Кіріспе

Орталық аймақ (Região do Centro, ʁɨʒiˈɐ̃w du ˈsẽtɾu) немесе Орталық Португалия - Португалияның статистикалық аймақтарының бірі. Бұл аймақта әкімшілік мәртебесі бар қалалар: Коимбра, Авейро, Висеу, Кальдас-да-Райна, Лейрия, Кастело-Бранко, Торрес-Ведрас, Томар және Гуарда. Португалияның жеті аймағының бірі (NUTS II бөлімшелері). Сонымен қатар, бұл Еуропаның статистикалық және географиялық мақсаттар үшін Еуропалық Одақ берген өңірлерінің бірі. 2011 жылы оның жалпы ауданы 2,327,026 тұрғынды құрады, халықтың тығыздығы шаршы километрге 82 адам.

Тарих

Лузитаниялықтар - Иберия түбегінің батысында тұратын индоевропалық халық. Римдіктер бұл аймаққа қоныстанды және оны Рим провинциясы Лузитанияның бір бөлігі ретінде отарлады. Коимбраға жақын орналасқан Конимбрига деген римдік қала сол кезеңнің ең танымал және жақсы сақталған қалдықтарының бірі болып табылады. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, 5-8 ғасырларда вестготтар басты билеушілер мен отарлаушылар болды. VIII ғасырда Иберияны мұсылмандықтар жаулап алғаннан кейін бұл аймақ мұсылмандықтардың үстемдігіне айналды. Христиандық Реконкистаның алғашқы жылдарында, португалдық ұлттық болмыстың пайда болуына дейін, аймақ христиан крестшілер мен мұсылман монахтары арасындағы шайқас орны болды. Христиандықтар билікті қайтадан алғаннан кейін, патшалар мен жер иелері аймақты Коимбра графтығы деп атады. Ол жаңадан құрылған Кондадо Портукаленсиске, қазіргі Португалияның алғашқы алғысына қосылды. Қазіргі заманғы аймақ шамамен тарихи Бейра провинциясының шекарасына, сондай-ақ бұрынғы Эстремадурадағы Оэсте және бұрынғы Рибатеходағы Медио Техоға сәйкес келеді. Бейра Португалияның тарихи провинциясы болды және оның атын 1910 жылға дейін монархия кезеңінде Португалия тағына мұрагерлер қолданды. Бира ханзадалары Бейра ханзадалары деп аталды.

Тарихи ауылдар

Испаниямен шекаралас таулар арасында бір кездері елді жаудан қорғайтын қамалдар мен бекіністер бар. Ғасырлар бойы мордвалар, христиандар, испандар және португалдар бұл ауылдарды басып алуға тырысты, бірақ олардың биіктігі оларға айқын артықшылық берді. Шекарада орналасқан оннан астам бекіністі ауылдар бүгінгі қонақтарды 900 жылдық тарихқа шақырады. Бұл елге Португалияның ұлт болу үшін күрескен ерліктері, эпикалық шайқастары мен романтикасы туралы әңгімелейді. Бүгінде Португалияда Еуропадағы ең ұзақ шекара бар. Бұл ауылдарда ежелгі дәстүрлер мен діни мерекелер әлі күнге дейін кең тараған. Бұл жерде қонақтар оларды татып, жергілікті дәстүрлі тағамдар - ірімшік, шұжық, тау балы сияқты тағамдарды жей алады. Алмейда қаласындағы қамалдың тар, таспен қапталған көшелері арқылы жүріп, адам бір кездері 12 бұрышты қамалдың қираған жерлеріне барады. Португалияның көптеген Посадаларының бірі - қонақүйге айналған тарихи мүлік - Алмейдада орналасқан. Кастело-Родриго қаласында 1664 жылы болған қатал шайқастың орнын еске түсіретін ескерткіш тасты орнатты. Қалада шағын готика шіркеуі де бар. Кастело-Мендоның жанында римдіктер салған күрделі тас көпір тұр.

Шекаралық қамалдар

Орталықтың шекаралық аймағындағы көптеген қамалдар ұлттық ескерткіштер болып саналады. Бұл тас қамалдар 11, 12 және 13 ғасырларға жатады. Қалдықтар немесе олардың бөліктері әлі де Альфаиатте, Сортельхада, Вилар-Майорда, Сабугалда, Кастело-Мендода, Кастело-Бомда, Кастело-Родригода, Пенамакорда, Монсантода, Пинхельде және Алмейда тұр. Португалия үкіметі 20 қамал бағытын белгіледі (www. Португалияға сапар. com), оның ішінде Сортельха, Кастело Мендо, Кастело Родриго және Альмейда бекіністі қаласы олардың арасында асыл тастар болып саналады.

География

Орталық - әр түрлі ландшафты бар аймақ. Ішкі аймағы таулы, кейбір платолары бар, олардың басым бөлігі - Серра-да-Эстрела тауы. Бұл аймақта қарағай мен қаштан ағаштары өседі. Бұл аймақтың жасыл, қалың жерін өзендер қиып өтеді. Тау итәгіндегі бірнеше өзен аңғарлары адамды аяқ басу, балық аулау, теннис пен каноэ спорты сияқты ашық ауада жүруге тартымды етеді. Қыс мезгілінде Серра-да-Эстрелада шаңғымен шұғылдану өте танымал, бірақ кейбір жерлерде, мысалы, Сея қаласының маңында, жасанды қар инфрақұрылымынан қыс мезгілінен бұрын шаңғымен шұғылдану мүмкін. Жағалаудағы жазықта бірнеше жағажай бар, мысалы, Мира, Фигуэйра-да-Фоз, Ильхаво, Назаре, Пениче және Сан-Мартиньо-ду-Порто. Бұл аймақтың табиғи көрнекі жерлері - Серра-да-Эстрела тау жотасы (португал материгіндегі ең үлкен және ең биік), оның Серра-да-Эстрела табиғи паркі, Мондего өзені (тек португал аумағында орналасқан ең ұзын өзен), Авейро лагунасы (Риа-де-Авейро) және жағалаудағы жағажайлар. Ең ірі қалалық орталықтар: Коимбра, Авейро, Висеу, Лейрия, Ковилья, Кастело Бранко, Фигейра да Фоз, Гуарда, Помбал, Томар, Торрес Ведрас, Торрес Новас, Агеда және Кальдас да Рейна.

Экономика

Облыстың жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 2018 жылы 38,2 млрд евро болды, бұл Португалияның экономикалық өнімінің 18,8% -ын құрайды. Сатып алу қабілетіне қарай түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 20 100 евро немесе 27 елдегі орташа көрсеткіштің 67%-ын құрады. Бір жұмысшыға шаққандағы ЖІӨ-нің көрсеткіші Еуропалық Одақ орталығының 68%-ын құрады. Португалияның ең бай аймақтарының бірі, табиғи су ағыстары, ормандар, егістік жерлер және оның ұзақ жағалауы бар, Орталық аймақта елдің ең экономикалық динамикалық және тығыз орналасқан муниципалитеттері бар. Лиссабонның оңтүстігіндегі және Портуның солтүстігіндегі астаналық аймақтарымен жақсы көлік байланыстары, контейнер арқылы теңіз, темір жол және автомобиль жолдары арқылы қол жеткізуге мүмкіндік береді, барлығы негізінен Португалияның ең ірі индустрияланған аймақтарының бірі болып табылатын жағалау белдеуінде орналасқан негізгі өнеркәсіп саласын жасауға ықпал етті. Мұнда автокөлік, азық-түлік, электр құрылғылары, машиналар, химия және қағаз сияқты маңызды өнімдер өндіріледі. Жоғары білім, ғылыми-зерттеу және даму, денсаулық сақтау, ақпараттық технологиялар, биотехнология, орман шаруашылығы, ауыл шаруашылығы, балық аулау және туризм салалары - бұл өңірдегі негізгі салалар. Dão DOC және Bairrada DOC шарап өсіру аймақтары Португалиядағы ең танымал аймақтардың бірі болып табылады. Негізгі өнеркәсіптік, сауда және қызмет көрсету орталықтары Коимбра, Авейро, Висеу, Лейрия, Ковильха, Кастело Бранко және Фигуэйра да Фозда және оның айналасында орналасқан. Сонымен қатар, маңызды жеңіл өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы Гуарда, Торрес-Новас, Торрес-Ведрас және Кальдас-да-Райньяда және оның айналасында орналасқан.

Білім

Орталық аймақта үш мемлекеттік университет бар: Коимбра университеті, португалдық ең көне университет және аймақтағы ең үлкен; Авейро университеті; және Бейра ішкі университеті. Сонымен қатар бес мемлекеттік политехникалық институт бар: Кастело Бранко политехникалық институты; Коимбра политехникалық институты; Гуарда политехникалық институты; Лейрия политехникалық институты; Томар политехникалық институты және Висеу политехникалық институты. Сонымен қатар, аймақта көптеген мемлекеттік медбикелік мектептер мен жеке жоғары оқу орындары бар.