Moudud Ahmed

Кіріспе

Мүдуд Ахмед (1940 жылы 24 мамырда дүниеге келген, 2021 жылы 16 наурызда қайтыс болған) - Бангладештегі заңгер және саясаткер. Ол Бангладеш ұлттық партиясының тұрақты комитетінің мүшесі болды. Ахмед Ноахали 1 және Ноахали 5 сайлау округтерінен жалпы бес рет Жатия Сангсад мүшесі болып сайланды. Ахмед тәуелсіздік алғаннан кейін Бангладештің генерал-майоры болды. 1980 жылдардан бастап ол Бангладеш үкіметінде қысқа мерзімге көптеген саяси қызметтер атқарды, соның ішінде Премьер-Министрдің орынбасары (1979-1980 және 1986-1988), Бангладеш Премьер-Министрі (1988-1989), Бангладеш вице-президенті (1989-1990), Заң, әділет және парламенттік істер министрі (2001-2006).

Ерте өмір және мансап

Ахмед 1940 жылы 24 мамырда Бенгал провинциясының Ноахали ауданындағы Маникпур ауылында Буйянның бенгал мұсылман отбасында дүниеге келген. Ол Маулана Момтазуддин Ахмад пен Бегум Амбия Хатунның төртінші баласы. Оның әкесі Хадистің жетекші ислам ғалымы болды, ол Калькуттадағы Алия медресесінде, Калькуттадағы Президент колледжінде және Дакка университетінде сабақ берді. Ахмед Дакка университетінен саяси ғылымдар бойынша бакалавриат және магистратурасын алды. Ол 1966 жылы Лондондағы Линкольн қонақүйінде ағылшын адвокатурасына шақырылды. Даққа оралғаннан кейін 1968 жылы Ағарталадағы қылмыстар туралы сот кезінде шейх Мүжибур Рахманның заңгерлік командасына қосылды. Ол 1969 жылы фельдмаршал Әюб Ханмен Равалпинди дөңгелек үстел конференциясына шейх Мүжиб бастаған бенгал делегациясымен бірге барды. Ахмед 1974 жылы 31 наурызда үкімет қаһарына ұшыраған оппозициялық саясаткерлер мен азаматтық қоғам мүшелерін қорғау үшін құрылған 33 мүшелік Азаматтық бостандықтар және құқықтық көмек жөніндегі комитеттің құрылтайшы мүшелерінің бірі болды. Ахмед Бангладеш тәуелсіздік алғаннан кейін Бангладеш поштасының бірінші бас пошта бастығы болды. Ахмед 1974 жылы желтоқсанда шейх Мүжибур Рахманның бұйрығымен түрмеге қамалды, бірақ кейін босатылды. 1979 жылы Бангладеш ұлттық партиясынан парламентке сайланды. Ахмедтің шаһ Азизұр Рахманмен арадағы қақтығысы оның Зияның жұмыстан босатылуына әкелді. Ахмед генерал-лейтенант Хусейн Мұхаммед Ершадтың жаңа құрылған "Жатиё" партиясына қосылды. Ол қайтадан Премьер-Министрдің орынбасары болып тағайындалды және Индустрия және Байланыс министрліктерінің портфельдерін басқарды. Президент Ершад 1988 жылы Ахметті премьер-министр етіп тағайындады. Бір жыл бойы премьер-министр кеңсесінде қызмет етіп, 1988 жылғы Бангладештегі апатты су тасқыны кезінде көмек көрсету жұмыстарын бақылады. Ахмедті бірнеше батыс көшбасшыларымен, соның ішінде Даунинг-стрит 10 да Маргарет Тэтчермен сөйлесуге шақырды. Алайда, 1989 жылы Ершад Ахмедтің орнына Қытай жақтасы Кази Зафар Ахмедті тағайындады. 1989 жылы Ахмед Бангладеш вице-президенті қызметіне көтерілді. 1990 жылы желтоқсанда ол орнынан тұрып, судья Шахабуддин Ахмедке президент міндетін атқаруға жол ашып, парламенттік демократияға көшуді басқарды. Ершадтың биліктен шығарылуынан кейін түрмеде болғаннан кейін, 1996 жылы Халида Зия Ахметті БНП-ға қайтаруға шақырды. Ол 1996 жылы түрмеде отырған кезінде парламентке сайланды. 2001 жылы бесінші рет сайланды. 2001 жылы Бегум Зия оны Заң, әділет және парламенттік істер министрі етіп тағайындады. 2017 жылдың 8 маусымында оны Радждани Уньян Картрипакха үйінен қуып шығарды. Ахмед өзінен бас тартуды Ауами лигасының "саяси кек алуы" деп сипаттады. Бұрынғы премьер-министр және Бангладеш ұлттық партиясының төрағасы Халида Зия оны шығару шарасын айыптап отыр. Ол үйде 40 жылдан астам уақыт тұрған.

Ahmed was born on 24 May 1940 to a Bengali Muslim family of Bhuiyans in the village of Manikpur in Noakhali District, Bengal Province. He was the fourth child of Maulana Momtazuddin Ahmad and Begum Ambia Khatun. His father was a leading Islamic scholar of Hadith who taught at Calcutta Alia Madrasa, Presidency College, Calcutta and Dacca University. Ahmed obtained his BA and MA in political science from the University of Dacca. He was called to the English Bar at Lincoln's Inn in London in 1966. After returning to Dacca, he joined the legal team of Sheikh Mujibur Rahman during the Agartala Conspiracy Case trial in 1968. He accompanied the Bengali delegation led by Sheikh Mujib to the Rawalpindi Round Table Conference with Field Marshal Ayub Khan in 1969. Ahmed was one of the founding members of the 33 member Committee for Civil Liberties and Legal Aid which was established to protect the opposition politicians and members of civil society who were facing the wrath of the government on 31 March 1974. Ahmed was the first Postmaster General of Bangladesh Post Office after the Independence of Bangladesh. Ahmed was jailed on orders from Sheikh Mujibur Rahman in December 1974, but was later released. He was elected to parliament from the Bangladesh Nationalist Party (BNP) in 1979. Ahmed's feud with Shah Azizur Rahman led to him being sacked by Zia. Ahmed joined the newly formed Jatiyo Party of Lt General Hussain Muhammad Ershad. He was appointed again as Deputy Prime Minister in the cabinet and held the portfolios of the Industries Ministry and the Communications Ministry. President Ershad appointed Ahmed as Prime Minister in 1988. Serving for a year in the office of premier, he oversaw relief operations during the catastrophic 1988 Bangladesh flood. Ahmed was invited for talks with several Western leaders, including with Margaret Thatcher at 10 Downing Street. However, Ershad replaced Ahmed with the pro Chinese leftwinger Kazi Zafar Ahmed in 1989. Ahmed was elevated to the post of Vice President of Bangladesh in 1989. He resigned in December 1990 to make way for Justice Shahabuddin Ahmed to become acting president and lead the transition to parliamentary democracy. After serving a stint in prison following Ershad's ousting, Ahmed was invited by Khaleda Zia to return to the BNP in 1996. He was elected to parliament while in jail in 1996. He was reelected for the fifth time in 2001. Begum Zia appointed him as Minister of Law, Justice and Parliamentary Affairs in 2001. On 8 June 2017, he was evicted from his house by Rajdhani Unnayan Kartripakkha. Ahmed described his eviction as "political vengeance" by the Awami League government. Former Prime Minister and chairperson of Bangladesh Nationalist Party, Khaleda Zia, condemned the move to evict him. He had lived in the house for more than 40 years.

Жеке өмір және отбасы

Ахмед бенгал ақыны Жасимуддиннің қызы Хасна Жасимуддин Модудқа үйленген. Олардың ақын Ана Кашфия Мудуд есімді қызы бар. Олардың үлкен ұлы Асиф Момтаз Мудуд 3 жасында қайтыс болды. 2015 жылы тағы бір ұлы Аман Момтаж Модуд денге қызуынан қайтыс болды. Ахмед Бангладеш Жоғарғы Сотының адвокаты болды. Ол Германияның Гейдельберг университетінде және АҚШ-тың Гарвард университетінде зерттеуші болды.

Өлім

2020 жылдың 30 желтоқсанында Ахмед гемоглобин деңгейінің төмендеуіне байланысты Даккадағы ауруханаға жатқызылды және ақырында инсульт алды. Бір айдан кейін, 16 наурызда 80 жасында қайтыс болды. 2022 жылдың 12 наурызында Ахметтің әйелі Хасна Жасимуддин Мудуд Ахметті өлтірді деп мәлімдеді.