Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АСЕАН-ның қоршаған ортаны қорғау туралы келісімі - 2002 жылы Оңтүстік-Шығыс Азия елдері қауымдастығының мүше мемлекеттері Оңтүстік-Шығыс Азиядағы көпіршік ластануын азайту үшін қол қойған заңды түрде міндетті экологиялық келісім. Келісімде жер және/немесе орман өрттерінен туындайтын трансшекаралық тұманды ластануды ұлттық күш-жігер мен халықаралық ынтымақтастық арқылы азайту керектігі мойындалады. 2014 жылдың қыркүйегінде АСЕАН-ның барлық он елінің бәрі бұл келісімді ратификациялады.
ASEAN environment agreement
The ASEAN Agreement on Transboundary Haze Pollution is a legally binding environmental agreement signed in 2002 by the member states of the Association of Southeast Asian Nations to reduce haze pollution in Southeast Asia. The Agreement recognises that transboundary haze pollution which results from land and/or forest fires should be mitigated through concerted national efforts and international co operation. As of September 2014, all ten ASEAN countries have ratified the haze agreement.
Тарих
Бұл келісім 1990 жылдардың соңында Оңтүстік-Шығыс Азияда орын алған экологиялық дағдарысқа қарсы жасалған. Дағдарыстың басты себебі - Индонезияның Суматра аралында жерлерді ашық жерде өртеп, ауыл шаруашылығы мақсатында тазарту. Жерсеріктік суреттерде Калимантан/Борнео, Суматра, Малай түбегі және тағы басқа жерлерде өртенген жерлер бар екені расталды, шамамен 45 000 шаршы шақырым орман мен жер өртенді. Малайзия, Сингапур және белгілі бір дәрежеде Таиланд пен Бруней қатты зардап шекті. Бұл тұман АСЕАН елдерінің кейбіреулерінде жыл сайын болып тұрады. Қауіпті көлеңкелі тұман маусымнан қыркүйекке дейінгі құрғақ мезгілге сәйкес келеді, бұл маусымда оңтүстік-батыстағы муссон соғады. Оңтүстік-батыстағы муссондық желдер көлеңкелерді Индонезияның Суматра аралынан Малайя түбегі мен Сингапурға қарай жылжытады, кейде бірнеше аптаға созылатын қалың көлеңке пайда болады.
The agreement is a reaction to an environmental crisis that hit Southeast Asia in the late 1990s. The crisis was mainly caused by land clearing for agricultural uses via open burning on the Indonesian island of Sumatra. Satellite images confirmed the presence of hot spots throughout Kalimantan/Borneo, Sumatra, the Malay Peninsula and several other places, with an estimated 45,000 square kilometres of forest and land burnt. Malaysia, Singapore and, to a certain extent, Thailand and Brunei were particularly badly affected. The haze is nearly an annual occurrence in some ASEAN nations. Dangerous levels of haze usually coincide with the dry season from June to September when the southwest monsoon is in progress. Southwest monsoon winds shift the haze from Sumatra, Indonesia towards the Malay Peninsula and Singapore, sometimes creating a thick haze that can last for weeks.
Келіссөздер тарихы
Келісім 2002 жылы құрылған, бірақ 1990 жылы АСЕАН-ның қоршаған орта министрлері арасында жасалған келісімге негізделген, онда шекарадан тыс ластануды болдырмау және азайту практикасын үйлестіруге бағытталған күш-жігерді шақырған. Келісім сондай-ақ 1995 жылғы АСЕАН-ның шекарадан тыс ластану бойынша ынтымақтастық жоспарына және 1997 жылғы өңірлік көпіршік іс-қимыл жоспарына негізделген.
The agreement was established in 2002, though has some foundation in a 1990 agreement made among ASEAN Ministers of Environment which called for efforts leading to the harmonization of transboundary pollution prevention and abatement practices. The treaty also builds on the 1995 ASEAN Cooperation Plan on Transboundary Pollution and the 1997 Regional Haze Action Plan.
Іс-шаралар
Келісімде тұрақты даму аясында ұлттық күш-жігерді біріктіру және өңірлік және халықаралық ынтымақтастықты күшейту арқылы көпіршікті азайтуға шақырылады. Бұл мониторинг және алдын алу бойынша іс-шаралар арқылы жүзеге асырылады.
The treaty calls for haze to be mitigated through concerted national efforts and intensified regional and international co operation in the context of sustainable development. This is to be done through monitoring and prevention activities.
Жетістіктер
2013 жылдың қазан айында АСЕАН елдері 100 000 АҚШ доллары шығындалған бірлескен тұманды бақылау жүйесін мақұлдады. Сонымен қатар Сингапур Индонезияның фермерлерімен тікелей жұмыс істеуді ұсынды. Бұл тұрақты үрдістерді ынталандыру және "көктем мәселесін түп тамырынан шешу" арқылы проблеманы азайту үшін. Сингапур бұған дейін Индонезияның Джамби провинциясындағы фермерлермен осылай жұмыс істеген.
In October 2013 ASEAN leaders approved a joint haze monitoring system at a cost of US$100,000. Additionally, Singapore has offered to start working directly with Indonesian farmers to encourage sustainable practices and minimise the problem over time by "tackling the haze issue at its root". Singapore has worked with farmers in this way in Indonesia's Jambi province in the past.
Кемшіліктер
Индонезия, бұл мәселенің негізгі көпіршік өндіруші бөлігі ретінде Индонезия үкіметінің проблеманы бақылау және өзгерістер енгізу қабілеті туралы алаңдаушылықтар сақталады. Келісім 2004 және 2010 жылдар аралығында және 2013, 2014 және 2015 жылдары жыл сайынғы тұманның қайталануын болдырмады. Жақында Индонезия әлемдегі үшінші ірі парниктік газ шығаратын ел болып танылды, оның 75% -ы орманды жоюдан туындайды.
Indonesia, as the primary haze producing party to the problem, Concerns remain over the ability of the Indonesian government to monitor and effect changes to the problem. The treaty failed to prevent the annual return of the haze between 2004 and 2010, and again in 2013, 2014 and 2015. Recently Indonesia has been placed as the world's third largest greenhouse gas emitter with 75% of its emissions stemming from deforestation.
Әдебиеттегі және саясаттағы негізгі пікірталастар
"Бұл келісімнің" анық-қанығын білмейтіндігі және оны орындау механизмдері мен дауларды шешудің күшті құралдары жоқ екендігі айтылады. Алайда АСЕАН бұл мәселеде ынтымақтастықты тереңдету үшін өзінің институционалдық мәдениетінен ауытқыуға тырысты. Бұл заңды түрде міндетті келісім, бұған АСЕАН бұрын-соңды қарсы болған. Келісімге АСЕАН-ның ұлттық егемендікті қатаң қорғайтын аймақтық қатынасы жақсы әсер етпейді. Нәтижесінде мемлекеттер өңірлік емес, өз мүдделерін ойлап әрекет етуге мәжбүр болады. Сонымен қатар, негізгі экономикалық субъектілер мен саяси элиталар арасындағы тығыз қарым-қатынас статус-квоны сақтауды білдірді. 2014 жылы Сингапур трансшекаралық көктайғақ ластану туралы заң қабылдады.
The 'haze treaty' is accused of being vague and lacking enforcement mechanisms or strong instruments for dispute resolution. However, ASEAN has clearly tried to depart from its institutional culture in attempt to achieve deeper co operation on this issue. This is evident in that this is a legally binding treaty, something ASEAN has vehemently opposed in the past. The treaty is ill served by the ASEAN style of regional engagement which adamantly protects national sovereignty. The result is that states are compelled to act in their own self interest rather than regional interests. Additionally, the close relationships between key economic actors and political elites have meant maintenance of the status quo. In 2014, Singapore enacted the Transboundary Haze Pollution Act to penalize emissions that cause harm across national boundaries.