Кіріспе

Матай 5:29 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының жиырма тоғызыншы аяты. Ол Тау үстіндегі уағыздан және зына туралы әңгімелесудің үшінші аяты болып табылады.

Талдау

Грек тіліндегі түпнұсқасы "сені құлатпақ" деп аударылады, бірақ "құлау" күнәнің кең таралған метафорасы болып табылады және кейбір аудармалар оны осылай беру арқылы мағынасын ашықтайды. Бұл сөздердің ойынды жоғалтады. Көру қабілеті әдетте құлаудан сақтайды, бірақ Иса осы жерде көру қабілетін жою арқылы күнәнің одан да үлкен құлауын болдырмау керектігін айтады. Бұл өлең Марк 18:9-ға ұқсас, ал одан да жақын нұсқасы Мәтін 18:9-да кездеседі. Бұл өлең және одан кейінгі өлең Таудағы уағыздағы ең радикальды бөлігі болып табылады. Р.Т. Франс бұл өлеңнің қатыгездігі замандас әдебиетте теңдесі жоқ екенін атап өтеді. Ол өте қатаң шаралар қолдануды ұсынады. Ешбір маңызды христиан діні бұл өлеңді сөзбе-сөз қабылдаған емес, ешбір монах тәлкеуден сақтану үшін көзін жоймаған (дегенмен, ерте шіркеу әкесі Ориген өзін кастрациялаған, яғни оны күнәға итермелейтін дене мүшесін алып тастаған деген әңгіме бар). Көптеген түсіндірушілер бұл өлеңді гиперболаның айқын мысалы деп қарастырады, Иса тыңдаушыларына өзінің үйретулерінің маңыздылығын түсіндіру үшін шектен тыс мысал келтіреді. Джонс атап көрсеткендей, Исаның оң көзді ғана атауы оның бұл сөзді сөзбе-сөз қабылдауды көздемегенін көрсетеді, өйткені сол көз де күнәға бастауы мүмкін. Бұл өлеңнің айқын гиперболалық сипаты кейбір түсіндірушілерді Таудағы уағыздың басқа қиын тұстарын да гипербола ретінде қарастыруға итерді, мысалы, Мәтін 5:39 және 40. Нолланд бұл өлеңнің қатыгездігінде құтқару туралы хабар да бар екенін айтады. Күнә жасаған адам күнәден аулақ болу үшін жылдам әрекет етсе, Гееннадан құтылады. Мәтін 5:22-дегідей, көптеген аудармаларда "тозақ" деп аударылатын сөз – Геенна, және Иса физикалық отты жартарап туралы айтқан, әлде соңғы жазаның тозағы туралы айтқан ба, бұл мәселеде көп пікірталас бар. Гандри Гееннаға жасалған сілтемені эсхатологиялық деп санайды. Ол "барлық дене" деген сөздің зұлымдар соңғы заманда толыққанды қайта тірілуге ие болады, содан кейін тозаққа тасталады дегенді білдіретінін атап өтеді. Бұл тек лайықтылар ғана қайта тіріледі деген стандартты түсінікке қайшы келеді.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Glossa Ordinaria: Біз нақты күнәден ғана емес, сонымен қатар күнәға себеп болатын барлық жағдайдан да аулақ болуымыз керек. Сондықтан, зына жасаудан тек іспен ғана емес, жүрекпен де аулақ болу керек деп үйреткеннен кейін, Ол енді күнәға себеп болатын жағдайларды жоюға үйретеді.