Кіріспе

бірдей есімді адамдар
Джон Тулве Хоукс – төрт роман мен бір қысқа ғылыми-танымдық кітабының авторының псевдонимі. Оның нақты аты мен жеке басы белгісіз. Оның алғашқы жарияланған романы – антиутопиялық "Саяхатшы" және оның жалғастары "Қараңғы өзен" мен "Алтын қала", бұл кітаптар Төртінші әлем трилогиясын құрайды. Трилогия 25 тілге аударылып, 1,5 миллионнан астам дана сатылды. Трилогиядан бес жыл өткен соң төртінші кітабы "Spark" және ғылыми-танымдық "Against Authority" электронды кітабы жарық көрді.

Шабыт

Spark 2014 жылдың қазан айында АҚШ пен Ұлыбританияда жарық көрді. Кітапты Жакоб Андервуд баяндайды, ол Котардтың қате санасынан зардап шегетін адам, бұл – адам өзін өлі деп есептейтін нақты неврологиялық жағдай. Андервуд Нью-Йорк инвестициялық банкінің тапсырысымен банктің клиенттеріне қауіп төндіретін адамдарды жою үшін жалдамалы кісі өлтіруші ретінде жұмыс істейді. "Андервудтың жалдамалы кісі өлтіруші ретіндегі күші – эмоциясыз, роботтай қимылдауы, бұл оған логикалық, аяусыз дәлдікпен әрекет етуге мүмкіндік береді". Бірақ банк одан қаржылық құпияларымен қашып кеткен Эмили Бьюкененді табуды сұрағанда, Андервуд біртіндеп адамгершілікке ие болып, сонымен қатар қайырлылық сезімін де бастан кешіреді. Хоукс адамдардың роботтармен ауыстырыла бастаған дистопиялық әлемді суреттейді. Андервудтың саяқаты – машиналар әлемінде қандай адамдық құндылықтар сақталатынын зерттеу. Spark кітабына жалпы алғанда оң пікірлер айтылды. Publishers Weekly журналында Дж.Т.Хоукстың жазу стилі туралы былай делінген: "Тоннель Хоукстың кейде суық, клиникалық, бірақ сезімтал сәттерімен толы прозасы оның оқиғаның атмосферасына толыққанды сәйкес келеді". Booklist журналында сыншы Дэвид Питт былай деп жазды: "Төртінші әлем трилогиясы аяқталғалы бірнеше жыл болды, және кейбір оқырмандар автордың бір ғана оқиғасын айтқан деседі. Бірақ біліңдер, Төртінші әлем кітаптары қаншалықты жақсы болса да, бұл кітап одан да тартымды: фантастикалық емес, заманауи шындыққа негізделген, терең жаралы және қызықты баяндаушысы бар". 2013 жылдың қазан айында Deadline Hollywood Spark фильмінің құқықтары DreamWorks компаниясына сатылды деп хабарлады.

Билікке қарсы

2014 жылдың 20 тамызында Джон Тювелв Хоукс «Билікке қарсы: бостандық және қадағалау мемлекеттерінің өрлеуі» атты тегін ғылыми-танымдық кітабын жариялады. Кітап романист Томас Пиншонға арналған. «Салон» журналында «Билікке қарсы» кітабынан үзінді жарияланды. «Билікке қарсы» Хоукс бала кезінде өткізген неврологиялық эксперименттердің жекелеген сипаттамасымен басталады және баршамыздың билік иелерінің өмірімізді бақылауға деген «құқығын» қабылдамауға мүмкіндігі бар екенін айтады. Хоукс үкіметтердің 11 қыркүйекке жасалған шабуылдарға қалай ден қойғанын, АҚШ-та «Патриот Заңының» қабылдануына және Лондонда жабық телекамералардың көбеюіне қалай әкелгенін сипаттайды. Ол 2006 жылғы «Біз қазір қалай өмір сүреміз» атты мақаласына сілтеме жасайды, ол оның жеке өмірге жүйелі шабуылға жасалған алғашқы жарияланған реакциясы болды. Кітап АҚШ Қорғаныс министрлігінің Ғылыми-зерттеулер агенттігінің (DARPA) Джон Поиндекстер әзірлеген «Толық ақпаратты білу» бағдарламасы Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің кеңеюіне және Эдвард Сноуденнің ашылуына қалай әкелгенін түсіндіреді. Хоукс терроризмге қарсы «жаппай бақылау» стратегиясын сынап, «бақылаудың кеңеюі» шағын қалалар мен дамып келе жатқан елдерге қалай тарағанын көрсетеді. Хоукс бақылау технологиясы билік иелеріне әлеуметтік бақылаудың маңызды құралын сыйлағанына сендіреді. Ол бақылау мәдениетінің коммерциялық мақсаттар үшін азаматтарды қадағалау үшін қалай қолданылатынын сипаттайды және адамдардың жұмыста қалай бақыланатынының мысалдарын келтіреді. Қорытындысында ол адамдардың жеке өмірлерін және ойларын қорғап, цифрлық әлемде өмір сүруге мүмкіндік беретін «паралель өмірлер» стратегиясын ұсынады.