Кіріспе

Ағылшын заңгері және христиан социалисі (1810–1892)

Эдвард Ванситтарт Нил (1810–1892) – ағылшын адвокаты, кооператор және христиан социалисі болған.

Өмірбаян

Ванситтарт Нил 1810 жылдың 2 сәуірінде Бат қаласында дүниеге келді, ол Букингемширдегі Таплоу шлютерінің ұлы, Эдвард Ванситтарт Нил (бұрынғы Ванситтарт) және 1809 жылы үйленген әйелі Энн Спунер (1780–1873) еді. Ол атасы, Исаак Спунердің, Бірмингемдегі бай кәсіпкердің он баласының бірі болды. Оның бір әпкесі, Шарлотта Ванситтарт Нил (1817–1881), 1841 жылы Чарльз Фререге, адвокат және парламенттік хатшыға үйленді, олардың тоғыз баласы болды, соның бірі – Шарлотта Ванситтарт Фрере (1846–1916), 1882 жылы суретші және жазушы А.Г. Фоллиотт Стокске үйленді. 1828 жылы үйде алғашқы білімін алғаннан кейін, ол Оксфордтағы Ориел колледжіне түсті, онда Джон Генри Ньюман оны оқытты. 1837 жылы ол Линкольн қонақүйінде адвокаттық құқық алды. Ол Уильям Уилберфорстың әйелі Барбара Уилберфорстың сіңілісінің ұлы болды. 1850 жылы ол христиан социалисті болып, Жұмысшы қауымдастықтарын қолдау қорының кеңесіне қосылды. Ф.Д. Морис, Томас Хьюз, Джон Малкольм Форбс Ладлоу, Чарльз Кингсли және Джон Льюэллин Дэвис сияқты пікірталас тудыратын адамдармен бірге ол Жұмысшы колледжін құруды бастады және оның алдындағы «Ассоциациялар залында» сабақ берді. Ол Лондонда алғашқы кооперативтік дүкенді ашты және екі құрылысшылар қауымдастығына капитал берді, бірақ екеуі де банкрот болды. 1851 жылы, оны қолдаушы кеңестің басқа мүшелері қарсы болғанмен, ол өзінің бастамасын – Орталық кооперативтік агенттікті құрды, ол кейінірек Кооперативтік көтерме сауда қоғамына ұқсас болды. Бұл жобаның сәтсіздігі және 1852 жылғы инженерлік блокададағы Инженерлер қоғамының ісіне салған инвестициясы оған 40 000 фунт стерлинг шығын келтірді. Ол 1876 жылғы Индустриалдық және өзара көмек қоғамдары туралы заңға және 1862 жылғы Біріктіру заңына әкелген қозғалысқа белсенді қатысты. Кооперация туралы жазбаларды жариялаудан басқа, ол Кооперативтік Орталық Кеңесіне айналған атқару комитетінде жұмыс істеді және 1863 жылы Солтүстік Англия Кооперативтік көтерме сауда қоғамын құруға белсенді қатысты. Ол 1866 жылы Кобден Миллздің және 1867 жылы Ауыл шаруашылығы және бағбандар қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі болды. Жыл сайынғы Кооперативтік Конгрестің ұйымдастырушысы, 1872 жылы оның екінші күнінің төрағасы болды. 1873 жылы Кооперативтік Одақтың бас хатшысы болды. Көп жылдар бойы ол Кооперативтік сақтандыру компаниясының директоры және Кооперативтік газет қоғамының мүшесі болды. Ол 1875 жылы батыс штаттарының фермерлері мен ағылшын кооперативтері арасында тікелей сауданы ашу мақсатымен делегациямен бірге Америкаға барды. 1891 жылы Кооперативтік Конгресс Басқармасының хатшысы қызметінен кеткеннен кейін ол Христиандық әлеуметтік одақтың Оксфорд университеті бөлімшесіне қосылды. Нил 1837 жылы Франсис Сара Фаррерге үйленді, олардың төрт баласы болды: Генриетта, Генри, Констанс және Эдит. Өмірінің соңында ол Беркширдегі Бишам аббаттығының отбасылық мүлігін мұра етті. Нил 1892 жылдың 16 қыркүйегінде Лондонда қайтыс болды. Нилге арналған ескерткіш Санкт-Пол соборында орнатылды және оның есімі Ориел колледжінде стипендиямен мәңгіленді.