Кіріспе
Соғыс аттарына арналған дене бронясы, архаикалық әңгімелеу және музыкалық дәстүр, қуырылған етке май жолақтары қосудың аспаздық тәжірибесі. Бардинг (бард немесе барб деп те жазылады) – соғыс аттарына арналған дене бронясы. Жылқыны бронямен жабдықтау тәжірибесі алғаш рет ежелгі Парфия мен Пахлаваның шығыс мемлекеттерінде кеңінен дамыды. Ұлы Александрдың жаулауларынан кейін, ол Селевкид империясы және кейін Византия империясы арқылы еуропалық әскери тәжірибеге енді. Оның тамыры ежелгі Персия империясының аймақтарында. Жылқыға арналған броня үлгілері классикалық антикалық дәуірден бастап кездеседі. Көптеген тарихшылар катафракттардың – атты әскер мен жылқының қабыршақты бронясымен жабдықталғандығы, Византия империясымен байланыс арқылы кейінгі еуропалық атты әскерге әсер еткенін айтады. Кейінгі орта ғасырларда, рыцарьларды қорғауға арналған броня тиімдірек болғандықтан, олардың аттары нысанаға айналды. Шотландтар 14 ғасырда Баннокберн шайқасында осы әлсіздікті пайдаланды, онда жаяу әскер аттарды өлтірді, ал ағылшындар сол ғасырда Креси шайқасында ұзын садақшылар аттарды атып, француз рыцарьларын ауыр жаяу әскер өлтірді. Бардинг осындай оқиғаларға жауап ретінде дамыды. Толық бардты Лоренц Хельмсхмид пен Конрад Зюзенхофер Максимилиан I үшін жасады, ол оларды үгіт және эстетикалық мақсаттарда, сондай-ақ дипломатиялық сыйлықтар ретінде кеңінен пайдаланды. Бардингтің сақталған үлгілері сирек, бірақ толық жиынтықтары Филадельфия өнер мұражайында, Лондондағы Уоллес жинағында, Лидстегі Корольдік қару-жарақ қоймасында және Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында қойылған. Жылқы бронясы cuir bouilli (қатырылған былғарыдан) толық немесе ішінара жасалуы мүмкін, бірақ оның сақталған үлгілері өте сирек.
the archaic storytelling and musical tradition
the culinary practice of adding fat strips to a roast
Barding (also spelled bard or barb) is body armour for war horses. The practice of armoring horses was first extensively developed in antiquity in the eastern kingdoms of Parthia and Pahlava. After the conquests of Alexander the Great it likely made its way into European military practices via the Seleucid Empire and later Byzantine Empire. Though its historical roots lie in antiquity in the regions of what was once the Persian Empire, barded horses have become a symbol of the late European Middle Ages chivalry and the era of knights. Examples of armour for horses could be found as far back as classical antiquity. Cataphracts, with scale armour for both rider and horse, are believed by many historians to have influenced the later European knights, via contact with the Byzantine Empire. During the Late Middle Ages as armour protection for knights became more effective, their mounts became targets. This vulnerability was exploited by the Scots at the Battle of Bannockburn in the 14th century, when horses were killed by the infantry, and by the English at the Battle of Crécy in the same century where long bowmen shot horses and the then dismounted French knights were killed by heavy infantry. Barding developed as a response to such events. The full bard was developed by Lorenz Helmschmied and Konrad Seusenhofer for Maximilian I, who used them extensively for propagandic and aesthetic purposes, as well as diplomatic gifts. Surviving period examples of barding are rare; however, complete sets are on display at the Philadelphia Museum of Art, the Wallace Collection in London, the Royal Armouries in Leeds, and the Metropolitan Museum of Art in New York. Horse armour could be made in whole or in part of cuir bouilli (hardened leather), but surviving examples of this are especially rare.
Еуропалық бардтың элементтері
Шамфрон (сондай-ақ шафрон, шамфрон, шампион, шамфрен, шампрон және шафрон деп те жазылады) жылқының бетін қорғау үшін арналған. Кейде бұл тістік пластиналарға буымалы жақ сүйектері қосылған. Көптеген шамфронның әдеттегі сәндік элементі – кішкентай тік қондырмасы бар рондель. Шамфрон ежелгі Грецияда белгілі болған, бірақ Еуропада он бірінші ғасырдың ортасына дейін қолданылмады, содан кейін соғыс аттарын қорғау үшін қайнатылған былғарыны металл пластиналар алмастырды. Шамфронның негізгі дизайны он жетінші ғасырға дейін өзгеріссіз сақталды, бірақ кейінгі үлгілері көбінесе өрнекті безендіруімен ерекшеленеді. Шамфрон жылқының құлақтарынан тұмсығына дейін созылады. Көбінесе көздерге қорғаныш жабылады. Ашық шамфрон болса, көздер қорғалмайды. Жылқы жарыстарында жақ сүйектерін қорғау үшін иілмелі пластиналар жиі қолданылды. Шотландияда табылған Торрстың жұмбақты пони бас киімі б.з.д. 2 ғасырға дейінгі бронзовый шамфрон болуы мүмкін, кейін оған бірге табылған бронзовый мүйіздер қосылған. Криниер (манефэр немесе кринет деп те аталады) – жылқының мойнын қорғайтын сегменттелген пластиналар жиынтығы. Толық ат жарақтамасында бұл екі жиынтық буымалы пластиналардан тұрады, олар бос қаптамаларға тіреліп бұрылады. Бір жиынтық пластиналар шашты, екіншісі мойынды жабады. Бұл пластиналар пейтралға және шамфронға бекітіледі. Жеңіл ат жарақтамасында тек жоғарғы пластиналар қолданылды. Үш бау кринетті мойнына бекітіп ұстады. Аугсбург шебері Лоренц Хельмсхмид ең жетілген технологиялық және толық ат жарақтамасын жасады. "Хельмсхмид шеберханасы жылқының денесін (26.261.14) толық қоршап тұратын тамаша ат жарақтамаларын жасады, оның ішінде ішек және құрсақ асты, сондай-ақ аяқтары. Олар өте күрделі және қымбат болғандықтан, әдетте тек рәсімдерге және дипломатиялық сыйлықтар ретінде қолданылды". Лоренц Хельмсхмид жасаған өте күрделі және инновациялық ат жарақтамалары Максимилиан үшін Бургундия жылдарында иконографиялық және пропагандалық құрал ретінде маңызды болды, өйткені оның ат жарақтамасын киген жылқы қожайынының өзі қатыса алмаған кезде де тірі ту ретінде қызмет етті. Максимилиан өз ат жарақтамалары үшін инновациялық ғажайыптарымен және автоматтарымен танымал Аугсбургтің технологиялық тәжірибесін пайдаланды, ол ат пен адамның өнерлерімен үйлесімде Бургундия көрермендері үшін Бургундиялық интерметтерге сәйкес келетін оптикалық және технологиялық ғажайыптарды тудырды. Кирхгофф былай деп жазады: "Ең сәнді нұсқаларында ат жарақаттары қымбат және жақсы жаттықтырылған жылқыны қорғаудан гөрі көп нәрсені жасады. Ол жануардың денесін қозғалатын мүсінге айналдырды және оған биліктің иконографиясын жазуға арналған коммуникативтік бетке айналдырды. Қазіргі Венадағы ат жарақаттарында жылқының бүйірін қоршап тұрған круппер пластиналары императорлық қос бүркіттерді құрайды, олар оюланған қауырсындармен жанданып, Австрияның гербын бейнелейтін эскюшонмен безендірілген. 1480 жылғы суреттерде көрсетілген сәйкес круппер Габсбургтер мен Бургундия әулеттерінің геральдикасын қолданады, оны Мария мен Максимилианның билігін нығайту үшін герцогиняның өзіне ұқсайтын тұлға қолдайды. [ ] Қалған ат жарақаттарының ешқайсысы буыны бардтың техникалық және визуалды амбициясына жақындамайды, ал Хельмшмидтер ат қозғалған кезде аттың бүкіл төменгі денесін қоршауға жеткілікті икемді болат пластиналардан жасалған матрицаларды жасаған жалғыз қарушылар. Шындығында, осы ат жарақаттарының түрі Максимилианмен байланысты болды, ол өзінің аттарын қаруландыру үшін, сондай-ақ Габсбургтер билігін көрсету үшін дипломатиялық сыйлықтар ретінде жылқының аяқтары мен ішін жауып тұратын ат жарақтамаларын тапсыруды жалғастырды". Бұл ат жарақтамаларын алғандардың ішінде Ескі Зигмунд I болды, оған "екі курсор сыйланды, олардың барлығы темірмен қапталған, тек тірек орындарынан басқа, аяқтары мен құрсақтары". Тағы бір мысал Генрих VIII-нің Бургундия ат жарақтамасы деп аталатын оқиғасы. Егер бөлшектер алмастырылатын болса, әр түрлі ат жарақтамаларының бөліктерін араластырып толық ат жарақтамасын жасауға болады. Максимилиан бұл ат жарақтамасының императорлық бүркіт крупперін Фредерик III-ге арналған ат жарақтамасынан (және жоғарыда көрсетілгендей, Хельмсхмид пен Сейзенхофер жасаған) басқа ат жарақтамаларының бөліктеріне қайта бекіткен сияқты, бұл процессияға арналған Страсбургте 31 тамыз 1492 жылы, Венеция дипломаты Андреа Франчески сипаттағандай "бастан аяққа дейін қаруланған жылқы" - өте жарқыраған көрініс! Франческидің хатында: "Жануардың кеудесіне екі грифін бейнеленген, ал екі жағында патшалық бүркіттер бейнеленген".
bellies to arm his own steeds and also as diplomatic gifts to forge alliances and demonstrate Habsburg power." The recipients of these bards included Sigismund I the Old, who was presented with "two coursers all covered with steel to the fetlocks and the belly, save in the spurring place". Another case was Henry VIII's so called Burgundian bard. When the parts are interchangeable, parts of different bards can be mixed to create a full bard. Maximilian seemed to have reattached this bard's imperial eagle cruppers from the bard made fore Frederick III (and crafted by Helmschmìed and Seusenhofer, as shown in the image above) to parts from other bards for a procession in Strasbourg on 31 August 1492, described by the Venetian diplomat Andrea Franceschi as “horse armored from head to foot – an extremely glittering sight!”. According Franceschi's letter, "the animal’s breast was emblazoned with two griffins and on each of its flanks was the imperial eagle."
Катафракт
Катафракт – толық қаруланған, жартылай немесе толығымен қаруланған жылқыға отырған салт атты әскер. Осы атты әскер түрі Орталық Азияда пайда болды және ежелгі Парсы империясының шығыс сатрапияларында қабылданды. Селевкид катафракты икемділігі мен садақшыларға қарсы тиімді қорғанысы үшін, сондай-ақ, әдеттегі металл түрлерінен айырмашылығы, жылқылар үшін тым ауыр болмағандықтан қабыршақты броня қолданды.