Кіріспе

Чириахана немесе Чириахана – 1967 жылы түсірілген үнді бенгал тіліндегі қылмыс-триллері. Фильм Шарадинду Бандиопадхьяйдың осы аттас әңгімесі негізінде жасалған. Фильмнің режиссері және сценарийін жазуға Сатьяжит Рэй қатысқан. Сценарийін Сатьяжит Рэй жазды. Бұл фильм күрделі сюжеті мен түпнұсқа материалға сәйкес келмегендігі үшін бір кезде Рэйдің ең нашар фильмі деп есептелді, бірақ сол кезде көптеген сыншылар Уттам Кумардың шебер актерлік ойынына жоғары баға берді. Кейіннен фильм хинди тілінде «Биомкеш Бакши» телесериалы түрінде қайта түсіріліп, Дордаршан телеарнасында Ражит Капурдың ойнауымен көрсетілді.

Сюжет

Жеке детектив Бьомкеш Бакши және оның ең жақын досы және серіктесі, жазушы Ажит Кумар Банерджи әңгімелесіп отырғанда, есікті жаңа клиент, Нишанат Сен мырза қағып алады. Нишанат – орта жастағы бұрынғы судья және бай саудагер. Оған Бьомкеш ерекше себеппен қажет. Ол өзінің үлкен балабақшасы – Голап колониясында жалған тұлға ретінде жасырынып жүргенін ойлап, баңғали фильмдеріндегі «Бхалобасар туми ки жано» әнінің және оны әндеген актриса Сунайнаның деректерін іздеп жүр. Нишанат судья ретінде кем дегенде жиырма адамды асып өлтірді, бірақ зейнетке шыққаннан кейін, моральдық өкінішпен, ол бірнеше үйсіз адамдарды баспанаға берді, олардың ұзақ қылмыстық жазбалары немесе оларды әлеуметтік алаяқтар ететін басқа да қасиеттері бар. Бьомкеш бәрін тыңдап, істі қабылдайды. Сен оған аванс төлеп, балабақшаға баруын сұрайды. Бёмкеш бенгал киносының сарапшысы Рамен Мулликпен кездеседі және кино продюсерінің ұлы Мурари туралы біледі. Мурари Суньянамен бірге болғанда, оны өз бөлмесінде өлтіргенін біледі. Мураридің бөлмесінен 20 мың рупия мен көптеген алтын әшекейлер ұрланған. Сунайананың Мурариді өлтірудегі рөлін күдіктеп, сот оған қатысты тұтқындауға бұйрық шығарды, бірақ ол жоғалып кетті және оның қайда екені белгісіз. Рамен актриса туралы және фильм туралы толық мәлімет береді және Бёмкешке көмектесуге уәде береді. Келесі күні Бьомкеш пен Ажит 24 Паргана ауданындағы Сеннің бунгалосы мен балабақшасына барып, Сеннің баспана берген тұрғындарымен кездеседі. Бёмкеш Окакура есімді жапондық бағбан болып маскараланған, ал Ажит оның үндістандық көмекшісі болып көрінеді. Сен оларға сүт, құс және орхидеялар үйін қоса алғанда, бүкіл балабақшаны көрсетеді. Ол барлық тұрғындарды таныстырады, Бьомкеш барлық адамды суретке түсіреді. Бірнеше күн өткен соң, Сен Бёмкешке тағы да телефон соғып, оны тағы да келіп қалуды сұрайды, бірақ әңгіме аяқталмай қалады, өйткені Сен мырзаны соққыға жығып өлтіреді. Бір күні Бьомкеш пен Ажитке полиция инспекторы келіп, олардың көмек сұрайды, Сенмен бұрынғы қарым-қатынасын білмей. Бьомкеш пен Ажит колонияға оралып, Сеннің балабақшасына қатысты барлық адамдарды тергеп-тексеруде. Толық тергеуден кейін Бёмкеш оқиғаның оңай шешілмейтінін түсінеді, өйткені Сеннің өліміне бірнеше адам себепкер. Бірнеше күннен кейін Голап колониясында тағы бір адам өлтірілді: бұл жолы құрбан – Пану, саңырау-аңырау және Сеннің өлтірілуіне куә болған күдіктілердің бірі. Панудың өлтірушісі Сенді өлтіргендей қару мен әдісті қолданған. Бьомкеш қайтадан сол жерге жетіп, бәрін тексеріп, жауап алуды дауыстық жазба құрылғысымен жазуға шешім қабылдайды. Ол барлық күдіктілерді: Биджойды (Сен мырзаның немере інісі), Расихлал, Мускил Мианды, Бражо Дасты (Сен қызметкерлері), Непал Гуптаны (профессор) және доктор Дасты (дәрігер және ситарашы) және барлық әйелдерді, соның ішінде Дамаянти ханымды (Сеннің жесірі), Мукулды (Непал қызы), Назар бибиді (Мускилдің әйелі) және Баналакшимиді (күмәнділер тізіміне кіреді) тергеп-тексеруді жүргізеді. Бьомкеш Сунайананың ескі суретін алып, оны барлық күдікті әйелдермен салыстыруға тырысады, бірақ ол сәйкес келе алмайды. Соңғы рет тергеуден кейін Брайо Бёмкештің үйіне келіп, оның жеке өмірі туралы мойындады. Оның айтуынша, Дамаянти Сеннің заңды әйелі емес, өмірлік серігі болған. Осыдан бірнеше жыл бұрын Сен Дамаянтидің күйеуі Лал Сингхті қылмыстық іс бойынша өлім жазасына кесіп отыр. Бірақ Лалл асылмайды, ол жоғары соттың рұқсатымен 14 жылға түрмеге қамалады. Кейін Лал машинасын ұрлау үшін адамды өлтіреді. Ол машинаның бөлшектерін алып, әр екі апта сайын Сеннің үйінің терезесінен лақтырып тастап, оны қорқытады. Лал Дамаянтиге ақша үшін жиі барып тұрады. Бірақ Бьомкештің зерттеуі басқа да көптеген мүмкіндіктерді ашады. Ол доктордың бөлмесінде доктор Дастың ситара ойнаған таспасын табады; бұл таспа Сэнді өлтірген кезде фонда ойнаған (тізімді Бьомкеш телефон арқылы естіген). Бьомкеш сонымен қатар Биджой Мукулды Баналакшми үшін тастап кеткенін біледі. Бижойдың Баналақсмимен қарым-қатынасына Сен келіспейтінін біледі, сондықтан Бижой Баналақсмиге үйленіп, Сеннің байлығын мұра ету үшін Сенді өлтірген болуы мүмкін. Бөлмеде Бьомкеш пластмасса гүлді байқайды, ол оның ойлауына жаңа бағыт береді. Ол Суньянаның суретін төрт әйелдің суреттерімен салыстырып, егжей-тегжейлі талдап шығады. Ол бәрін шақырып, доктор Дас пен Пануды өлтіргенін айтады. Доктор Дас өзінің бөлмесінде ситара ойнап жатқандағыдай болғанын айтқан. Бірақ Бёмкештің таба алған таспасы оның сөзін жоққа шығарды. Бёмкеш оларға ұрланған әшекейлерді және «Сунайна» атымен жазылған келісімшарт қағаздарын көрсетеді, оларды Дас көптен бері жасырып келген. Баналакшими, осы балабақшаның қызметкері, актриса Сунайна және доктор Дастың әйелі екені анықталды. Ол жүзінің формасын өзгерту үшін пластикалық операция жасағанын мәлімдейді (Бёмкеш пластикалық гүлді ойлағанда түсінген). Соңында Баналакшими күйеуінің оны пайдаланып ақша табуы және ол Мурари, Сен және Пануды оның қылмыстық істерінің барлық дәлелдерін жою үшін өлтіргенін мойындайды.