Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі қанаандық патша Адони Безек (Ăḏōnî Ḇezeq, "Безек әміршісі"), сондай-ақ Адонибезек немесе Адони Безек деп те жазылады, Хакимдер кітабында айтылған қанаандық патша (Хакимдер 1:4-7 (NKJV)). Израильдіктер қанаандықтарды жаулап алғанға дейін, ол өзінің төңірегіндегі қалалардың жетпіс патшасын бағындырған еді. Яһуда және Шимон тайпалары Безектегі қанаандықтар мен периздіктерге шабуыл жасап, оларды жеңіске бұйырды. Хакимдер кітабында сипатталған оқиғалардың тарихи шындығы ғалымдар арасында пікірталас тудырып, кітаптың қанша бөлігі тарихи екені туралы әртүрлі пікірлер бар.
Ancient Canaanite king
Adoni Bezek, ( ’Ăḏōnî Ḇezeq, "lord of Bezek"), also written Adonibezek or Adoni Bezek, was a Canaanite king referred to in the Book of Judges ( Judges 1:4 7 (NKJV)). Previous to the occupation of Canaan by the Israelites, he had subdued seventy of the kings of cities around him. The tribes of Judah and Simeon attacked the Canaanites and the Perizzites at Bezek and defeated him. The historical reality of events described in the book of Judges is the subject of ongoing dispute among scholars, who vary in their opinions about how much of the book is historical.
Безек
Кейбір ғалымдар Безек Гезердің жанында орналасқан деп ұсынады. Басқалары бұл жерді Хирбет Ибзик немесе оған жақын Хирбет Салхабпен теңестіруге болады дейді, ал тағы біреулері "Безек" сөзі "Зедек" сөзінің бұрмалануы екенін, ол Адонизедек туралы айтылған оқиғаға сілтеме жасайды деп есептейді. Безек Самуил кітабының 11:8-тарауында (ЖД) Саулдың аммондық Нахасқа қарсы күресу үшін ізраилдік әскерді жинаған жер ретінде қайтадан айтылады.
Some scholars propose that Bezek was near Gezer. Others suggest that the place is to be identified with Khirbet Ibzik or the nearby Khirbet Salhab, while others think that "Bezek" is a corruption of "Zedek," in reference to the story of Adonizedek. Bezek appears again in Samuel 11:8 (NKJV) as the site where Saul assembled the Israelite armies to fight against Nahash the Ammonite.
Жарақаттандыру
Адони Безек, Қазылар кітабында айтылғандай, бағындырған патшаларының үлкен саусақтары мен бармақтарын алып тастаған, осылайша оларды жауынгер ретінде күшсіз қылған, себебі олар енді қару-жарақ қолдана алмай немесе қашып-құтыла алмайтын. Ешуа қайтыс болғаннан кейін, Яһуда және Шимон тайпалары Израильдің Қанаанды жаулап алуын жалғастырып, осы қанаандық патшаға қарсы әскер басқарды. Олар Киелі кітаптағы "көзге көз" заңын қолданып, Адони Безекті де сол жазаға тартып, оны Иерусалимге құл ретінде жіберді. Адони Безек: "Жеті патша, олардың үлкен саусақтары мен бармақтары кесілген, менің дастарқаным астындағы қалдықтарды жинап жеп отырды. Мен істегендей, Құдай да маған жазасын берді", – деді. "Эликотттың ағылшын тіліндегі түсіндірмесінде" былай делінген: "Бармақтарын кесу оған енді садақ тартуға немесе қылыш ұстауға мүмкіндік бермес еді. Римдіктер әскерге шақырылудан қашу үшін үлкен саусақтарын кесіп тастаған".
Adoni Bezek, according to Judges, had removed the large toes and thumbs of kings he subjugated to render them harmless as warriors, presumably so they could no longer wield weapons or run. After Joshua had died, the tribes of Judah and Simeon continued the Israelite conquest of Canaan by leading an army against this Canaanite king. Employing the biblical law of "eye for an eye" they did the same to Adoni Bezek before sending him to Jerusalem as a slave. Adoni Bezek is recorded as saying "Seventy kings with their thumbs and big toes cut off used to pick up scraps under my table. As I have done, so God has repaid me." According to Elicott's Commentary for English readers, "The cutting off of his thumbs would prevent him from ever again drawing a bow or wielding a sword. Romans who desired to escape conscription cut off their thumbs".
Кейінгі өмірі
Сотниктер кітабында, ол жетпіс бағындырылған патшаларға жасаған қатыгездігі үшін Құдайдың өзі жазалағанын мойындады. Денесін мүгедектендіргеннен кейінгі өмірі туралы басқа ештеңе белгілі емес.
According to the Book of Judges, he confessed that God had requited him for his cruelty to the seventy kings whom he had subdued. Otherwise, nothing is known of his life after his mutilation.
Адонизедекпен салыстыру
Коггинстің айтуынша, ол, шамасы, Ешуа кітабының 10 тарауында есімдері тізілген Адонизедекпен бір адам болуы мүмкін, ол б.з.б. 1200 жылдары өмір сүрген. Кейбір ғалымдар Адони-Безек туралы айтылатын оқиғаның Адонизедек туралы оқиғаның өзгеше түрі екенін санайды. Ешуа кітабының 10 тарауында Адонизедек төрт басқа билеушімен бірге үңгірге тығылғаннан кейін қолға түсіп, Ешуаның Кәнаандағы жорығы кезінде өлімге кесілген. Ал Адонибезек, Ешуаның қайтысынан кейін болған жорықта, өз қаласынан тұтқындалды (Төрелер кітабы, 1). Оның есімі Ешуа кітабының 12:9-24 тарауларындағы тридцать бір қаланың патшаларының тізіміне енбеген, бірақ Төрелер кітабында оның жетпіс басқа патшаны бағындырғаны айтылады. Осы жетпіс сан нақты цифр емес болуы мүмкін деген пікірлер де бар: "The Temple Dictionary of the Bible" (1910) кітабында былай делінген: "Бұл [70] – дөңгелек сан, яғни 'көп' дегенді білдіреді".
According to Coggins, he is probably the same person as Adonizedek mentioned in Joshua 10 who flourished c. 1200 BC. While some scholars think that the story of Adoni bezek is a variation on the story of Adonizedek, According to Joshua 10, Adonizedek was captured after taking refuge with four other rulers in a cave and put to death in the course of Joshua's campaign in Canaan. Adonibezek, on the other hand, was captured, in a campaign following Joshua's death, in his city (Judges 1). His name is missing from the list of thirty one city kings in Joshua 12:9 24, although he had subjugated seventy other kings in the Judge's account. It has been argued that the latter figure may not be literally true: The Temple Dictionary of the Bible (1910) stated: '"This [70] is a round number, meaning 'many'".