Кіріспе

Ежи Франциск Кавалерович (19 қаңтар 1922 – 27 желтоқсан 2007) – поляк кинорежиссері және саясаткері, 1954 жылдан бастап Польша Біріккен жұмысшылар партиясының мүшесі болды, партия 1990 жылы таратылғанға дейін осы партияда болып, 1985 жылдан 1989 жылға дейін Польша парламентінің депутаты қызметін атқарды.

Өмір және мансап

Кавалерович Польшаның Гвоździeц қаласында, этникалық жағынан аралас украин және еврей халқы тұратын қалада, өмірге келген аз ғана поляктардың бірі болды. Кавалеровичтің әкесінің әулеті Армениядан шыққан, бастапқыда Кавалариан тегін алып келген. Ежи Кавалерович фильмдеріндегі күшті, егжей-тегжейлі суреттерімен және идеялардың тереңдігімен танымал болды. Режиссердің ассистенті болып жұмыс істегеннен кейін, ол 1951 жылы «Ауылдық диірмен» (Gromada) фильмімен режиссерлік дебютын жасады. Ол Польша киномектебінің жетекші тұлғасы болды, ал оның «Көлеңке» (Cień, 1956) және «Түнгі пойыз» (Pociąg, 1959) фильмдері осы қозғалыстың ең жақсы туындыларының бірі саналады. Кавалеровичтің басқа да танымал туындылары: «Мать Иоанна Ангелов» (Matka Joanna od Aniołów, 1961), ол үшін ол 1961 жылғы Канн кинофестивалінде қазылар алқасының жүлдесін алды, және Болеслав Прустың тарихи романы бойынша 1966 жылы түсірілген «Фараон» (Faraon) фильмі, ол «Оскар» сыйлығының «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылды. 1955 жылы Кавалерович беделді KADR өндіріс бөлімінің басшысы болып тағайындалды және 1972 жылы қайтадан осы лауазымды иеленді. Ол коммунистік үкіметтен үгіт фильмдерін түсіруге жасалған қысымға қарсы тұрды. Оның студиясы Анджей Вайда, Тадеуш Конвицки және Юлиус Мачульский сияқты польшалық режиссерлердің ең жақсы фильмдерін жасады. 1969 жылы ол 6-шы Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. 1975 жылы ол 9-шы Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. 1976 жылы ол 26-шы Берлин халықаралық кинофестивалінің төрағасы болды. Екі жыл өткен соң, оның «Президенттің өлімі» фильмі 1978 жылғы фестивальде көркемдік жетістіктері үшін күміс аюды жеңіп алды. 11-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінде ол қазылар алқасының мүшесі болды және кино өнеріне қосқан үлесі үшін құрметті сыйлықпен марапатталды. Ол 2007 жылдың 27 желтоқсанында Варшавада қайтыс болды. Оның соңғы фильмі «Quo Vadis» 2011 жылға дейін польшалық фильмдердің ең көп бюджеттік жобасы болды.