Кіріспе

Фредерик Лейтонның суреті – Фредерик Лейтонның "Жалынды маусым" картинасы, 1895 жылы жасалған. Май бояуларымен төртбұрышты холстқа салынған бұл картина, оның классицизм академиялық стиліндегі сезімтал бейнесінде ұйықтаған әйелді көрсетеді. Бұл Лейтонның ең танымал туындысы және көптеген плакаттар мен басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында қолданылады. "Жалынды маусым" 1930 жылдары назардан тыс қалған, ал 1960 жылдары қайта табылды. Виктория дәуірінің картиналарын сату қиын болған кезеңде ол аукционға шығарылды, бірақ 140 АҚШ долларынан басталатын ең төменгі бағасымен сатылмады (қазіргі шақта бұл сома 1126 долларға тең). Аукционнан кейін, картина Понседегі (Пуэрто-Рико) Музей де Арт де Понсе тарапынан сатып алынды. Қазіргі уақытта ол Лондонның Корольдік өнер академиясына уақытша берілген, және 2025 жылдың 12 қаңтарына дейін көрмеде көрсетіледі.

Бағалау

Жалынып тұрған маусым алғаш рет Лейтонның тағы бір туындысы – «Жазғы ұйқы» картинасындағы мәрмәр ваннаны безендіру үшін эскиз ретінде жасалған. Ол бұл дизайнына настолько әуескер болғандықтан, оны жеке сурет ретінде жасауға шешім қабылдады. Өнер тарихшысы Эндрю Грэм Диксонның сөзіне қарағанда, «оның позы Флоренциядағы Медичи мақбарындағы Микеланджелоның әйгілі «Түн» мүсінінен шабыттанған, Лейтон оны батыс өнерінің ең үлкен жетістіктерінің бірі деп есептеген». Драпировкаланған фигура ең аз тірідей көрінеді, бұл Лейтонның табиғатқа дәл келу үшін жалаңаш модельден сурет салу қажеттігін көрсетеді. Суреттің жоғарғы оң жағындағы улы олеандр бұтағы ұйқы мен өлім арасындағы нәзік байланыстың символы болуы мүмкін. «Жалынып тұрған маусым» Лейтонның ең танымал суретіне айналды. Курто институтын құрған Сэмюэл Курто оны «барлық уақыттағы ең тамаша картина» деп атады.

Шығу тегі

Суреттің алғашқы иелері, The Graphic журналы, оны 1895 жылы Рождестволық сыйлық ретінде таратылған жоғары сапалы көшірме жасау үшін сатып алды. Лейтон 1896 жылғы қаңтарда қайтыс болғанда, ол олардың кеңсе терезесінде қойылды, сол жерден жерлеу шеруі өтті. 1900 жылдардың басында сурет Ашмолеан мұражайына берілді, ал одан кейін оның қайда болғаны белгісіз. Сурет 1960 жылдардың басында Баттерсидегі үйдің шатырының үстінен табылған. Эндрю Ллойд Вебер оны көп ұзамай Кингс-роудтағы дүкенде көрді, бірақ оның әжесі оған 50 фунт стерлингтік бағаны төлеуден бас тартты, былай деді: «Менің пәтерімде викториялық ескі заттар болмайды». 1963 жылы Луис А. Ферре, Пуэрто-Риконың танымал өнеркәсіпшісі және саясаткері, бес жылдан кейін губернатор болып сайланатын, Еуропаға саяхат жасап, өзі құрған Пуэрто-Рикодағы Museo de Arte de Ponce үшін суреттер мен мүсіндер сатып алумен айналысты. «Виктория дәуірінің соңындағы маңызды туындыны Луис А. Ферре 1960 жылы Амстердамда 1000 доллардан кем бағаға сатып алғанын білу қызықты». Ол Museo de Arte de Ponce жинағының бір бөлігі болғаннан кейін, мұражайдың символы мен ең танымал туындысына айналды. Одан бері картина әлемнің маңызды мұражайларына берілді, соның ішінде 2008 жылы Мадридтегі Прадо мұражайына, 2009 жылы Германиядағы Штутгарт галереясына және 2015 жылы Нью-Йорктегі Фрик жинағына. 2016 жылы картина Кенсингтондағы Лейтон Хаус мұражайына берілді және ол жасалған студияда қойылды. 2015 жылы сурет үшін жасалған қарындаш пен көмірмен салған модельдің басының эскізі, Бэмбер Гаскойн өзінің ата әпкесі Мэри Иннес Кер, Роксбург герцогинясының қайтысынан кейін мұра еткен сарайдағы жатын бөлмесінің есігінің артынан табылды. 2023 жылы Лейтонның сурет үшін жасаған жалғыз белгілі түсті эскізі, маймен салған шағын туынды, сэр Дэвид Вери Лейтон Хаус мұражайына тапсырды.

Модельдер

Әйелдің денесі әлі де жұмбақ күйінде, бірақ бұл Лейтонның 1890-шы жылдардағы екі сүйікті моделінің бірі – Дороти Дэн немесе Мэри Ллойдтың беті болуы мүмкін деген болжам бар. Мэри Ллойд кедей шаруаның қызы еді. Ол Лондонға келіп, суретшінің моделі ретінде өте табысты мансапқа қол жеткізді, тек бас пен қолдарын суреттеді, жалаңаш емес – бұл маңызды айырмашылық. Ол шамамен 1893 жылдан бастап Лейтонға поза берді, 1895 жылдың қаңтарында Лейтонның «Лакриме» (1894–1895) картинасы үшін поза беруге шақырылды. Ол, әдетте, «Үміт пен Қорқыныш арасында» (1895 ж. шамасында) картинасының да моделі болған деп саналады.