Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Conopodium majus – сельдерейлер тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін гүлді өсімдік. Оның жер астындағы бөлігі каштанға ұқсайды және кейде жабайы немесе егілген түйірлі көкөніс ретінде желінеді. Өсімдіктің көптеген ағылшын тіліндегі атаулары бар (олардың көпшілігі сыртқы түрі мен қолданылуы ұқсас туысқан өсімдік Bunium bulbocastanum-мен ортақ), олардың ішінде кипернұт, ципернұт, арнат, жарнат, сокольник, жер қашағы, жер жаңғағы және жер жаңғағы кіреді. Шошқалардың бұл өсімдікті жақсы көруіне байланысты пігнут, шошқа жаңғағы және тікелей емес Сент-Антони жаңғағы деген аттар пайда болған, Ұлы Антоний немесе Падуандық Антоний үшін, екеуі де шошқашылардың қасиетті покровительдері. (Бұл аттарды бөлісетін басқа өсімдіктер үшін жаңғақ, жер жаңғағы және шошқа жаңғағы туралы қараңыз.)
Conopodium majus is a perennial herbaceous flowering plant in the celery family Apiaceae. Its underground part resembles a chestnut and is sometimes eaten as a wild or cultivated root vegetable. The plant has many English names (many of them shared with Bunium bulbocastanum, a related plant with similar appearance and uses) variously including kippernut, cipernut, arnut, jarnut, hawknut, earth chestnut, groundnut, and earthnut. From its popularity with pigs come the names pignut, hognut, and more indirectly Saint Anthony's nut, for Anthony the Great or Anthony of Padua, both patron saints of swineherds. (See groundnut, earthnut, and hognut for other plants which share these names.)
Сипаттама
Оның тегіс, жіңішке сабағы биікке дейін жетеді, көп бөлінген жапырақтары және көп сәулелі соңғы күрделі шатырша тәрізді гүлшоғырларында ұсақ, ақ гүлдері болады. Дөңгелек "жаңғақ" (кейде ғалымдар оны түйіршік деп атайды), тік қабырғалардың бойында, орман мен далада өседі. Оның өсіру талаптарын білу үшін өсімдіктің туған жерін қараңыз. Бұл түрді өсіруге келгенде үлкен түйіршіктер пайда болады. Сақтап өсіру арқылы, өнімділігі жоғары өсімдіктерді өсіруге болады.
It has a smooth, slender, stem, up to high, much divided leaves, and small, white flowers in many rayed terminal compound umbels. The rounded "nut" (inconsistently described by authorities as a tuber, It grows in hedgerows, woods and fields See the plant's native habitat for other ideas on its cultivation needs. This species responds to cultivation by producing larger tubers. With careful selective breeding, it is probably possible to produce a much more productive plant.
Шекспирдің пигнютпен
Мен сені рактар өсетін жерге алып баруға рұқсат бер, өтінемін. Мен өз ұзын тырнақтарыммен сен үшін жер жемістерін қазып аламын.
"I prithee, let me bring thee where crabs grow; and I with my long nails will dig thee pignuts".
Кулпепердің сөздері
Оларды сипаттаудың қажеті жоқ, себебі әр бала оларды жақсы біледі. Үкімет пен ізгіліктер: Олар сапасы бойынша ыстық және құрғақ, Венера билігінде болады; олар құштарлықты ерекше күшейтеді және оның басшылығындағы ойын-сауықтарды қоздырады; тұқымы зәр шығаруға өте пайдалы; тамыры да солай, бірақ тұқымдай күшті әсер етпейді. Тамыр құрғатылып, ұнтақталғаннан кейін, одан жасалған пиелорама қанды түкіру мен зәрмен шығаруға ерекше ем, ал бұрынғы қашаған жөтелге қарсы дәрі болған еді. Николас Калпепердің толық өсімдіктер жинағы.
"A description of them were needless, for every child knows them. Government and virtues: They are something hot and dry in quality, under the dominion of Venus; they provoke lust exceedingly, and stir up those sports she is mistress of; the seed is excellent good to provoke urine; and so also is the root, but it does not perform it so forcibly as the seed doth. The root being dried and beaten into powder, and the powder being made into an electuary, is a singular remedy for spitting and pissing of blood, as the former chestnut was for coughs." Nicholas Culpeper's Complete Herbal