Кіріспе

Эрнст Отто Шлик (16 маусым 1840, Гримма – 10 сәуір 1913, Гамбург) – неміс теңіз инженері. Ол кемелердің теңізде қозғалғанда айнысуын (құлауын) үлкен гироскоптар орнату арқылы шешуге тырысты. Гироскопиялық "тұрақтандырғыштар" тәжірибеде көңілін қалдыратын немесе қауіпті нәтижелер берді. 1868 жылы оған дейін ағылшын Генри Бессемер гидравликаны және рульші бақылайтын спирт деңгейін кемелердің айнысуын тұрақтандыру үшін қолдануға тырысқан, бірақ бұл да қауіпті нәтижелерге әкелді. Гироскопиялық тұрақтандыру идеясын кейіннен американдық өнертапқыш Элмер Амброз Сперри одан әрі дамытты, бірақ бұл жүйе кемені ұзақ уақыт бойы қиын бұрышта ұстап тұра алды. Осы тұрақтандырғыштардан бас тартылған кезде гироскоптар кемелерде гирокомпас ретінде және басқару жүйелерінде өз орнын тапты.

Өмір және мансап

Шлик 1858 жылдан бастап Дрезден техникалық университетінде оқыды. 1863 жылы Дрезденде ол кеме жасау және инженерлік шеберхана ашты, кейін оны австриялықтар сатып алды. 1869-1875 жылдары ол теңіз инженері болып жұмыс істеді, бірінші Пешт қаласында, содан кейін Фьюмеде, екеуі де Австро-Венгрия империясының құрамында болды. 1875 жылы ол Кильдегі Norddeutsche Schiffbau Gesellschaft компаниясының басқарушы директоры болды, онда ол көптеген жүк кемелерін және сонымен қатар кейбір әскери кемелерді, соның ішінде неміс корольдік яхтасы Hohenzollern-ді салуға жетекшілік етті. 1882 жылдан 1895 жылға дейін ол Гамбургтегі халықаралық кеме тіркеу институты Bureau Veritas-тың Германиялық кеңсесінің директоры болды. 1896 жылдан 1908 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін ол Гамбургтегі тағы бір кеме тіркеу институты Germanischer Lloyd-тың директоры болды, онда ол жылдамды кемелердің жақсырақ жобалануын қолдады.

Инженерлік салаға қосқан үлесі

А. ван Хюленмен бірге ол сэр Уильям Х. Уайттың "Теңіз архитектурасының нұсқаулығы" атты еңбегін неміс тіліне аударды (ағылшын тіліндегі түпнұсқасы 1877 жылы жарық көрді, неміс нұсқасы Лейпцигте 1879 жылы жарық көрді). Ол темір кеме құрылысы бойынша "Темір кеме құрылысы жөніндегі нұсқаулық" ("Handbuch für den Eisenschiffbau") атты қол кітап жазды, ол 1890 жылы Лейпцигте жарық көрді. Кемелердің инерциялық қозғалысы туралы жұмыстарымен қатар, ол бу машинасымен жүретін кемелердегі дірілді қалай азайтуды зерттеді және сол дірілді өлшеуге арналған құрал ойлап тапты.