокс па?

Екінші тарауда Льюистің бірнеше аргументтерге берген жауабы бар, олардың көпшілігі табиғаты бойынша теориялық, бұл модельдік реализмді көрсету үшін әрекет етеді, өйткені әлемдердің саны бойынша тұжырымдалуы керек.

3-тарау: Бейбітшілік арзанға түсе ме?

Үшінші тарауда Льюис "арнайы модальдық реализм" деп атаған түрлі көзқарастарды қарастырады. Бұл көзқарастар - Льюис бірінші тарауда атап өткендей, нақты мүмкін әлемдердің шексіздігіне модальдық реализмнің онтологиялық міндеттемесісіз түсіндірме күшін беретін теорияны әзірлеуге арналған әрекеттер. Льюис бұл әрекеттердің барлығы сәтсіз деп санайды, бірақ әрқайсысы әр түрлі себептермен сәтсіз.

4-тарау: Өмірдің екі түрі ме?

Ақырында, 4-тарауда Льюистің қарсылас теориясының дамуы жазылған. Льюис теориясына сәйкес, әрбір нақты объект тек нақты әлемде ғана бар және нақты емес әлемде жоқ. Алайда, әрбір нақты объектінің нақты объектпен бірдей емес, бірақ маңызды жағынан оған ұқсас емес, шексіз көптеген мүмкін әлемдерде теңдестері бар.