Кіріспе
Черногориядағы қала Беране – Черногорияның солтүстік аймағындағы қала. Бұрынғы Иванград ауданының әкімшілік орталығы. Қала Лим өзенінің жағасында орналасқан. 1949 жылдан 1992 жылға дейін халық қаһарманы Иван Милутиновичтің құрметіне Иванград деп аталды. 2023 жылғы халық санауы бойынша қалада 9 923 адам, ал муниципалитет аумағында 25 162 адам тұрады. Орта ғасырларда Беране жері Будимля (Будимля) деп белгілі болған. Ол ортағасырлық серб мемлекеті мен оның билеушілері үшін маңызды саяси, экономикалық және рухани орталық болды. 1455 жылға дейін, түріктер қаланы басып алғанға дейін, Будимля Орта ғасырлық Сербияның Рашка аймағының бір бөлігі болды. Бірінші серб көтерілісінен бастап, толық азаттыққа дейін түріктермен үздірілмейтін күрес жүрді. 1825 жылдан 1862 жылға дейін көптеген шайқастар болды, ең ірісі – 7 сәуірде өткен Рудес шайқасы, онда қарамонталықтар жеңіске жетті. Беране 1912 жылы азат болды. Қала елімен бірге екі дүниежүзілік соғыста қирады. Иванград ретінде қала гүлденіп, халқы өсіп, Югославияның ірі өнеркәсіптік орталықтарының біріне айналды. Югославиядағы азамат соғысы Черногорияға тікелей әсер етпесе де, қала өнеркәсіптің құлдырауынан және адамдардың көшіп кетуінен зардап шекті. Қазіргі уақытта Беране Черногориядағы ең кедей елді мекендердің бірі, сондықтан көптеген тұрғындар қиын жағдайда өмір сүреді. Осыған қарамастан, қала білім беру, медицина, дін және спорт салаларындағы маңызды орталық болып қала береді, көптеген талантты тұлғаларды тәрбиеледі. Беране – сол аттас муниципалитеттің әкімшілік орталығы. Мұнда 13 бастауыш мектеп, 4 орта мектеп және 4 жоғары оқу орны бар. Қаланың спорттық инфрақұрылымы жақсы дамыған, ең табысты спорт ұжымдары – гандбол және үстел теннисі клубтары. Беране екі жолақты тас жол арқылы елдің басқа аймақтарымен байланысады. Сондай-ақ, қалада біраз уақыттан бері пайдаланылмаған әуежай бар. 2012 жылы Беране ресми түрде құрылғанына 150 жыл және Черногория құрамына кіргеніне 100 жылды тойлады.
Berane is a town in Montenegro in the northern region. It is former administrative centre of the Ivangrad District. The town is located on the Lim river. From 1949 to 1992, it was named Ivangrad in honour to people's hero Ivan Milutinović. According to the 2023 census, the town had a population of 9,923, whereas its municipality area had 25,162 people. During the medieval period the land of Berane was known as Budimlja (Будимља). It was of great holistic, political and economic importance in the medieval Serbian state and its rulers. Until 1455, when Turks took the city, Budimlja was part of the wider historical region of Raška, within the Medieval Serbia. Since the first Serbian Uprising until its final liberation, fights against Turks were constant. Famous battles occurred from 1825 to 1862 when the most important Rudes battle was fought on 7 April in which the Montenegrin rebels won. Berane was finally liberated in 1912. The town shared the destiny with its country being damaged in both World Wars. As Ivangrad, the town was meeting with prosperity and population growth being one of the Yugoslav industrial centres. Although the Civil War in Yugoslavia did not reach Montenegro, the city suffered from it as the industry collapsed and the people started to leave it. Nowadays, Berane is one of the poorest settlements in Montenegro so most of the population lives in difficult conditions. Despite that, the town remains an important educational, medical, religious and sporting centre, having produced many successful individuals in those categories. Berane is administrative centre of municipality of the same name. There are 13 elementary schools, four high schools and four institutions of higher education. Having a solid sport infrastructure, the most successful sport collectives in the town are handball club and table tennis club. Berane is connected with rest of the country by two lane motorways. It also has an airport which hasn’t been used for a while. In 2012, Berane celebrated 150 years since its official foundation and 100 years of being part of Montenegro.
Спорт
Жергілікті футбол командасы – FK Berane, ол бірнеше маусымды елдің жоғары лигасына өткізді. Олар «Беране Сити» стадионын төменгі лигадағы «ФК Напредак» командасымен бөліседі. Қаланың гандбол командасы – RK Berane.