Кіріспе

Вьетнамдық аспаздық ингредиент

Күріш қағазы – түрлі өсімдіктерден жасалған қағазға ұқсас материалдардан жасалған өнім. Оларға мыналар жатады:

Tetrapanax papyrifer өсімдігінің жұқа қабығынан жасалған кептірілген пісі: Бұл "қағаз" сияқты материал 19-ғасырдың соңында Гуандуң, Қытайда сол дәуірдегі батыс клиенттеріне сатылған гуашь суреттерін жасау үшін кеңінен қолданылған. Бұл термин алғаш рет Роберт Моррисонның қытай-ағылшын сөздігінде анықталған, онда ол бұл қытайлық дәрілік өсімдікті сурет салуға, сондай-ақ жасанды гүлдер мен аяқ киімнің табанына материал ретінде пайдалануды айтқан. Немесе басқа да өсімдіктер, мысалы, қымыз бен бамбук. Әртүрлі қалыңдық және текстуралы кептірілген крахмал қабаттары: Бұл жеуге жарамды қағаз қабаттары целлюлоза қағазының кейбір қасиеттеріне ие және күріш крахмалынан жасалуы мүмкін. Олар Вьетнам асханасында қолданылатын bánh tráng деп аталады.

Күріш қағаз зауыты

Еуропада 1900 жылдар шамасында қағазға ұқсас зат, оның күріштен жасалғаны туралы жаңылыс пікірден кейін, күріш қағазы деп аталды. Шындығында, ол Tetrapanax papyrifer, яғни күріш қағаз өсімдігі (蓪草) деп аталатын кішкентай ағаштың қабығынан тұрады. Бұл өсімдік Тайваньның батпақты ормандарында өседі, сонымен қатар үлкен, экзотикалық жапырақтары үшін әшекейлік өсімдік ретінде де өсіріледі. Қағаз жасау үшін бұтақтар қайнатылып, қабығынан ажыратылады. Қабықтың цилиндр тәрізді ядросы қатты, тегіс бетке пышаққа қарсы оралады, осылай ол нәзік, піл сүйегіне ұқсас жұқа қабаттарға кесіледі. Әртүрлі түстерге боялған күріш қағазы жасанды гүлдер жасау үшін кеңінен қолданылады, ал ақ қабаттар акварель суреттеріне пайдаланылады. Өзінің текстурасына байланысты, бұл қағаз жазуға қолайлы емес.

Мулберри қағаз

Бұл "күріш қағазы" тегіс, жұқа, қытырлап, берік, күрішті орау үшін қолданылады және қағаз шөп ағашының қабық талшықтарынан жасалады. Ол оригами, каллиграфия, қағаз экрандар мен киімге пайдаланылады. Ол коммерциялық ағаш массасынан жасалған қағаздан мықтырақ. Көбінесе қағаз күріш сабанынан да жасалады. Қолданылатын шөп түріне қарай, оны козо (Broussonetia papyrifera, қағаз шөп), гампи (Wikstroemia diplomorpha) немесе мицумата (Edgeworthia chrysantha) деп атайды. Бұл талшық қағаз шөптің ішкі бөлігінен емес, қабығынан алынады. Қағаз шөп бұталарының тармақтары күзде жиналады, сонда талшықты өңдеуге болады және қағаз қыстың суық айларында жасалады, себебі талшықтар ыстықта тез бұзылады. Тармақтарды екі-үш футқа дейін кесіп, үлкен қазанда бумен пісіреді, бұл қабықтың ішкі ағаштан кері шегінуіне мүмкіндік береді, содан кейін оны банан қабығындай суырып алуға болады. Содан кейін қабықты кептіріп сақтауға немесе бірден пайдалануға болады. Бұл кезеңде қабықтың үш қабаты болады: қара қабық – ең сыртқы қабат, жасыл қабық – ортаңғы қабат және ақ қабық – ең ішкі қабат. Үшеуін де қағазға айналдыруға болады, бірақ ең жақсы қағаз тек ақ қабықтан жасалады. Егер қабық жолақтары кептірілген болса, оларды одан әрі өңдеуден бұрын бір түнге суға малып қояды. Қара және жасыл қабықты ақ қабықтан тазарту үшін қабық жолағын тақтаға жайып, жалпақ пышақпен сыпырып тазартады. Осы кезеңде талшықтағы түйіндер немесе қатаң жерлер кесіліп тасталады. Содан кейін қабықтың сыпырылған бөліктерін су мен содалы күл қоспасында екі-үш сағат пісіреді. Талшық ұзындығы бойынша оңай бөлінетіндей болғанда пісіру жеткілікті. Содан кейін содалы күлді кетіру үшін жолақтарды таза сумен бірнеше рет шайып тазартады. Шаю талшықты жарқыратып, ағартады – сапалы козо қағазы ақ түсті болуы үшін боялмайды. Әрбір қабық жолағы ақ фонға немесе арт жарықпен жарықтандырылған қорапқа қарап қолмен тексеріледі. Қара қабық пен басқа да қоқыстар шынымен алынып тасталады, ал сыпыру кезінде қалып қойған түйіндер мен қатаң талшықтар кесіліп тасталады. Соңғы мақсат – толығымен таза ақ қабық алу. Сыпырылған, пісірілген және тазартылған жолақтар кестеге жайылып, қолмен соғылады. Соғу құралы – крикет шапашағының қалыңдатылған нұсқасына ұқсас ағаш соққыш. Талшықтар жарты сағат бойы соғылады, немесе барлық талшықтар бөлініп, қабық жолақтарына ұқсамай қалғанша соғылады. Дайындалған талшықтан қағаз жапырақтарын жасауға болады. Ватқа талшық пен су қосылып, құрылымдық көмекші зат қосылады. Құрылымдық көмекші зат – полиэтилен оксиді, ол судың ағысын баяулатады, бұл қағаз жасаушыға жапырақтарды жасауға көбірек уақыт береді. Жапырақтар бір-бірінің үстіне бірнеше жұқа талшық қабаттарынан жасалады.

Вьетнамдық күріш қағазы

"Күріш қағазы" күріштен жасалған кеспе және фо – вьетнамдықтардың танымал тағамының дайындалу процесінен туындайды. Бánh tráng Оңтүстік провинцияларда пайда болған. Солтүстік және Орталық провинциялар да әртүрлі атаулармен күріш қағазының көптеген басқа түрлерін жасады. Күріш қағазының түрлері көп: дәстүрлі күріш қағазы, кокос сүтімен жасалған күріш қағазы, кокос күріш қағазы, манго күріш қағазы, пандан жапырағы күріш қағазы және т.б. Тамаққа қолданылатын күріш қағазы вьетнам асүйінде gỏi cuốn немесе chả giò дайындау үшін қолданылады, онда күріш қағазы bánh tráng немесе bánh đa nem деп аталады. Тамақ күріш қағазының құрамына ақ күріш ұны, тапиока ұны, тұз және су кіреді. Тапиока ұны күріш қағазын жабысқақ және тегіс етеді. Ол әдетте кептірілген, целлофанға оралған, жұқа, мөлдір, дөңгелек парақтар түрінде сатылады. Парақтарды бірнеше секундқа жылы немесе салқын суға малып жұмсартады, содан кейін дәмді немесе тәтті ингредиенттермен орайды. Тамақ қағазы макарон сияқты тағамдарды үйде пісіру үшін де қолданылады және көбінесе түсті парақтар түрінде бөлек сатылады, олар сызбасыз немесе банкноттар сияқты суреттермен басылған болуы мүмкін.