Кіріспе

Набил Елараби (набил әл-Араби; 15 наурыз 1935 жылы туған) – египеттік саясаткер және дипломат. 2011 жылдың 1 шілдесінен 2016 жылдың 3 шілдесіне дейін Араб лигасының Бас хатшысы қызметін атқарды. Бұрын, 2011 жылдың наурыз айынан маусым айына дейін Ессам Шараф үкіметінде Египеттің Сыртқы істер министрі болды.

Ерте өмір және білім

Элараби 1935 жылдың 15 наурызында дүниеге келген. Ол Нью-Йорк университетінің құқық мектебінен J.S.D. (1971) және LL.M. (1969) дәрежелерін, ал Каир университетінің құқық факультетінен заң мамандығын (1955) алған.

Мансап

Элараби Каирдегі "Zaki Hashem & Partners" фирмасының серіктесі, келіссөздер және төрелік саласында маманданған.

Мысыр үкіметі

Элараби 1976-1978 жылдары Сыртқы істер министрлігінің Заң және шарттар департаментінде заң кеңесшісі және директоры болып жұмыс істеді, содан кейін 1981-1983 жылдары Үндістандағы елші болды. Одан кейін 1983 жылдан 1987 жылға дейін Сыртқы істер министрлігінде бұрынғы лауазымына оралды. 1978 жылы Кемп-Дэвидте өткен Таяу Шығыс бейбітшілік конференциясында Египеттік делегацияның заң кеңесшісі, 1985 жылдан 1989 жылға дейін Таба келіссөздеріндегі Египеттік делегацияның басшысы, ал 1986 жылдан 1988 жылға дейін Египет-Израиль төрелік трибуналында (Таба дауы) Египет үкіметінің өкілі болды. 1995 жылы ол Египет Әділет министрі тағайындаған Египеттегі азаматтық және коммерциялық мәселелер бойынша төрешілер тізіміне енгізілді.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

1968 жылы Элараби Біріккен Ұлттар Ұйымының Оқыту және зерттеу институтында (UNITAR) Халықаралық құқық бойынша Адлай Стивенсон стипендиаты болды. 1973 жылы UNITAR-да халықаралық құқық бойынша арнайы стипендиянт ретінде тағайындалды және 1973 жылдан 1975 жылға дейін БҰҰ Женевадағы Таяу Шығыс бейбітшілік конференциясына Египет делегациясының заң кеңесшісі қызметін атқарды. Эларби 1978 жылдан 1981 жылға дейін Нью-Йорктегі БҰҰ-да Мысырдың тұрақты өкілінің орынбасары, 1987 жылдан 1991 жылға дейін БҰҰ-ның Женевадағы кеңсесінің тұрақты өкілі, 1991 жылдан 1999 жылға дейін БҰҰ-ның Нью-Йорктегі тұрақты өкілі, 1994 жылдан 2004 жылға дейін БҰҰ-ның Халықаралық құқық комиссиясының мүшесі, 1996 жылы Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы, ал 1993, 1994 және 1997 жылдары Бас Ассамблеяның вице-президенті болды. 1999 жылдан 2001 жылға дейін Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Өтемақы комиссиясында комиссар, 2001 жылдан 2006 жылдың ақпанына дейін Халықаралық соттың мүшесі болды. Элараби Бас Ассамблеяның бірінші (Қоралсыздандыру және халықаралық қауіпсіздік мәселелері) комитетінің, «Бейбітшілікке арналған күн тәртібі» жөніндегі бейресми жұмыс тобының, Рио-де-Жанейродағы БҰҰ-ның қоршаған орта және даму жөніндегі конференциясына арналған құқықтық құралдар жөніндегі жұмыс тобының және халықаралық қатынастарда күш қолдануды тыйым салу қағидатын нығайту жөніндегі БҰҰ арнайы комитетінің төрағасы болды.

Басқа халықаралық жұмыстар

Элараби 1989-1992 жылдары Суэц каналына қатысты дау бойынша Париждегі Халықаралық сауда палатасының Халықаралық төрелік сотында төреші болды. 1990 жылы Араб мұнай экспорттаушы елдер ұйымының сот трибуналында судья қызметін атқарды. Элараби 2000 жылдан 2010 жылға дейін Стокгольм халықаралық бейбітшілік зерттеу институтының басқару кеңесінің мүшесі болды. 2008 жылдың желтоқсанынан бері ол Халықаралық коммерциялық төрелік жөніндегі Каир аймақтық орталығының директоры және Судан үкіметі мен Судан халықтық азаттық қозғалысы арасындағы «Аббей шекарасы» төрелігінде Судан үкіметінің кеңесшісі болып жұмыс істеп келеді. Элараби сонымен қатар Халықаралық коммерциялық төрелік жөніндегі Каир аймақтық орталығының кеңесінің мүшесі, Египет халықаралық құқық қоғамы кеңесінің мүшесі және Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының төрелік және делдалдық орталығының бейтарап сарапшылар тізіміне енген.

2011 жылғы Египет революциясы және өтпелі үкімет

Набил Элараби 30-ға жуық белгілі египеттіктердің бірі болды, олар наразылық білдірушілер мен үкімет арасында байланысшы ретінде жұмыс істеді және президент Хосни Мубарактың қызметтен алынуын талап етті. 2011 жылдың 25 ақпанында өткен демократия форумында ол Египет үкіметі биліктің бөлінуінің болмауы, ашықтықтың жетіспеуі және соттың тәуелсіздігінің болмауынан зардап шегетінін айтты. Оның пікірінше, сыртқы саясат Египеттің мүдделеріне негізделуі керек, соның ішінде "Израиль өзінің міндеттемелерін орындамаған жағдайда, оны жауапқа тарту" қажет. 2011 жылдың 6 наурызында ол Эссам Шарафтың төңкерістен кейінгі кабинетінде Египеттің Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Осыдан кейін ол Газамен Рафах шекаралық өтпелі пункін ашты және Хамас пен ФАТХ арасындағы келісімге қол жеткізуге көмектесті.

Араб лигасы

2011 жылдың 15 мамырында ол Амр Мусаны алмастырып, Араб лигасының Бас хатшысы болып тағайындалды. 2011 жылдың 1 шілдесінде ол қызметке кірді.

Жарияланымдар

Таба, Кэмп-Дэвид, Израильдің Батыс жағалауындағы тосқауыл: Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінен Халықаралық сотқа дейінгі (طابا كامب ديفيد الجدار العازل: صراع الدبلوماسية من مجلس الأمن إلى المحكمة الدولية), ред. Дар-әл-Шорук, Каир, 2017 жыл.