Кіріспе

Грекиядағы бұрынғы темір жол компаниясы. Афина-Пирей электр темір жолдары (Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι Αθηνών Πειραιώς, ΗΣΑΠ), көбінесе ISAP деп қысқартылады, 1976 жылдың 1 қаңтарынан 2011 жылдың 17 маусымына дейін Пирей-Кифиссия желісін пайдаланды. Пирей-Кифиссия желісі Афина агломерациясының ең көне қалалық жылдам көлік жүйесі болды. Желі 1869 жылы Афинаны Пирей портымен байланыстыратын қала маңындағы темір жол желісі ретінде ашылды және одан әрі толыққанды жылдам көлік жүйесіне айналдырылды, осылайша ол әлемдегі ең көне метро желілерінің біріне айналды. ISAP S. A. басқарған желі бұрынғы Афина және Пирей темір жолы мен Лаврион алаңы – Строфили темір жолынан пайда болды. 2011 жылдың маусым айында ISAP S. A. жаңа көлік компаниясы STASY-ға біріктірілді.

Афина және Пирей теміржол компаниясы

Пирейден Тизионға дейінгі желі 1869 жылдың 27 ақпанында Афина мен оның порты Пирейді байланыстыратын бу поез ретінде пайдалануға берілді және оны Афина және Пирей темір жолы компаниясы (Σιδηρόδρομος Αθηνών Πειραιώς немесе Σ.Α.Π. А.Е.) жеке компания басқарды. Бұл жоба маңызды деп есептелді, сондықтан патшайым Ольга және премьер-министр Трасивулос Займис ашылу салтанатына қатысты. Күн сайын әр бағытқа 8 пойыз, ал сенбі-жексенбі күндері әр бағытқа 9 пойыз қатынайтын. 1874 жылы Афина және Пирей темір жолы компаниясын Өндірістік несие банкі (Τράπεζα Βιομηχανικής Πίστεως) сатып алды. Жаңа иелігінде темір жол қосымша құрама сатып алды. Біраз уақыттан кейін желі Омоноя алаңына дейін ұзартылды, ал жер асты бөлігі "қырқып жабу" әдісімен салынды. 1904 жылы желі Thomson Houston компаниясының 600 В тұрақты ток, үшінші рельс, жоғарғы контактілі жүйесімен электрлендірілді.

Грек электр теміржол компаниясы

1926 жылы SAP S. A. Power and Traction Finance Ltd компаниясы сатып алып, Ellinikoi Ilektrikoi Sidirodromoi (E. I. S., Ελληνικοί Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι немесе Ε.Η.Σ., "Грекияның электрлік темір жолдары" деп аударылады) деп аталды. 1926 жылы Power Group тобына кіретін Ilektriki Etaireia Metaforon немесе H. E. M. компаниясы 1000 Lavrion Square Strofyli темір жолын өз иелігіне алды. Бұл желі кейін стандартты кеңдіктегі, екі рельстік жолға айналдырылып, қолданыстағы желінің бір бөлігі болып, 1948 жылы Аттикаға, ал 1958 жылы Кифиссияға дейін созылды.

Афина-Пирей электр темір жолдары

1976 жылы E. I. S. мемлекеттік меншікке алынып, Athens Piraeus Electric Railways S. A. деп аталды (I.S.A.P.). 1998 жылы 2668 заңмен ISAP-ті Афины метрополитенімен біріктіру талап етілді, бірақ ол мерзімізсіз кешіктірілді және қажетті Президенттік жарлық шығарылмады. 2011 жылдың қаңтар айында Грекия үкіметі ISAP компаниясын Attiko Metro Etaireia Leitourgias S. A. (AMEL) компаниясымен – Афины метросының 2 және 3 желілерін басқаратын компаниямен, сондай-ақ Athens Tram S. A. компаниясымен біріктіру жоспарларын жариялады, осылайша жаңа бір компания құрылатын болды. 2011 жылдың наурыз айында Грекия үкіметі 3920 заңын қабылдап, ISAP және Athens Tram компанияларын Attiko Metro Operations Company (AMEL) компаниясына қосуға рұқсат берді. Бірігу нәтижесінде құрылған жаңа компания STASY (ΣΤΑΣΥ Α.Ε.) деп аталды және OASA S. A. компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылады. Бірлесу туралы ресми түрде 2011 жылдың 10 маусымында хабарланды. STASY Афинадағы Омоноя алаңының жанындағы бұрынғы ISAP бас кеңсесінде орналасқан. Костас Васильядис, бұрынғы бас инженер (1976-1991) және кейіннен 1997 мен 2000 жылдар аралығында ISAP-тің бас директоры болған, біріктірілген компанияның төрағасы және бас директоры болып 2012 жылдың соңына дейін қызмет етті.

Желілік

ISAP желісі Пирей портын Кифиссияның солтүстік аймағымен байланыстырды. Бастапқыда бумен жүретін локомотивтер үшін жобаланғандықтан, желі көбінесе жер үстімен өтеді. Дегенмен, теміржол өткелдері жоқ. Желі sg стандартында салынған және 750 В тұрақты токпен, үшінші рельс арқылы, жоғарғы контактілі жүйемен электрлендірілген, бұл жүйе Афина метрополитенінің 2 және 3 желілерінде де қолданылады. Екі желі (ISAP және Метроның 2 желісі) Аттики станциясында физикалық тұрғыда біріктірілген. Пирейден желі шығысқа қарай Нео Фалироға, содан кейін солтүстікке қарай Тисионға дейін созылады. Монастираки мен Аттики аралығында желі жер астымен өтеді. Монастиракиде жолаушылар метроның 3 желісіне, ал Омоноя мен Аттикиде 2 желісіне көше алады. Аттикиден бастап желі солтүстікке қарай, ескі Лаврион алаңы – Строфили теміржолының бағытымен Патиссия, Неа Иониа, Ираклио, Маруси маңынан өтіп, Кифиссияда аяқталады. Нератзиотиссада жолаушылар Афина қала маңы теміржолына ауысып, Афина халықаралық әуежайына бара алады.

Станциялар

Станция км Пирей 0.000 порттың жанында, ISAP желісінің ең оңтүстік станциясы. Пирейдің электр темір жолдары мұражайы, қалалық көліктердің шағын мұражайы (SAP, EIS, ISAP және бұрынғы трамвай желілері) бұрынғы почта бөлімшесінде орналасқан. Станция жанында локомотив депосы мен вагондарды жөндеу орындары орналасқан. Станцияның бір бөлігі және жақын маңдағы локомотив деполары мен жұмыс орындары 1944 жылғы 11 қаңтарда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастардың бомбалауынан қирады. Фалиро 2.110 Фалиро жағажай аймағындағы Олимпиадалық кешеннің жанында (Бейбітшілік және Достық стадионы және Караискакис стадионы) және Афина трамвайы S. E. F. (Σ. Е.Ф.) терминалына жақын. Станция құрамында Мошато 3.980 Каллитея 5.560 Таврос 6.140 вагондар депосы бар. Петралона 7.015 Тисейо 8.580 – желі ашылған 1869 жылғы бастапқы терминалы. Жолаушылар станциясының жанында локомотив депосы және жолдарды күтіп ұстау бөлімі орналасқан, сондай-ақ кейбір мамандандырылған ведомстволық вагондар бар. Монастираки 9.070 Афина метросының 3-желісімен жолаушылар алмасуы. Омоноя 9.985 Афина метросының 2-желісімен жолаушылар алмасуы. Виктория 11.000 Аттики 12.245 Афина метросының 2-желісімен жолаушылар алмасуы. Бұл станцияда сондай-ақ шағын депо және Афина метросының 2-желісімен теміржол байланысы бар. Агиос Николаос 13.160 Като Патисия 13.726 Агиос Элефтериос метро станциясы 14.448 Ано Патисия 15.262 Афина Олимпиадалық стадионына жақын жердегі локомотивтерді қайта бағыттау алаңы 16.554 17.230 17.918 локомотивтерді қайта бағыттау алаңы 19.246 локомотивтерді қайта бағыттау алаңы 20.846 ISAP желісінің сигнал беру және басқару орталығы және вагондарды жуу қондырғысы орналасқан. Нерациотисса 21.824 Афина қала маңындағы темір жолымен жолаушылар алмасуы. Афина сауда орталығына жақын 23.453 KAT 24.6.31 KAT ауруханасының жанында Кифиссия 25.657 – ең солтүстік терминал.

Ұсынылған солтүстік кеңейту

Солтүстікке қарайғы кеңейту екі кезеңде салынуы мүмкін болған, бірінші кезеңнің соңында Неа Эритреяға, ал екінші кезеңнің соңында Агиос Стефаносқа жетер еді. Қаржыландыру жетіспеуіне байланысты бұл кеңейту 2011 жылы жойылды.

Екінші буын ЭМУ

Бесінші (1951), алтыншы (1958) және жетінші (1968) партиялар Siemens MAN компаниясы жасаған болат конструкциялы болды. Осымен бірге Шарфенберг байланыс құрылғылары қолданысқа енгізілді. Партия Жылы Конфигурациясы Түрі Белгіленуі Сипаттамасы Суреті 5-ші 1951 DM DT немесе DM DTL DM 901–912 24 вагондар, 12 ЭМУ 2 пойыз құрамында. 1995 жылы пайдаланудан алынды. DTL 701–706 DT 801–806 6-шы 1958 DM DT немесе DM DTL DM 913–928 32 вагондар, 16 ЭМУ 2 пойыз құрамында. 2003–2004 жылдары пайдаланудан алынды. DTL 707–714 DT 807–814 7-ші 1968–1969 DM DT немесе DM DTL DM 929–937 18 вагондар, 8 ЭМУ 2 пойыз құрамында. Бір бөлігі ЭМУ 5 пойыз құрамында қайта жабдықталды. 2003–2004 жылдары пайдаланудан алынды. DTL 715–718 DT 815–819

Үшінші буын ЭМУ

8-топ (1983–1985 жж.) Siemens MAN компаниясы жасаған бес вагонды пойыз құрайды. 9-топ пойыздары LEW компаниясымен Германия Демократиялық Республикасында жасалған және пайдаланудан алынған. 10-шы партияның (1994) пойыздары 8-ші партияның пойыздарына ұқсас, Simenes MAN конструкциясы мен механикалық бөліктерін пайдалана отырып, Hellenic Shipyards S. A. компаниясымен салынған. 11-ші партияның (2000–2004) пойыздары үш фазалы AC электрмоторларымен жабдықталған және ADtranz Siemens дизайны мен механикалық бөліктерін пайдалана отырып, Hellenic Shipyards S. A. компаниясымен құрастырылған.

Партия Жылы Конфигурациясы Түрлері Нөмірлеу Сипаттамасы Суреті
8-ші 1983–1985 DM T DM+DT DM DM 101–145 MAN/Siemens компаниясы жасаған 75 теміржол вагоны, бастапқыда 4 вагонды жиынтық ретінде (M M M M) жеткізілді, содан кейін пойыздарды ұзарту үшін тіркеме вагондар қосылды. T 201–215 DT 301–315
9-шы 1983–1985 DM M+M DM DM 1101–1125 50 алюминий LEW (GIII типі) вагоны, бастапқыда EMU 4 жиынтығында, кейіннен EMU 6 (DM M+M DM+M DM) ретінде қайта ұйымдастырылды. 1999 жылдан кейін қолданылуы шектеулі болды және 2004 жылға дейін пайдаланудан алынды. M 2201–2225
10-шы 1993–1995 DM T DM+DT DM DM 146–175 50 вагон MAN AEG/Siemens және Hellenic Shipyards компанияларымен EMU 5 жиынтығында жасалған. T 216–225 DT 316–325
11-ші 2000–2004 DM T DM+DM T DM DM 3101–3180 120 вагон 20 EMU 6 пойызында біріктірілген. ADtranz Siemens және Hellenic Shipyards компанияларымен жасалған. 2009 жылдың 2 наурызында Кифиссия станциясында террористер тоғыз вагонды жойды. T 3201–3240

Басқа жылжымалы құрам

1981-1984 жылдары ISAP Шығыс Берлин метросынан төрт вагондық, жарық сары түсті, тар габаритті (G I немесе Gisela типтері) алты пойызды жалға алды. 1980 жылдардың басында 1938 және 1959 жылдар аралығында салынған Лондон метрополитенінің 60 қолданылған вагонын сатып алу мүмкіндігі қарастырылды, бірақ ақырында келісімге қол жеткізілмеді және оның орнына жаңа вагондар сатып алынды.