Кіріспе

Азиялық желе сияқты десерт. Жапырақ желесі немесе шөп желесі деп те аталатын бұл десерт Қытайда пайда болған. Ол көбінесе Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияда танымал. Ол қытай мезонынан (нанә тұқымдасының бір түрі) жасалады және жұмсақ, сәл ащы дәміне ие. Грас-джелиді Хакка халқы ойлап тапқан, олар оны ұзақ күн далада жұмыс істегеннен кейін қызудан құтылу үшін пайдаланған. Бұл тағам қытай диаспорасы арқылы Оңтүстік-Шығыс Азияға тарады. Оны суытылған күйінде, жеміс сияқты қосымшалармен немесе көпіршік шайында немесе басқа сусындарда ішеді. Азиядан тыс жерлерде оны азиялық супермаркеттерде табуға болады.

Тамақ құндылығы

500 грамм қант қоспаған шөп желесінде 2,5 грамм ақуыз және шамамен 15 грамм көмірсу бар, оның ішінде 0,5 граммы талшық. Шөп желесінде май, дәрумендер мен минералдар жоқ.

Дайындық

Шөп желесі Platostoma palustre (Mesona chinensis) өсімдігінің ескірген және сәл тотыққан сабақтары мен жапырақтарын калий карбонаты мен аздап крахмал қосып бірнеше сағат қайнату арқылы дайындалады. Сұйық салқындағанда желе сияқты консистенцияға ие болады, осы желеден кубтар немесе басқа да пішіндерге кесіп алуға болады. Содан кейін оны сіроппен арастырып, ыстық ауа-райына арналған, салқындататын (инь) қасиеттері бар сусын немесе десерт жасайды. Желенің өзі ерекше хош иісті, түтінге ұқсас жаңғырығы бар және мөлдір қара қоңыр немесе қара түсті болады. Оны қараңғырақ ету үшін кейде тағамдық бояу қосылады. Жасыл шөп желесі деп аталатын басқа түрлерін дайындау үшін пісіру немесе қыздыру қажет емес, ол жапырақ сығындылары мен судың қоспасынан ғана жасалады. Осылай дайындалған желе жапырақтан алынғандай, бейтарап дәмді болады.

Қытайдың материктік бөлігі, Гонконг пен Макао

Қытайда шөп желесі Хакка халқының визиттік картасы саналады. Оған Cyclea barbata, cincau hijau немесе жасыл шөп желесі, және Cocculus orbiculatus, cincau Cina немесе қытай жасыл шөп желесі жатады. Стефания туысына жататын кейбір өсімдіктер, мысалы, Stephania hernandifolia (Стефания японика деп те аталады) және Stephania capitata, cincau minyak немесе майлы шөп желесі деп аталатын жасыл шөп желесін жасау үшін қолданылады. Сүтке (бандунгқа) қызылша хош иісті сироп қосылған шөп желесінің әртүрлі комбинациялары "бандунг cincau" немесе қысқаша "банкау" деп аталады. Сондай-ақ, шөп желесі қосылған шайылған мұз да бар. Ол жасыл немесе қоңыр түсті болуы мүмкін.

Филиппин

Грассовый желе (филиппинше: gulaman) кірпіштері филиппиннің түрлі сусындары мен десерттерінде қолданылады, мысалы, саго’т гуламан, буко пандан, агар флан немесе хало-хало. Оны жеміс салаттарына қосуға болады, сондай-ақ сүтпен немесе шаймен жеуге болады.

Тайланд

Таиландта шөп желесі чаокуай (เฉาก๊วย, ) деп аталады, бұл атау теочжу диалектісінен (潮州話, Pe̍h ūe jī: tsháu kué) келген. Ол көбінесе мұз және табиғи қоңыр қантпен бірге аздап ғана әмзелеп беріледі. Сонымен қатар, оны жаңғақ, құрма пальмасының жемісі сияқты жемістермен немесе басқа тай десерттерімен қосып беруге болады.

Вьетнам

Вьетнам тілінде шөп желесі сương sáo немесе thạch sương sáo деп аталады, ал атауы Teochew тілінен (, Peng'im: siêng1 cao2) шыққан. Шөп желесі кішкентай кубиктерге туралып, түрлі бұршақтардан (chè) жасалған тәтті десерттерге қосымша ингредиент ретінде беріледі. Вьетнамда екі кең таралған шөп желесінің түрі бар: Platostoma palustre (Mesona chinensis, вьетнам тілінде sương sáo деп аталады) және Tiliacora triandra (sương sâm деп аталады; sương sa немесе rau câu – әртүрлі балдырлардан жасалған желенің атауы). Қазір жазда жасыл шөп желесін (thạch lá găng) духуамен (tào phớ) және шөп желесін (sương sáo немесе thạch đen) жеу жиі кездеседі.

Маврикий

Маврикийде шөп желесі текшелерге кесіліп, су мен қантқа немесе сиропталған суға қосылып, "Mousse Noir" деп аталатын суық сусын дайындалады. Бұл атау ағылшын тілінде "қара желе" деп аударылады. "Mousse Noir" қытай текті және маврикий асүйіне қытай-маврикийліктердің әсерін көрсетеді. Маврикийліктер бұл сусынды жақсы біледі және ризашылықпен ішеді. Оны үйде де жасауға болады.