Бафур халқы: Мавритания және Батыс Сахараның ежелгі тұрғындары

Кіріспе

Бафур немесе Бафур – Мавритания мен Батыс Сахарада қоныстанған халықтар тобы. Олардың тегі, бастысы, манде халықтарына жатады, бірақ кейіннен Волаф, Серер, Фулани немесе Туарег сияқты топтарға сіңірілді. Х.Т. Норрис сияқты ғалымдар «Бафур (Бафур)» терминін Санхаджаға дейінгі халықтарды қамтитын кең мағыналы ұғым ретінде сипаттайды, олар «жартылай бербер, жартылай негр және жартылай семит» тегінен шыққан. Ауызша дәстүрлеріне сәйкес, олар Батыс Сахарада тұрып, біртіндеп оңтүстікке қарай көшіп кеткен. Чарльз Мвалиму оларды «африкалық қара шаруалар, кейіннен берберлермен ығыстырылған» деп сипаттайды. Энтони Паззанита оларды «неолит дәуірінде осы аймаққа көшіп келген, берберлерге дейінгі мал өсірушілер» деп атайды, сонымен қатар олар Сонинке және басқа манде халықтарының ата-бабалары. ХХ ғасыр тарихшылары олардың ислам кезеңінен бұрын Батыс Африканың осы аймағында тұрғанын болжайды. Француз өнер тарихшысы Жан Лауд былай деп жазады: «Исламға дейінгі кезеңде (IX ғасырға дейін), ауызша дәстүрге сәйкес, Мавританияны Бафурлар мекендеген, олардың тегі әртүрлі болуы мүмкін, ал шығыс Сонгай, орталық Гангара және батыс Серер олардан тараған». Тарихшы Джеймс Л.А. Уэбб былай деп жазады: «Шамамен 1450 немесе 1500 жылдан 1600 жылға дейінгі ылғалды кезеңде орталық және солтүстік Гибла жерлеріне қайтадан қоныстанды, бұл жолы Бафур шаруаларымен. Бафур жер аттары мен Бафур туралы шөл дәстүрлері сақталған, бірақ басқа ештеңе жоқ. Бафурдың этникалық ерекшелігі XVII ғасырдың соңына дейін өзгеріп, Волаф, Бербер және Фула этникалық топтарына сіңірілген, сондықтан олардың шығу тегі біршама жұмбақ болып қала береді». Уэббтің ауызша дәстүрлерді зерттеуіне сәйкес, 1600 жылдан 1850 жылға дейін, отарлау кезеңінен бұрын, Сенегамбия қауымдастықтары арасында Батыс Сахара мен Мавританияға дейін жететін жақсы қалыптасқан сауда жолы болған. Осыдан төрт ғасыр бұрын арабтар Бафур және Бербер Масуфаларымен қазіргі Батыс Сахарадағы Вадан қаласында араласқан. «Паломниктер ұлдары» (Хасания тілінде) деп белгілі Идау әл-Хадж тобы біртіндеп Сенегалдың солтүстік-батысындағы сауда аймақтарына қоныстанды, олардан арабика бұршағының саудасы, сондай-ақ Волаф аймағынан Биданға (Солтүстік Африканың ақ нәсілді халқы) астық жөнелту және Волафтар мен Магреб арасындағы әскери науқандар үшін жылқы саудасы жүргізілді. Саудамен айналысатын халықтар арасында кең таралғандай, уақыт өте келе Идау әл-Хадж және Волаф халықтары арасында аралас некелер жасалды, ал солтүстік халқы біртіндеп Сахарадан оңтүстік Африка қауымдастығына сіңірілді, тіпті Волаф тілін де қабылдады. Бафур кейде жергілікті берберлердің ұрпақтары деп есептеледі.

The Bafour or Bafur are a group of people inhabiting Mauritania and Western Sahara. Their origins most likely ultimately lie in the Mandé peoples, only to later be absorbed by groups such as the Wolof, Serer, Fulani, or Tuareg. Scholars such as H. T. Norris describe "Bafur (Bafour)" as a loose term to encompass the pre Sanhaja peoples, who were "part Berber, part Negro, and part Semite." According to their oral tradition, they lived in the Western Sahara and gradually migrated southward. Charles Mwalimu describes them as "African black Agriculturalists subsequently replaced by the Berber". Anthony Pazzanita refers to them as "a pastoral, pre Berber people who migrated to the area during Neolithic times", ancestors of the Soninke people and other Mandé peoples. Twentieth century historians have suggested that they may have been inhabitants of this territory in western Africa before the Islamic period. French art historian Jean Laude wrote, "In the pre Islamic period (before the ninth century), according to oral tradition, Mauritania was occupied by the Bafour, a population of possibly mixed origin from whom the eastern Songhai, the central Gangara, and the western Serer are derived." Historian James L. A. Webb writes,
"During the more humid period from c. 1450 or 1500 to c. 1600. the lands of the central and northern Gibla came to be settled once again, this time apparently by Bafur villagers. Bafur place names and desert traditions about the Bafur survive, but little else. The ethnic identity of the Bafur apparently was transformed in the period before the late seventeenth century and absorbed into the ethnic categories of Wolof, Berber, and Fula, and thus remains somewhat mysterious. "According to Webb's study of oral traditions, from 1600 to 1850, in the pre colonial period, there was a well established commercial route between communities of the Senegambia reaching north to the Western Sahara and Mauritania. Over four centuries before that, Arabs mixed with Bafur and Berber Masufa in Wadan, in present day Western Sahara. A group known as Idaw al Hajj ("sons of pilgrims" in Hassaniya) gradually settled in trading areas of northwestern Senegal, from where they dominated the gum arabic trade, as well as shipment of grain from the Wolof region to the Bidan (white North Africans), and a trade between Wolofs and the Maghreb for horses for their military campaigns. As is common among trading peoples, over time intermarriage had taken place between the Idaw al Hajj and Wolof peoples, and the northerners gradually became assimilated into the sub Saharan African community, including the use of Wolof as their language. The Bafour are at times referred to as the descendants of local pre Berber peoples.