Кіріспе

Оппозицияның идеяларын пайдалану

Саясатта үшбұрыш стратегиясы – 1990 жылдары АҚШ президенті Билл Клинтонмен байланыстырылатын тәсіл. Саясатшы демократиялық саяси спектрдің сол және оң қанаттарының арасында немесе олардан жоғары тұрғандай бейнелейді. Бұл өзіне қарама-қарсыласының кейбір идеяларын қабылдауды білдіреді. Мұның негізгі мақсаты – қарсыластың идеяларын өзіне адаптациялап, сол мәселе бойынша шабуылдан қорғану.

Шығу тегі

Ескі терминді саяси тұрғыда қолдануды алғаш рет Клинтонның бас саяси кеңесшісі Дик Моррис 1996 жылғы президенттік сайлауда Клинтонды қайта сайлау стратегиясын сипаттау үшін пайдаланды. 1994 жылғы аралық сайлауда оппозициялық республикашылар Конгресске басымдыққа ие болды. Клинтонға заң қабылдау және оған еңбек еткен прогрессивті демократтардан бас тартып, орташа республикашылар мен демократтардан құралған коалицияны жеңіп, осы заңтардың артықшылығын иелену қажет болды. Дик Моррис айтқандай, үшбұрыш стратегиясы – «президент әр партияның ең жақсы көзқарастарын ғана емес, сонымен қатар оларды басып өтіп, пікірталас жүргізілімінде үшінші күш құруы керек» дегенді білдіреді. Жаңалықтар мен кітаптарда бұл стратегия кейде «Клинтондық үшбұрыш» деп аталады. Моррис Демократиялық партияның дәстүрлі саясатынан өзгеше саясатты жақтады. Бұл саясатқа реттеуді азайту және теңгерімді бюджет кірді. Клинтонның үшбұрыш стратегиясының ең маңызды мысалы – 1996 жылғы «Мемлекеттік хабарламасында» Клинтонның «ірі үкімет дәуірі аяқталды» деп мәлімдеме жасауы болды. Кейбір сарапшылар Клинтонның кәсіпкерлікке және индустриядан кейінгі секторға жасаған баса назары 1980 жылдары Рейгэн республикашылары ұсынған консервативті идеяларды қабылдауынан туындады деп болжайды. Алайда Брент Себул үшбұрыш стратегиясын экономиканы жаңа жұмыс орындарын құру және прогрессивті саясатты қолдайтын жаңа салықтық түсімдерді өндіру мақсатында құрылымдауға бағытталған дәстүрлі либералдық күш-жігер деп санайды. Себул бұл дәстүрдің бастауын Нью-Дилден және 1970 жылдардағы «жеткізуші тараптанғы либерализмнен» шабыт алған жергілікті және аймақтық саясаттардан іздеуге болады деп мәлімдейді.

Басқа пайдалану

Соңғы уақытта үшбұрыш тактикасын қолданды деген айыптауларға ұшыраған саясаткерлердің қатарында АҚШ президенті Барак Обама, АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон, Ұлыбританиядағы «Жаңа лейбористер» партиясымен Тони Блэр, Канаданың Либералдық партиясынан Жан Критиен және Пол Мартин, Швециядағы «Жаңа модераторлар» партиясымен Фредерик Райнфелдт, Австралияның Лейбористік партиясынан Боб Хоук, Пол Китинг және Кевин Радд, Шотландияның Ұлттық партиясынан Никола Стерджен, сондай-ақ «не солға, не оңға» бағытындағы бағдарламамен Франция президенті болып сайланған Эммануэль Макрон бар. 2010 жылғы Ел халқына жолдаған үндеуінде президент Обама сынға ұшырағанына қарамастан, үшбұрыш тактикасын қолданбай, орта-солшыл бағытында қалатынын мәлімдеді.