Кіріспе

Құс түрлері

Сұрбас желкен (Leptodon cayanensis) – ашық орманды және батпақты ормандарда кездесетін жыртқыш құс. Ол Лептодон туысына өте сирек кездесетін ақ жағалы желкенмен жатады. Ол Мексиканың шығысынан және Тринидадтан Оңтүстік Америкаға – Перу, Боливия, Бразилия және Аргентинаның солтүстігіне дейін көбейеді.

Сипаттама

Көкбас бүркіттің ұзындығы 46–53 см, салмағы 410–605 г. Ересегінің басы сұр, үстіңгі жағы қара, астыңғы жағы ақ, құйрығы екі-үш ақ жолақты қара түсті. Мұраты көк, аяқтары сұр. Ұшуы – ойластырылған қанат соғу және сырғанау. Жасы жетпеген құстар үш түрлі түс морфасына ие; ақ фазасы ересек құсқа ұқсас, бірақ басы мен мойны ақ, қара қауырсыны және көз жолағы, қара мұрын және сары аяқтары бар, қара және ақ бүркітке (Spizaetus melanoleucus) өте ұқсас. Қызыл фазасының мойны қызғылт, мойны ақ, бет жолақтары қара және ұзын қауырсыны бар, безендірілген бүркітке (Spizaetus ornatus) ұқсас. Қара фазасының басы, мойны және үстіңгі жағы қара, қара жолақты сары төменгі жағы қара бүркітке (Spizaetus tyrannus) өте ұқсас. Бұл жас құстардың еліктеу шеберлігі таң қалдырады және олар туралы бірнеше рет ғана хабарланған.

Экология

Сұр баслы қайың негізінен ағашта өсетін гекон, басқа да кесірткелер мен жыландар сияқты бауырымен жорғалаушылармен қоректенеді, сонымен қатар бақалар, моллюскалар мен ірі жәндіктермен (олардың ішінде дернәсілдері, бұғылар мен аралардың күйелері) тамақтанады. Сондай-ақ, жұмыртқа, жас немесе жарақат алған құстармен қоректенеді. Ол әдетте ашық, биік жерде отырып, олжасына күйреп түседі. Оның дауысы – жалбыраған ескек сияқты. Ұясы таяқшалардан тоқылып, шөппен қапталады және биік ағашқа салынады. Ұяшықта бір немесе екі ақ жұмыртқа болады, бір жағы қызғылт, екінші жағы қоңыр дақты.