Кіріспе

Алтын шұңқыр ордені (,) - католик дінін насихаттауда ерекше қызмет көрсеткендерге немесе қару-жарақпен, жазбалармен немесе басқа да көрнекті әрекеттермен шіркеудің даңқына үлес қосқандарға берілетін папалық рыцарлық орден. 2019 жылы соңғы қалған рыцарь, Люксембургтің ұлы герцогы Жан қайтыс болғаннан кейін, орден ұйықтап қалған деп саналады.

19 ғасырдан бұрын: асыл орден

Бұл - папалық ерлік институтының ең алғашқысы. Алтын шұңқыр орденінің бастауы Латеран сарайындағы граф палатин атағынан бастау алады, ол он төртінші ғасырда Киелі Рим императорының сыйлығы болды: Карл IV Киелі Рим императоры атақты Фенцио ди Альбертино ди Пратоға берді, 15 тамыз 1357, Прагада. Орден Ренессанс кезінде дворяндықтың мұрагерлік патентімен байланысты болды; Император Фредерик III Перуджа университетінің азаматтық құқық профессоры Балдо Бартолиниді 1469 жылы университет дәрежесін беруге құқылы дворяндық графтығына тағайындады. Бартолини сонымен қатар "Алтын шыршаның рыцарь атағын алды, бұл атақ кейде Ренессанс дәуірінде граф палатинат лауазымына қоса берілді", - дейді университеттердің тарихшысы Пол Ф. Грендлер. Алға қойғандардың арасында Карлдің ат үстінде суреттелген портреті бар Тициан (1533) болды. Императордың 1558 жылы қайтыс болуынан кейін, оны Папаның қолына қайта құру 1559 жылы Папа Пий IV-ге тиесілі. 18 ғасырдың ортасында орденді соншалықты кемсітусіз сыйлағандықтан, Касанова: "Олар Алтын шұңқыр деп атаған орден соншалықты кемсітілді, адамдар менің айқышқа ілінген мұраларым туралы сұрағанда мені қатты ашуландырады"; ол "моң Туасон" деп жауап бере алса, қуанышты болар еді деп қосты. 1777 жылы Вольфганг Амадей Моцарт өзінің портреті мен оның шапанына орденнің жұлдызымен қоршалған кресті суреттелген, ал Джованни Баттиста Пиранезиге берілген орден оған Cav. Г. Б. Пиранеси. Орден "пап үкіметіндегілерге, суретшілерге және басқаларға, пап сыйлыққа лайық деп санағандарға берілді. Сондай-ақ, ол шетелдіктерге де беріледі, олар үшін католик дінін ұстанудан басқа шарт жоқ".

19 ғасыр: орденнің құлдырауы

XIX ғасырда Курия мүшелері, прелаттар мен папалық нунциустар сыйлық иелерін тағайындау мәртебесіне ие болды. Орден аз ақы төлегеннен кейін кеңпейілден берілді, ал Парижде осы атақты беруді талап ететін жалған патент хаттарын сату туралы кейбір жанжал туындады, бұрынырақ бұл атақ Латеранның қасиетті сарайының құрмет атағы граф Палатинмен байланысты болды. Оноре Домье "Алтын шұңқырдың сапында" "Париж богемалары" (1842) литографиялар сериясына кірді; оның сатирикалық мазақтау аңызы былай деп оқиды: "Бұл Папа гвардиясының бұрынғы полковник, кейіннен Монако ханзадасының лагерь көмекшісі, өзінің қызметі үшін сыйлық ретінде Үкіметтегі көрнекті лауазым күтеді! Алайда ол темекі дүкенінде жұмыс істеуге немесе көшелерді тазарту инспекторы болуға дайын еді. Оның үстіне, ол өзінің ордені бар барлық рыцарьлар сияқты, бес жасар баладан қанағаттандыруды талап ететін кішкентай нәрсе үшін, сіз оның бетіне қараған сәттен бастап әбден ақталасыз ". Робсон 1830 жылы сипаттаған белгі - сегіз қырлы алтын айқыш, әр қолдың арасында сәуле ұшы және Бене Мер•Энти деген аңыз бар. Екінші жағында "Ex dono" деп, тапсырылған күні мен аты жазылған. Кресттің үстінде императорлық тәж, ал түбінде кішкентай шұңқыр. 1841 жылы папа Григорий XVI Quod Hominum Mentes паптық қысқашасында ретті реформалап, оны Сент-Силвестр және Алтын милиция ордені деп атады. Ол барлық факультеттерді алып тастады, кімге және кімге берілген болса да, және Папалық хаттан басқа кез-келген жолмен құрылған барлық рыцарьларға атақ немесе безендіруді пайдалануға тыйым салды. Орденді ежелгі даңқына қайтару үшін ол командирлердің санын 150-ге, ал рыцарьлардың санын 300-ге дейін (тек Папалық мемлекеттер үшін) шектеді және әр рыцарьдың атын, дәрежесін, санын және қабылдау күнін сақтау міндетімен, Кардиналды елшілік хаттармен орденнің канцлері етіп тағайындады.

ХХ ғасырдан бүгінгі күнге дейін

1905 жылы 7 ақпанда Пәтір X өз мотупропиосында Multum ad excitandos догматикалық анықтамасы алтын мерейтойына орай, орденді екіге бөліп, бірі - Сент-Силвестр орденінің, екіншісі - Алтын шырша орденінің ескі атын алып, оны Қасиетті Мария Бағыштауының қамқорлығына алды. Қазіргі уақытта орденде бір ғана сынып бар, ол - рыцарь, ал оның мүшелігі бүкіл әлем бойынша жүз рыцарьмен шектелген. Бұл құрмет Папаның Motu Proprio арқылы беріледі. Ол асыл тұқымды қарастырмай, қадір-қасиетті сыйлауға қолданылады және 1841 жылға дейін болғандай, енді асылшылыққа ие болмайды. Бұл папалық ордендердің екінші орында (біріншісі - Мәсіхтің Жоғарғы Ордені). 2019 жылдың 23 сәуірінде Люксембургтің Ұлы герцогы Жан қайтыс болғаннан кейін Алтын шұңқыр орденінің тірі мүшелері жоқ.