Кіріспе

Лас-Вуэльтас – Сальвадордың солтүстігіндегі Чалатенанго департаментіндегі муниципалитет. Муниципалитет солтүстігінде Охос-де-Агуа, шығысында Лас-Флорес, оңтүстігінде Чалатенанго және солтүстік-шығысында Консепсьон-Кезалтепекемен шектеседі. Оның аумағы 36,83 км² және 2005 жылғы мәліметтер бойынша халқы 2,101 адамды құрайды. Әкімшілік тұрғысынан муниципалитет алты кантон мен 35 касериоға бөлінген.

Тарих

Дәстүр бойынша сақталған ақпаратқа сәйкес, Лас Вюльтас 1765 жылы Чалатенангодан көшіп келгендермен құрылған. 1902 жылғы 12 мамырдағы заң шығарушы қаулымен сол кездегі Ла-Сейба муниципалитеті таратылып, Лас-Вуэльтас муниципалитетіне қарасты кантонға айналды. 1906 жылғы 23 сәуірде қабылданған жаңа заң Эль-Запоталды Лас-Вуэлас құрамына қайта қосты, сондай-ақ Ла-Сейба және Ла-Лагуна кантондарын Чалатенангоға көшірді. 1943 жылғы 8 сәуірдегі тағы бір заң шығарушы қаулы осы екі кантонды Чалатенангоның қарауынан алып тастады, сонымен қатар Эль-Запоталь және Эль-Койолар кантондарын Охос-де-Агуаға қосты. Жер иелерінің қанаушылығына байланысты 1931 жылы шаруалар мен үнді мүсілдері көтеріліс бастады (Lonely Planet). Әскер жауап ретінде, кейін «Ла Матанса» (Қырғын) деп аталған қанды оқиғада, көтеріліс жетекшісі Фарабундо Мартиді қоса алғанда, 30 000 адамды өлтірді (Lonely Planet). Бірақ халық үкіметке наразы болып қалды. Бұл солшыл партизандардың басшылығымен зорлық-зомбылыққа қарсы күреске ұйымдасқан қозғалыстың бастауы болды (Stahler Sholk, 1994:2). Үкімет зорлық-зомбылықпен жауап берді, нәтижесінде «Өлім отряды» құрылды, олар мыңдаған адамдарды азаптап өлтірді (Foley 2006). Саяси тұрақсыздық пен 1980 жылы архиепископ Оскар Ромероның қазасы Азамат соғысының басталуына себеп болды (Lonely Planet). 12 жылға созған бұл соғыс шамамен 75 000 адамның өліміне және мыңдаған адамның қоныс аударуына әкелді (Stahler Sholk, 1994:3). 1992 жылғы 16 қаңтарда Бейбіт келісімге қол қойылды (Embajada). Чалатенанго департаменті Азамат соғысының салдарынан ауыр зардап шекті. Лас Вюелтастың көптеген тұрғындары зорлық-зомбылық салдарынан үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Бірақ 1990 жылдардың басында, әсіресе Бейбіт келісімге қол қойылғаннан кейін, халық муниципалитетке қайта оралып, оны қайта жандандырды.

Музыка

Бұрын халыққа танымал музыка – ранчера мен вальс болған. Көбінесе гитара, скрипка, аккордеон және маримба сияқты аспаптар қолданылатын. Қазір бұл музыканы естімейсіз.

Археологиялық орындар

Сикахуитте тас өнер (петроглифтер) және археологиялық материалдар бар. Планда де Баррода тас өнер бар. Лас-Вуэльтас және Эль-Конакастеде тас өнер кездеседі. Лос-Наранхоста тас өнер бар. Петроглифтер белгілі бір "сызық" бойымен жүреді, шамамен солтүстіктен оңтүстікке қарай, Эль-Запоталь, Эль-Таблон арқылы Гондурас шекарасындағы Сан-Хуан-Олосингоға дейін өтеді. Олардың көп бөлігі Ленка тайпасының суреттері.

Ауыл шаруашылығы өндірісі

Лас-Вуэльтас тұрғындары жүгері, бұршақ және сорго өсіреді. Жақсы өнім болған жағдайда, оның көп бөлігі отбасының күнкөрісіне жұмсалады, азы ғана сатылады. Егістіктерде сонымен қатар қарбыз, қияр және қабақ та өседі.

Цитаталар

ARENA. 2007. "Біздің тарихымыз". [Интернетте] https://web.archive.org/web/20040320053204/http://www.arena.com.sv/. 2007 жылдың 6 желтоқсанында алынды. CIA әлем фактілері кітабы. 2007 жылдың 15 қарашасы. "Сальвадор". [Интернетте]. https://www.cia.gov/theworldfactbook/countries/el salvador/. 2007 жылдың 5 желтоқсанында алынды. Ұлттық саяси білім беру комиссиясы. 2002. "ФМЛН тарихы". [Интернетте] https://web.archive.org/web/20071207092942/http://fmln.org.sv/portal/index.php?module=htmlpages&func=display&pid=1. 2007 жылдың 6 желтоқсанында алынды. Сальвадордың АҚШ-тағы елшілігі (Элшілік), "Өркениеттен тәуелсіздікке". [Интернетте] https://web.archive.org/web/20080120012009/http://www.elsalvador.org/home.nsf. 2007 жылдың 4 желтоқсанында алынды. Фоули, Майкл У. 2006. Негіз салу: Сальвадордағы азаматтық қоғам үшін күрес. Америкааралық зерттеулер және әлемдік істер журналы. 38 (1): 67–104. Lonely Planet. "Сальвадор туралы ақпарат". [Интернетте] https://web.archive.org/web/20071008200023/http://www.lonelyplanet.com/worldguide/destinations/central america/el salvador/essential?a=culture. 2007 жылдың 3 желтоқсанында алынды. Мартинес Алас, Хосе Саломон, Агилардо Перес Янки, Исмаэль Эрнесто Креспин Ривера және Дейси Эстер Сьерра Аная. 2005. "Лас-Вуэльтас муниципалитетінің мәдени диагностикасы, 2005 жыл". Түпкілікті ата-бабаларды қалпына келтіру институты (RAIS): Сальвадор. Стахлер Шолк, Ричард. 1994. Сальвадордың келісіммен жүрген өтуі: төмен қарқынды қақтығыстан төмен қарқынды демократияға. Америкааралық зерттеулер және әлемдік істер журналы. 36 (4): 1–59. АҚШ Демократия, Адам құқықтары және Еңбек бюросы (USBHRL). 2005 жылдың 8 қарашасы. "2005 жылғы халықаралық діни бостандық туралы есеп".