Кіріспе
Шотландияның солтүстік-шығыс жағалауындағы бұлақ – Боули бұлағы (Линне Фхарайр) – Шотландияның солтүстігінде орналасқан бұлақ. Ол Боули және Несс өзендерінің құйылатын жері. Боули бұлағының батыс жағында Боули қаласы, ал шығыс жағында Инвернесс орналасқан, сол жерден ол Морей бұлағына құяды. Мониак және Редкасл Бернс, сондай-ақ Каледония каналы сияқты бірнеше басқа су арналары да Боули бұлағына құйылады. Су деңгейі төмендеген кезде бұлақтың солтүстік және батыс жағалауларында кең сазды алқаптар мен шашыраңқы тастар кездеседі. Қаздақ (goosander) – бұл бұлақтағы ең көп кездесетін су құстарының бірі. 1982 жылы Солтүстік және Оңтүстік Кессок арасында Боули бұлағынан өтетін алғашқы көпір ашылды, ол Кессок көпірі деп белгілі. A9 тас жолының бір бөлігі ретінде көпір Инвернесс пен Қара аралды алғаш рет байланыстырды. Осыған дейін, Кессок паромдары 15 ғасырдан бері бұлақтың шығыс жағынан өтіп келген. Бүгінде Боули бұлағының маңындағы жолдар велосипедшілер үшін танымал маршруттарды ұсынады. Дегенмен, A862 (бұлақтың оңтүстік жағалауы бойында) қозғалысы күшейіп, ең көп трафик болатын уақытта жол қиынға айналады. Бұлақтың жағалауында құмды жағажайлар болмаса да, оның кедір-құмды жағалаулары тас секіруге өте ыңғайлы және күн батуын бейнелеуді қалайтын суретшілердің арасында танымал. Боули бұлағы су тасқынына бейім, бұл Банчрю және Редкасл сияқты жағалаудағы елді мекендерге әсер етеді. Бұл, әсіресе, 2020 жылғы Сиара даулы сияқты ауыр жаңбырдан кейін айқын байқалады. Боули бұлағы шотланд гаэлі тілінде "Торға арналған ойыс" деген мағына беретін Poll an Ròid деп те аталады. Бұл атау көбінесе Шотландияның батыс жағалауында қолданылады және Инвернесс коллегиялық монахтары бұлақтағы шағын аралға орнатқан торына сілтеме жасайды.
The Beauly Firth (Linne Fharair) is a firth in northern Scotland. It is the outlet for both the River Beauly and River Ness. The Beauly Firth is bounded at its western end by the town of Beauly and its eastern by Inverness, where it empties into the Moray Firth. Several other watercourses drain into the Beauly Firth, including the Moniack and Redcastle Burns, and the Caledonian Canal. At low tide, the firth's north and west shores have extensive mudflats, as well as scattered boulders. The goosander is one of the firth's more common waterfowl. In 1982, the first bridge crossing the Beauly Firth was opened between North and South Kessock, known as the Kessock Bridge. As part of the A9 road, the bridge linked Inverness to the Black Isle for the first time. Prior to this, the Kessock Ferry crossed the firth at its eastern end since sometime in the 15th century. Today, the roads around the Beauly Firth provide a popular circuit for cyclists. However, the A862 (along the firth's southern shore) has grown increasingly busy, making the route difficult at peak times. Although there are no sandy beaches on the firth's coast, its pebbled shores are excellent for stone skipping, and popular amongst artists wanting to depict the sunset. The Beauly Firth is prone to flooding, affecting shoreline communities such as Bunchrew and Redcastle. This is a particular issue following heavy rainfall, such as in 2020's Storm Ciara. The Beauly Firth is also known as Poll an Ròid in Scottish Gaelic, meaning "Pool of the Cross". This name is mostly used on Scotland's west coast, and is a reference to a cross erected by the Collegiate Friars of Inverness on an islet in the firth.
Тарих
Жақын маңдағы Мунлочидегі зерттеулер нәтижесінде ғалымдар Боули-Ферттің бір кезде 55 метрлік мұздықпен жабылғанын болжайды, оның еріген сулары Мунлочи аңғарына ағып түскен. Алайда, Соңғы мұздық дәуірі аяқталғанда, мұз біртіндеп шегініп, орнында фирт пен оны қоршаған тік төбелерді қалдырды. Боули-Ферт ішінде бірнеше ежелгі обалар табылды, олардың кем дегенде біреуінде ағаш және адам дене қалдықтары бар екені хабарланды. Шамамен 150 жылдары, Рим империясының гүлдену кезеңінде жазылған Птолемейдің Британ аралдары географиясында Боули-Ферт "Варар сағасы" деп аталған болуы мүмкін, бұл пікірді шотланд ғалымы Уильям Дж. Уотсон қолдайды. 19 ғасырдың соңында фирт, ондағы балықшылар мен Морей фиртінің балықшылары арасында көптеген дау-жанжалға себеп болды. Морейдегі балықшылардың сөзіне қарағанда, Боули-Фертте (жас балықтар қыста мекендейтін жер) қарға балықты көп аулау олардың сельдь қорының азаюына әкелді. Осыған байланысты аймақта қарға балық аулауға тыйым салу туралы талаптар туды.