Арктика мұхитындағы Ломоносов қыраты – құрлық қабығынан тұратын ерекше су асты тау тізбегі. Еуразия және Америкалық бассейндерді бөліп тұрады, геологиялық зерттеулерге маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арктика мұхитындағы құрлықтық қабықтың су асты жотасы
Underwater ridge of continental crust in the Arctic Ocean
Ломоносов жотасы (Хребет Ломоносова, Lomonosovryggen) – Арктика мұхитындағы құрлықтық қабықтың ерекше су асты жотасы. Ол Жаңа Сібір аралдарынан басталып, мұхиттың орталық бөлігі арқылы Канаданың Арктикалық архипелагындағы Элсмир аралына дейін созылады. Бұл жота Арктикалық бассейнді Еуразиялық және Америкалық бассейндерге бөледі. Ломоносов жотасының ені әртүрлі, теңіз түбінен биіктеп тұрады. Жотаның үстіндегі теңіздің ең шағын тереңдігі кем. Жотаның беткейлері салыстырмалы түрде тік, каньондармен тілгіленген және құмды қабаттармен жабылған. Бұл сейсмикалық белсенділігі жоқ жота. Ломоносов жотасы алғаш рет 1948 жылы кеңестік полярлық экспедицияларымен ашылған және Михаил Ломоносовтың құрметіне аталған. Атау GEBCO Су асты нысандарының атаулары жөніндегі кіші комитеті (SCUFN) тарапынан бекітілген.
The Lomonosov Ridge (Хребет Ломоносова, Lomonosovryggen) is an unusual underwater ridge of continental crust in the Arctic Ocean. It spans between the New Siberian Islands over the central part of the ocean to Ellesmere Island of the Canadian Arctic Archipelago. The ridge divides the Arctic Basin into the Eurasian Basin and the Amerasian Basin. The width of the Lomonosov Ridge varies from It rises above the deep seabed. The minimum depth of the ocean above the ridge is less than Slopes of the ridge are relatively steep, broken up by canyons, and covered with layers of silt. It is an aseismic ridge. The Lomonosov Ridge was first discovered by the Soviet high latitude expeditions in 1948 and is named after Mikhail Lomonosov. The name was approved by the GEBCO Sub Committee on Undersea Feature Names (SCUFN).
1979 жылғы LOREX экспедициясы
1979 жылы 22 наурызда Эльсмир аралындағы Алерт базасынан шыққан канадалық ғылыми экспедиция мұзды лагерь құрды. Бұл лагерь, сондай-ақ Snowsnake және Iceman деп аталған тағы екі кіші лагерь бірнеше ай бойы жұмыс істеді, ал олардың барлық іздері 1979 жылдың 10 маусымына дейін жойылды.
A Canadian scientific expedition, based out of Alert on Ellesmere Island, established an ice camp on 22 March 1979. The camp, with two other smaller camps, Snowsnake and Iceman lasted a few months with all remnants gone by 10 June 1979.
Аумақтық дау
2000 жылдары тау қырқасының геологиялық құрылымы халықаралық назар аударды, себебі Ресей Федерациясы 2001 жылдың 20 желтоқсанында БҰҰ-ның теңіз құқығы жөніндегі конвенциясына сәйкес континенттік шельф шегі жөніндегі комиссиясына ресми түрде өтініш берді (76-баптың 8-тармағы). Бұл құжат Ресейдің мұхит шельфіне жаңа сыртқы шекараларды белгілеуді ұсынды, бұл бұрынғы аймақтан тыс, бірақ Ресейдің Арктика секторында болды. Ресейдің өтінішінде көрсетілген аумақ Арктиканың үлкен бөлігі, тіпті Солтүстік полюске дейін жетеді. Аргументтердің бірі – су астындағы Ломоносов қырқасы мен Менделеев қырқасы Еуразия құрлығының жалғасы екендігі туралы мәлімдеме болды, ал емес Канаданың жақын орналасқан Элсмир аралының жалғасы. 2014 жылы Дания да осы аймаққа талапкер болды, ал 2011 жылы ресейлік ғалым Канаданың талабын ескермей, Ресей мен Дания қырқаның әртүрлі бөліктеріне талап етуде және талаптар қақтығыс тудырмайды деді. Басқа дереккөздер кейбір аймақтарда дау бар екенін көрсетеді. Канада одан әрі талаптар қоюы күтілуде. Дания мен Ресей талаптар қою кезінде белгілі бір процедураларды сақтауға келісті. Егер Данияның талаптары 2015 жылдың жазында Комиссия тарапынан қабылданса, талаптарды ұсынуда қолданылған риторика да талқылау тақырыбына айналады. БҰҰ-ның 21 мүшеден тұратын төрелік алқасы Ломоносов қырқасына ерекше назар аударған бәсекелес талаптарды қарастыруда.
In the 2000s, the geological structure of the ridge attracted international attention due to a 20 December 2001 official submission by the Russian Federation to the UN Commission on the Limits of the Continental Shelf in accordance with the United Nations Convention on the Law of the Sea (article 76, paragraph 8). The document proposed establishing new outer limits for the Russian continental shelf, beyond the previous zone, but within the Russian Arctic sector. The territory claimed by Russia in the submission is a large portion of the Arctic reaching the North Pole. One of the arguments was a statement that the underwater Lomonosov Ridge and Mendeleev Ridge are extensions of the Eurasian continent. rather than an extension of Canada's adjacent Ellesmere Island, and Denmark became another claimant to the area in 2014. and in 2011 a Russian scientist ignored Canada's claim, instead saying that Russia and Denmark claim different parts of the ridge and the claims are not conflicting. Other sources indicate that some areas are disputed. Canada is expected to make further claims. Denmark and Russia have agreed to follow certain procedures when making claims. If the Danish claims are accepted by the Commission in summer 2015, The rhetoric used in making claims is also subject to discussion. A 21 member UN arbitration panel is considering the competing claims, with the focus on the Lomonosov Ridge.
2014 жылғы Данияның талаптары
2014 жылы Дания БҰҰ комиссиясына Ломоносов қырқасы маңындағы аумаққа қатысты талап арыз берді, бұл ретте 76-баптың 4, 5 және 6-тармақтарын пайдаланды. Гренландия мен Ломоносов арасындағы байланыс Линкольн шельфі арқылы жүзеге асырылған (Линкольн теңізінің түбінде, шығысында Вандель теңізі мен батысында Канаданың Колумбия мүйісі арасында), ол Гренландия Палеозой, Палеоцен және Эоцен кезеңдерінде солтүстікке жылжу барысында көтерілген. Қырқаның кейбір тау жыныстары Эльсмир, Гренландия, Скандинавия және Ұлыбританиядағы тау жыныстарымен ұқсас. Құрлық пен қырқа арасындағы байланыс етектің табанынан анықталуы мүмкін. Қырқа етегінен ("Хедберг формуласы") немесе шөгінді қабаты белгілі бір тереңдіктен артық болған жағдайда ("Гардинер формуласы", қашықтықтың 1%) талаптар қойылады.
In 2014 Denmark filed a claim with the UN Commission for a area around the Lomonosov Ridge, using paragraphs 4, 5 and 6 of Article 76. The connection between Greenland and Lomonosov is stated as going through the Lincoln shelf ( below the Lincoln Sea, between the Wandel Sea in the east and Cape Columbia, Canada in the west), which was pushed up when Greenland moved northwards during the late Paleozoic, Paleocene and Eocene time frames. Some rocks from the ridge are similar to those found in Ellesmere, Greenland, Scandinavia and United Kingdom. Connectivity between land and the ridge may be defined from the Foot of the Slope. From the ridge foot claims are made out to ("Hedberg formula"), or where the sedimentary layer is more than deep ("Gardiner formula", 1% of the distance).