Кіріспе
Артур Митчелл Саклер (22 тамыз 1913 – 26 мамыр 1987) – американдық дәрігер және маркетинг маманы, фармацевтикалық өнімдерді насихаттаумен айналысқан. Ол сонымен қатар өнер жинаушы болды. Саклер отбасының даулы фармацевтикалық империясының үш патриархының бірі еді. Саклер әлемдегі ең ірі жеке қытай өнері коллекциясын жинап, оны Смитсониан институтына сыйға тартты. Ол көптеген өнер галереялары мен медицина мектептерін салуға қажетті қаражатты ұсынды. Саклердің мүлкі 140 миллион долларға бағаланды. Оның өлімінен кейін, «Пурдю Фарма» компаниясының опиоидтік дағдарыстағы басты рөліне байланысты оның беделі түсіп қалды. Саклерге сыйлық берген көптеген мұражайлар мен галереялар опиоидтік дағдарыс пен Саклер отбасының абыройының төмендеуінен кейін олардан және олардың отбасынан алшақтады. 2021 жылдың 9 желтоқсанында Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы олардың құрметіне аталған галереялардан Саклер отбасының атын ресми түрде алып тастады.
Arthur Mitchell Sackler (August 22, 1913 – May 26, 1987) was an American psychiatrist and marketer of pharmaceuticals whose fortune originated in medical advertising and trade publications. He was also an art collector. He was one of the three patriarchs of the controversial Sackler family pharmaceutical dynasty. Sackler amassed the largest personal Chinese art collection in the world, which he donated to the Smithsonian. He provided the funds needed to build numerous art galleries and schools of medicine. Sackler's estate was estimated at 140 million. Since his death, Sackler's reputation has been tarnished due to his company Purdue Pharma's central role in the opioid crisis. Many of the museums and galleries that Sackler donated to have distanced themselves from him and his family in the wake of the opioid crisis and the Sackler family's resulting reputational fall. On December 9, 2021, the Metropolitan Museum of Art in New York City officially removed the Sackler family name from galleries which had been named after them.
Ерте өмір және білім
Бруклинде Исаак пен Софи Саклерлердің отбасында дүниеге келген, олар Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Украина мен Польшадан Нью-Йоркке көшіп келген. Саклер үш ұлының үлкені болған. Саклер Эразм Холл орта мектебін бітірген. "Нью-Йоркер" журналында Патрик Радден Киф оны көптеген қызығушылықтары үшін полимат деп атады. Саклер 1942 жылы медицинаға маманданған Уильям Дуглас МакАдамс жарнама агенттігінде копирайтер болып жұмыс істеу арқылы оқу ақысын төлеген, ол 1947 жылы сатып алып, революция жасаған компания еді. Саклер нейроэндокринология, психиатрия және эксперименталды медицина салаларындағы жүздеген мақалаларға үлес қосты. Олар психиатрлар болып, Кридмур ғылыми-зерттеу институтының қызметкерлеріне қосылды. Олардың досы және серіктесі, режиссер Йохан Х. В. Ван Опуййсен болды, Артур Саклер оны "Фрейдтің сүйікті шәкірті" деп сипаттады. Бұл әдіс "Саклер әдісі" деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көбінесе тоқтатылған адамдарға жасалатын зерттеулер, Нюрнберг кодексі және кейін Хельсинки декларациясы мен Белмонт есебінің бақылауында болған жоқ. Саклерлер электроконвульсивті терапияға қарағанда аз зиян келтіретін балама іздеді. Олар шизофрениямен, биполярлық бұзылысы (бұрын маниялық депрессия деп аталған) және қазіргі танылмаған, депрессияға ұқсас инволюциялық психозбен ауыратын адамдарды гистаминмен емдеді. Нью-Йорктегі Стони Брук университетінде сөйлеген сөзінде ол өнер мен ғылымның "гуманитарлық ғылымдарда өзара байланысты" екенін айтты. Кейін ол қытай өнерінің коллекционері, қаржысы жетіспейтін, бірақ Саклердің талғамына сенген психиатр Пол Сингерге тоқсан сайын ақша берді. Сингер қайтыс болғаннан кейін оның коллекциясы Саклер галереясына берілуі керек еді. 1997 жылы коллекцияны сатып алу үшін зерделеген кезде Смитсон музейінің қызметкерлері доктор Сингердің қайтыс болған кездегі үйінен 160 құжатталған заттың жоғалып кеткенін анықтады. Жоғалған коллекцияның көп бөлігі әлі күнге дейін табылмаған. Ол өліміне дейін осы жерде жұмыс істеді. Саклер агенттікті фармацевтикалық өндірушілерге бұрыннан белгісіз сату әдістерімен өзгертті. 2019 жылы Гарвард университетінің тарихшысы Саклерлер дәрігерлерге тікелей сатуды ойлап таппағанын, бірақ олардың үлкен ықпалы болғанын жазды. Артур Саклер дәрігерлерге тікелей бағытталған басылымдарда маркетинг жасады, бұл дәрігерлердің дәрілер туралы білу және оларды нарыққа енгізу процесін жеделдетті, бірақ сату күштерімен араласып, егжей-тегжейлі талқылауларға қатыспады – бұл әдіс қазір қысымға ұшырап отыр. 1950 жылы "Файзер" компаниясында 8 сатушы болды, ал 1957 жылы бұл көрсеткіш 2000-ға жетті. 1950-1956 жылдар аралығында Саклердің басшылығымен "Файзер" компаниясы жаңа антибиотиктер нарығында "Террамицинмен" бәсекелесті (20 елдегі дәрігерлерге). Саклердің "Валиумды" "Medical Tribune" сияқты журналдарда сатуы оны сатудан 100 миллион доллар тапқан алғашқы дәріге айналдырды, ал 1971 жылға қарай "Либриум" мен "Валиум" оның клиенты "Хоффманн Ла Рошқа" 2 миллиардтан астам пайда әкелді. Оның табысының нәтижесінде көптеген фармацевтикалық компаниялар өздерінің дәрілерін ұқсас тәсілмен сатуға көшті. Профессор Эван Герстман "Forbes" журналында былай деп жазды: "Әрине, алаяқтық маркетинг өте жаман. Бірақ Артур Саклер дәрігерлерге тікелей маркетингтің негізін қалағандықтан, оның әрекеттері дәрігер-науқас қарым-қатынасын бұзған жағдайда да, осы техниканың дұрыс қолданылмауына ол жауапты деп айту абсурдты".
Кейінгі мансап
Саклер Нью-Йорк қаласындағы алғашқы қан банктерін нәсілдік тұрғыдан біріктіруге үлес қосты. 1950-1962 жылдары «Клинико-эксперименталды психобиология» журналының редакторы болды. Саклердің бірнеше бизнесі өзара байланысты болды және ол Л. В. Фролих жарнама агенттігімен және достарына тиесілі MD Publications компаниясымен жасырын серіктестіктер құрды. Сонымен қатар, Саклер Medical Press, Inc., Physicians News Service, Inc. және Medical Radio and TV Institute, Inc. компанияларының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Ол Нью-Йорк медициналық колледжінің қамқорлар кеңесінде мүше болып, психиатрия бойынша ғылыми профессор лауазымын да иеленді. 1981 жылы Саклер Қытайдың Тяньцзинь қаласында өткен тамақтану жөніндегі бірінші халықаралық конференцияның төрағасының орынбасары болды. 1985 жылы ол Scientific American журналының директорлар кеңесіне сайланды. 1985 жылы Линус Паулинг өзінің «Ұзақ өмір сүру және денсаулықты жақсарту» кітабын оған арнады. 1997 жылы Артур қайтыс болғаннан кейін Медициналық жарнаманың Атақ залына енгізілді.
Адамгершілікке қарсы әрекет
Артур Саклер есімді Саклер отбасы 2010 жылдардың соңында отбасының Оксиконтинмен байланысы бойынша күшейтілген тексеруге ұшырады. Дэвид Кроу Financial Times газетінде жазған мақаласында отбасының атын "кірленген" деп сипаттады (сағ. зақымдалған донорлар). 2019 жылдың наурыз айында Ұлттық портрет галереясы және Тейт галереялары Саклер отбасынан әрі қарай сыйлықтар қабылдамайтындарын мәлімдеді. Бұл американдық фотограф Нан Голдиннің, егер галерея Саклер қорынан 1 миллион фунт стерлинг сыйлық қабылдаса, Ұлттық портрет галереясындағы өзінің жоспарланған ретроспективасын алып тартуы мүмкін екенін мәлімдегеннен кейін болды. 2019 жылдың маусым айында Нью-Йорк университетінің Лангон медициналық орталығы Саклерлерден ешқандай сыйлық қабылдамайтынын және содан бері Саклер бітіруші биомедициналық ғылымдар институтының атын Вилчек бітіруші биомедициналық ғылымдар институты деп өзгерткенін хабарлады. Кейін 2019 жылы Американың Табиғи тарих мұражайы, Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы және Метрополитен өнер мұражайы Пурдю Фарма компаниясына қатысы бар кез келген Саклерден болашақта сыйлықтар қабылдамайтындарын жариялады. The New York Times газетінің хабарлауынша, Париждегі Лувр Саклер отбасының атын "көпшілік алдындағы байланысын үзуге" кіріскен алғашқы ірі музей болды. 2019 жылдың 16 шілдесінде мұражай галерея кіреберісіндегі Саклерлердің мұражайға жасаған сыйлықтары туралы тақтаны алып тастады. Галереядағы сұр ленталар Саклер қанаты сияқты табельдерді, соның ішінде Луврдің парсы және Левант өнері жинағына арналған табельдерді жапты, олар 8 немесе 9 шілдеде алынып тасталды. 1997 жылдан бері жинақтың табельдерінде ол Шығыс ескерткіштерінің Саклер қанаты деп көрсетілген. 2021 жылдың 9 желтоқсанында Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы, Саклер отбасымен бірге, жеті атаулы галереядан, соның ішінде әйгілі Дендур ғибадатханасы орналасқан қанаттан Саклер отбасының атын алып тастағанын жариялады. Отбасының қайырымдылығы опиаттарды сатудан түскен табыстан "абыройын ақтау" әрекеті ретінде сипатталды.
Жеке өмір
Саклер үш рет үйленген. 1949 жылы DR. KADE Pharmazeutische Fabrik GmbH компаниясының тең иесіне үйленді. Олардың екі баласы болды және 25 жыл үйленгеннен кейін ажырасып кетті. Өмірінің соңына дейін оның әйелі Джиллиан Лесли Талли болды, ол Артур М. Саклер және Джиллиан Саклер өнер, ғылым және гуманитарлық ғылымдар қоры арқылы оның атынан қайырымдастық жобаларын басқарады. Саклердің төрт баласы болды: бірінші некесінен – Кэрол Мастер және Елизавета Саклер, екінші некесінен – Артур Ф. Саклер және Дениз Марика. Ол Нью-Йорктегі Бесінші авенюде тұрды. Саклер 1987 жылдың 26 мамырында Нью-Йорктегі Пресвитериан ауруханасында жүрек ауруынан қайтыс болды.
Purdue Pharma дау-дамай
1952 жылы Саклер ағаларына «Пурдью Фредерик» компаниясын сатып алу үшін қаржы ұйымдастырды. «Пурдью» компаниясы антисептик «Бетадин», лаксатив «Сенкок» және құлақтан шығарушы «Церуменекс» сияқты қолжетімді дәрілерді сатумен айналысты, сондай-ақ уақыт бойынша босатылатын қасиеттері бар морфин де сатылды, оның патенты 1980 жылдардың соңында бітуі керек еді. Олар «Пурдью Фарма» деп аталатын жеке компанияның иелері болды және «Пурдью Фредерик» компаниясын холдингтік компания ретінде пайдаланды. Артурдың қайтысынан кейін сегіз жыл өткен соң, оның ағаларының басшылығымен «Пурдью» морфиннің 1,5 есе күшті «Оксиконтин» препаратын сата бастады. Бұл компания 2007 жылы «Оксиконтин» препаратын дұрыс емес таңбалауы үшін кінәсін мойындап, 640 миллион доллар айыппұл төледі. Саклерлер отбасына және «Пурдью» компаниясына сыншылардың пікірінше, Артур опиоид емес дәрі-дәрмектерді сататын фармацевтикалық компаниялармен консультациялаған кезде қолданған маркетингтік тәсілдер кейіннен оның ағалары мен племяннигі Ричард Саклер «Оксиконтин» препаратын таңбалауда қолданып, опиоидтық дағдарысқа ықпал етті. «The Guardian» газетінде келтірілген сөздерге сәйкес: «Бұл, негізінен, әдемі костюмдер мен көйлектер киген есірткі сатушыларының қылмыстық тобы».
Сын
Сенатор Эстес Кефовердің кіші комитеті 1959 жылы фармацевтикалық индустрияны қарастырды. Ол Артур Саклердің дәрі-дәрмектерді ашу және өндіру, дәрі-дәрмектерді сату және жарнамалау, сондай-ақ дәрі-дәрмек сатуды тікелей қолдау үшін арнайы медициналық басылымдарды қамтитын "біртұтас" империяға ие болғанын сезінді. Психиатр Аллен Фрэнсис 2017 жылы The New Yorker журналына: «Фармацевтикалық индустрияны бүгінгідей құнсызданған жағдайға жеткізген күмәнді амалдардың көп бөлігі Артур Саклерге байланысты» деді. 2017 жылғы The New Yorker мақаласының авторы Патрик Радден Киф кейіннен өз жұмысын толыққанды кітапқа дамытты. Кітап 2021 жылы жарық көрді және Артур Саклер отбасына, соның ішінде Артур Саклердің байлық жинаған кезде көптеген мүдделер қақтығыстарын жасыруға жасаған әрекеттеріне қатысты айқын сын айтты.