Кіріспе

Лютерандық ілімнің қысқаша мазмұны, Мартин Лютердің 1537 жылы жазған Смалькальд мақалалары немесе Шмалькальд мақалалары (Schmalkaldische Artikel) – бұл Шіркеудің жоспарланған жалпымәдени кеңесіне дайындық ретінде Шмалькальд лигасының мәжілісі үшін Мартин Лютердің 1537 жылы жазған лютерандық ілімнің қысқаша мазмұны.

Тарих

Шмалькальдия лигасы 1531 жылы түрлі лютерандық аймақтар мен қалалардың одағы ретінде құрылды. Лиганың мақсаты – Рим католик саясаткерлері мен әскерлеріне қарсы бірыңғай әскери және саяси фронт құру еді, оған император V Карл басшылық етті. Лютердің қамқоршысы, Саксонияның курфюрсті Жохан Фридрих, одан Лиганың 1537 жылы Шмалькальденде өткен жиналысы үшін осы мақалаларды дайындауды сұрады. Шмалькальдия лигасы жиналған кезде Лютер қатты бүйрек тастарынан ауырып, жиналысқа қатыса алмады. Ақырында, Лига Лютер жазған мақалаларды қабылдамауға шешім қабылдады. Бұған Филипп Меланхтонның ықпалы тиді, ол Лютердің жазбалары кейбір тараптар үшін бөлініс тудыратынынан алаңдады. Меланхтоннан папалық туралы айқын мәлімдеме жазу сұралып, ол Папаның билігі мен мәртебесі туралы трактат ретінде жиналыста қабылданған құжатты жазды. Смалькальд мақалаларында Лютер христиан дінінің ең маңызды тұжырымдамаларын қысқаша баяндады. Бұл мақалаларды Жохан Фридрих жоғары бағалап, оларды өсиетінің бір бөлігі етіп қосуға бұйырды. 1537 жылғы Шмалькальдия лигасының жиналысында қабылданбаса да, сол кездегі теологтардың көпшілігі оларға қол қойды. Гессеннің бір бөлігі 1544 жылы оларды діни жазба ретінде қабылдады, ал 1550 жылдары Смалькальд мақалалары көптеген Гнезио-лютерандар тарапынан ресми түрде қолданылды және келесі 20 жыл ішінде доктриналар жинағына (corpora doctrinae) енгізілді. 1580 жылы бұл мәтін Конкорд кітабында діни құжат ретінде қабылданды.

Бірінші бап

Алғашқы және ең бастысы мына: Иса Мәсіх, біздің Құдайымыз және Иеміз, біздің күнәларымыз үшін өлді және біздің ақталуымыз үшін қайта тірілді (Римдіктерге 3:24–25). Ол ғана – әлемнің күнәсін алып кететін Құдайдың қозысы (Жохан 1:29), және Құдай біздің барлық күнәсін Оған жүктеді (Ишая 53:6). Барлығы да күнә жасады және Оның рақымы арқылы, өз істері мен еңбегісіз тегін ақталады (Ефестіктерге 2:8–9), Иса Мәсіхтегі құтқару арқылы, Оның қанымен (Римдіктерге 3:23–28). Осыған сену қажет. Бұл ешқандай іс, заң немесе еңбек арқылы басқаша қол жеткізілмейді немесе ұсталып алынбайды. Сондықтан, осы сенім ғана бізді ақтайтыны анық және белгілі. Көк пен жер және барлық нәрсе құлап жатса да, осы мақаладан ештеңе алынып тасталмайды, берілмейді (Марқа 13:31).