Кіріспе
Ежелгі Иерусалимдегі ғибадатхананың көмекшілері Нетинимдер (נְתִינִים nəṯīnīm, әдеби мағынасында "сыйланғандар" немесе "қаржыландырылғандар"), сондай-ақ Натиниттер немесе Натинийлер деп аталды. Бұл атау ежелгі Иерусалимдегі ғибадатханаға көмек көрсеткен адамдарға берілген. Алғаш рет бұл термин Ешуа кітабында (сөздік түрінде кездеседі) гибеондықтарға қатысты қолданылған. Кейінірек, Езра кітабында олар Аведей Шломо ("Соломонның қызметшілері") есімдерімен бірге тізілген. Нетинимдердің ізраилдік емес ұрпақтардан тарағаны болжануда. Ешуа кітабындағы гибеондықтар мен кейінгі мәтіндердегі Нетинимдердің байланысы туралы пікірлер қарама-қайшы. Басқа теориялар бойынша, олар Сандар кітабының 31-тарауында сипатталғандай, мадияндықтардың соғыста түскен тұтқындарының ұрпақтары болуы мүмкін.
Nethinim (נְתִינִים nəṯīnīm, lit. "given ones", or "subjects"), or Nathinites or Nathineans, was the name given to the Temple assistants in ancient Jerusalem. The term was applied originally in the Book of Joshua (where it is found in its verbal form) to the Gibeonites. Later, in the Book of Ezra, they are counted alongside the Avdei Shlomo ("Servants of Solomon"). It is likely that the Nethinim descended from non Israelites. Opinion is divided as to whether the Gibeonites in Joshua are to be connected to the Nethinim of later texts. Others theorize that they were the descendants of Midianite war captives, as described in Numbers 31.
Этимология
Нетиним сөзі қанаандықтардың N T N етістігінен туындайды, яғни "беру" деген мағынаны білдіреді. Еврей Библиясының масореттік мәтінінде бұл атау 18 рет кездеседі, және әрқашан көпше түрінде қолданылады (1 Шығар. 9:2; Езра 2:43, 58, 70; 7:7, 24; 8:17, 20; Нехемия 3:26, 31; 7:46, 60, 73; 10:28; 11:3, 21).
Аударма және орфография
Ағылшын тілінде Нетиним – Король Джеймс нұсқасында (1611 ж.) аударылмаған, транслитерацияланған бірнеше еврей сөздерінің бірі. Бұл академиялық жазылымдарда ең көп қолданылатын түрі. "Натинайлар" атауы Дуэй-Реймс нұсқасында және оған сәйкес Католик энциклопедиясының (1911) "Натинайлар" деген мақаласында кездеседі. Грек тілінде Септуагинта Нетинимді οἱ Ναθιναῖοι, hoi Nathinaioi (Езра 2:43; Нехемия 11:3) және Ναθινιν (Езра 2:58) деп транслитерациялайды; ал бір рет грек тілінде οἱ δεδομένοι, hoi dedoménoi, "сыйланғандар" (1 Тарих 9:2) деп аударылған. Иосиф Флавий бұл терминді ἰερόδουλοι, ierodouloi, "ғибадатхана қызметшілері" деп береді. Вулгатада Nathinæi деп көрсетілген. Сирия тілінде Пешитта еврей тіліндегідей, бірақ 1 Тарих 9-да нетиним сөзі сирия тіліндегі гейора (geyorā) көпше түрімен, еврей тіліндегі "герім" (gerim) сөзіне балама ретінде берілген.
Еврей Киелі кітап
Ешуа кітабында нетинимдер «қауым басшылары (nesi’im)» туралы үзіндіде еске алынады, бұл термин сондай-ақ Йеуд Мединатаның қуғын-сүргіннен кейінгі басқару жиналысында да қолданылған. Бұл үзінді осы топқа заңдылық беруге бағытталған немесе, керісінше, оларды тәуелсіз әрекет еткені үшін сынаған ретінде түсіндіріледі. Соңғы жағдайда, Ешуаның авторы діни қызметкерлерден тәуелсіз осы басшыларды ғабанилерді Иерусалимдегі культтік қызметке қабылдағаны үшін кінәлайды. Талмуд дәстүрінде олар нетинимдермен байланыстырылған. Нетинимдер жер аударылудан оралғанда еске алынады және әсіресе Езра 2 (HE) және Нех 7 (HE) кітаптарында тізімделеді. Аталған есімнің бастапқы түрі – Нетуним, Езра 8:17 (HE) (салыстырыңыз: Сандар 3:9 (HE)) мәтініндегі кетив (дауыссыз оқылуы) бойынша, және «сыйланған» немесе «арналған» деген мағынаны білдіреді, яғни ғибадатханаға. Талмудта да Натин жекеше түрі қолданылады. Барлығы 612 нетиним жер аударылудан оралды және Иерусалимнің шығыс қабырғасына қарай Офелдегі «Нетинимдер үйіне» жақын орналасты, осылайша ғибадатханаға жақын болу үшін, леуіліктердің басшылығымен қызмет етіп, барлық салықтан босатылды, олар осы салықтан күнкөріс көріп отырған болуы керек. Дәуіт пен ханшалар оларды леуіліктерге қызмет етуге бұйырған (Езра 8:20 (HE)). Гибеондықтар Мелатиях Гибеондықпен бірге Иерусалимнің батыс жағындағы ескі қақпаның жанындағы қабырғаның бір бөлігін жөндеді (Нех. iii. 7), ал нетинимдер шығыс жағында Офелде тұрды (сол жерде 26). Езра 2 кітабында нетинимдер үшін тізімделген көптеген есімдер шетелдік тегін көрсетеді, соның ішінде араб, исмаил, египет, едом және арамей ұлттарынан шыққан адамдар, құлдарға лайық лақап есімдерімен. Ата-аналарының көптеген есімдері әйелдік формада немесе мағынасында болып көрінеді және нетинимдер ешқандай нақты әкелік тегін анықтай алмағанын көрсетеді, бұл Езра 2:60 (HE); Нех 7:62 (HE) мәтінінде «әкесінің үйін көрсетуге шамасы келмегендердің» тізімімен расталады.
Раббилік иудаизм
Нехемия мен Езра заманында олар Яһуда қауымына толыққандай бірігіп, оның келісіміне қол қойған. Бірнеше ғасыр өткен соң, олардың мәртебесі күрт төмендеді. Мишнада баяндалған 10 генеалогиялық топта (юхасиндер) олар әкесі белгісіз адамдар (шетукимдер) мен тасталып қалғандардан (асуфимдер) жоғары тұрды, бірақ заңсыз байланыстардан туған балалар – мамзеримдерден төмен болды және лайықты исраилдіктерге үйленуіне тыйым салынды. Алайда, соңғы төрт топтың арасында, олардың ішінде азат етілген құлдар да болған, аралас некелерге рұқсат берілді. Мұндай заңсыз байланыстардан туған бала нәтин деп аталды. Моавтықтармен, аммондықтармен, мысырлықтармен және едомдықтармен аралас некеге қатысты Киелі кітаптағы тыйымдар белгілі бір ұрпақтарға ғана қатысты немесе олардың қыздарына қолданылмады. Ал мамзеримдермен және нетинимдермен некеге тыйым салу "мәңгілік және еркектерге де, әйелдерге де қатысты" деп есептелді.
Ехоба куәгерлері
Ехоба куәгерлері «майланғандар» емес екенін айтатын және Басқарушы кеңеске көмектесу үшін таңдалған мүшелерді атау үшін Нефиним терминін қолданады.