Кіріспе

Лебу (Lebou, Lébou) – Батыс Африкадағы Сенегалдың этностық тобы, Дакар қаласы орналасқан Кап-Верт түбегінде мекендейді. Лебулар негізгі кәсіп ретінде балық аулаумен айналысады, сонымен қатар құрылыс материалдары және жылжымайтын мүлік саласында да маңызды бизнес жүргізеді. Олар лебу волоф тілінде сөйлейді, ол классикалық волоф тіліне жақын болғанымен, онымен толыққанды түсінісу мүмкін емес.

Мәдениет

Лебудің саяси және рухани орталығы Дакардың солтүстігіндегі Йофф ауданындағы Лайенде орналасқан. Көптеген лебу діни тобы және теократиялық жүйе – Лайен, сонда шоғырланған. Йоффтан өзге, Лебу орталықтарына жақын жердегі Уакам, Камберен және Нгор да жатады. Лебу қоғамы құлшынысты және аға буынға құрметті бағалайды. Лебу отбасы құрамына тек қана тірі адамдар ғана емес, сонымен қатар байланысты ата-баба рухтары да кіреді. Лебулер көпшілік алдындағы экзорцизм билерімен және рәсімдерімен белгілі, оларға көбінесе туристер де қатысады. Көптеген лебулар ислам дінін ұстанады.

Тарих

Лебу этносының көршілес волоф және серер қауымдастықтарынан ерекшелігі кем дегенде 15 ғасырдың басына, еуропалық зерттеушілер аймаққа келгенге дейін жетеді. Йофф қаласының негізін қалаудың дәстүрлі күні – 1430 жыл. Лебу дәстүрлерінде олардың, волофтар мен серерлер сияқты, Сенегал өзенінің солтүстігінде пайда болғаны айтылады. 16 ғасырда лебулер Гуйер көліне қоныстанды, ал 1700 жылға қарай Кап-Верт түбегіне көшіп, онда тұрған бірнеше мандинка тайпаларын ығыстырды. Сол кезде аймақ Кайордың Дамелімен басқарылды. 1776 жылы Кайорда марабоулар көтерілісі болды. Көтеріліс басылғаннан кейін, жеңілген мұсылмандардың бір бөлігі лебулерге пана тапты. 1790 жылы, лебулердің көпшілігі әлі де анимист дінін ұстанғанмен, марабоулардың ықпалымен тәуелсіздік жарияланды. 20 жылдық соғыстан кейін, 1812 жылы Кайор тәуелсіздікті мойындады және Диоп қауымның серигі (рухани көшбасшысы) деп жарияланды. Бұл «Лебу теократиялық республикасы» бүгінгі күнге дейін ерекше құқықтық автономиясын сақтап келеді. «Лебу республикасы» ішінде билік екі кеңеске жүктеледі: Диамбури Ндакару және Диамбури Пинч, сәйкесінше Дакар және аудандар кеңесі. Аудан басшылары лебу аристократиялық отбасыларынан серигін таңдайды, ол соңғы инстанция ретінде сот қызметін атқарады. Олар сондай-ақ жер және мүліктік дауларды шешуге жауапты диарафты да таңдайды. Ндейеди Рью ішкі және сыртқы істер министрінің қызметін атқарады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ол французтармен қарым-қатынасты басқарып, қауымның ресми өкілі болды.