Кіріспе

Мигель Отеро Сильва (26 қазан 1908 – 28 тамыз 1985) – венесуэлалық жазушы, журналист, юморист және саясаткер. Венесуэла әдебиетінде маңызды тұлға саналатын оның әдеби және журналистік шығармалары Венесуэланың әлеуметтік-саяси тарихымен тығыз байланысты. Өмірі бойы бірнеше рет елден қуылды. 1958 жылы демократиялық мемлекет орнағаннан кейін Венесуэла Сенатына сайланды.

Ерте мансап

Барселонада туған Отеро Сильва жас кезінде Каракасқа көшіп, Лицео Каракаста орта білім алды. Кейін Венесуэланың Орталық университетінде азаматтық инженерияны оқыды. Осы кезеңде ол әдебиетпен айналысып, “Элита” және “Фантош” сияқты журналдар мен газеттерге, сондай-ақ университет басылымдарына материалдар жазды. Ол журналистика саласын да меңгерді. 1928 жылғы Студенттік аптада Отеро Сильва диктатор Хуан Висенте Гомес билігіне қарсы наразылықтарға қатысты (1928 жылғы буын туралы қараңыз). Ол сонымен қатар үкіметті құлату мақсатындағы әскери қастандыққа қатысты, нәтижесінде Кюрасаоға жер аударылды. Мұнда Густаво Мачадо, Рафаэль Урбина Лопес және басқа венесуэлалық эмигранттармен бірге сол жылдың 29 маусымында Виллемстадтағы Амстердам бекінісін басып алды, президент Гомеске қарсы тағы бір әрекет. 250 адамнан және танымал коммунистерден тұратын топ губернатор Фруйтьерді ұрланған американдық кеме “Маракайбо” арқылы Венесуэлаға қайтарды. Венесуэлаға оралғаннан кейін ол Франсиско Хосе Дельгадо және Клаудио Седеньомен бірге “El Morrocoy Azul” (“Көк тасбақа”) атты әзіл-сықақ апталығын құрды. Ол сондай-ақ солшыл бағытты “¡Aquí Está!” (“Міне, келді!”) апталық газетін іске қосты. 1943 жылы Отеро Сильваның әкесі, Хенрике Отеро Вискаррондо, “El Nacional” күнделікті газетін құрды және ұлын баспасөз бөлімінің басшысы етіп тағайындады, бұл Отеро Сильваның Венесуэланың Орталық университетінде журналистиканы оқу шешімімен сәйкес келді. 1946 жылы ол әріптес журналист Мария Тереза Кастильоға үйленді және 1949 жылы университетті бітірді. Екі жыл өткен соң Отеро Венесуэла Коммунистік партиясынан шығып, өзінің саяси тәртіпке дайын емес екенін мәлімдеді. Оның орнына ол өзін жазу ісіне толықтай берді. Ол Гуарикода бір жыл бойы Ортис ауылының тарихын зерттеді – негізі қаланғаннан бастап, безгек салдарынан тасталып кеткенге дейін. Бұл ауыл оның 1955 жылы жарық көрген “Casas Muertas” (“Өлі үйлер”) романына шабыт берді. Роман сол жылы Ұлттық әдебиет сыйлығына (“Premio Nacional de Literatura”) және Аристидес Рохас романының сыйлығына (“Premio de Novela Arístides Rojas”) ие болды. Оның “El Nacional” газеті Маркос Перес Хименестің әскери билігі кезінде екі рет жабылды. Диктатураның соңында Отеро Сильва Перес Хименестің басшылығын сынаған “Интеллектуалдар манифестін” (“Manifiesto de los Intelectuales”) редакциялағаны және жариялағаны үшін тұтқындалды.

1958-1985 жылдар

1958 жылы Маркос Перес Хименес құлатылғаннан кейін Отеро Ұлттық журналистика сыйлығымен марапатталды және Арагуа штатының өкілі ретінде Венесуэла Сенатына сайланды. Бірақ көп ұзамай, «Эль Насиональ» газеті тағы да коммунистік және солшыл идеалдарды қолдағандығы үшін сынға ұшырады, бұл жолы Ромуло Бетанкурттың жаңа үкіметі тарапынан. Үкіметтің газетке наразылығы Отеро Сильваның белсенді журналистикадан кетуіне әкеп соқты. Оның осы кезеңдегі көркем шығармаларына 1961 жылы жарық көрген «Oficina N° 1», 1963 жылы – «La Muerte de Honorio», 1965 жылы – «Las Celestiales» кіретін еді. «Las Celestiales» кітабында саясат, идеология және дінге қатысты әзіл-қалжыңға толы шумақтар жинақталған, ол «Инаки де Эррандонеа» деген атпен қол қойылған, бұл Отероның өзі ойлап тапқан, құбылмалы иезуит діни қызметкерінің есімі еді. 1967 жылы Отеро Сильва Венесуэла тілі академиясының толық құрамына қабылданды. Сенатор ретінде ол 1970-ші жылдары Ұлттық мәдениет және көркем өнер институтының (INCIBA) құрылуын ұйымдастырды және Ұлттық өнер галереясының құрылысына қатысты. 1979 жылы Отеро Ленин атындағы бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. 1985 жылы «La Piedra que era Cristo» еңбегін жариялағаннан кейін көп ұзамай, 28 тамызда Отеро Сильва Каракаста қайтыс болды.

Қызықты деректер

Отероның алғашқы бес романында атау құрайтын сөздердің саны, олардың жарық көрген ретімен сәйкес келеді. Отероның тұңғыш романы "Фиебре" бір сөзден ғана тұрады; екіншісі, "Касас Муэртас" – екі сөзден; және осылайша "Cuando quiero llorar, no lloro" романы, бес сөзден тұратын бесінші туындысы. Осыдан кейін бұл үлгі сақталмайды. Мұның Отероның қасақана жасаған детальдарының бірі болуы мүмкін. 2006 жылы Аргенис Мартинес Мигель Отеро Сильваның өміріне арналған биографиялық кітап жазды, ол Венесуэлалық тарихи кітапханасы үшін, El Nacional баспасының мөрімен шығарылды.