Никарагуаның Чинандега қаласы: Тарихы мен ерекшеліктері
Chinandega
Никарагуаның Чинандега қаласы: экономикалық орталық, 115 мыңнан астам халқы бар. Тарихы, мәдениеті, көрнекті тұлғалары мен құрғақ климаты туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Chinandega (tʃinanˈdeɣa) – Никарагуадағы Чинандега департаментінің және сол аттас муниципалитетінің әкімшілік орталығы. Никарагуаның экономикалық жағынан екінші маңызды және халқы бойынша алтыншы ірі қаласы, 2022 жылғы бағалау бойынша халқы 115 067 адамды құрайды, ал муниципалитеттегі жалпы саны 137 539 адамды шамамен құрайды. Бұл департаменттің тумаларының арасында Никарагуаның ұлттық әнұранының авторы Соломон Ибарра Майорга, "Rey del Corrido" шығармасының авторы Тино Лопес Гера, дін қызметкері Томас Руис, сондай-ақ спортшылар Висенте Падилья және Просперо Гонсалес бар.
Chinandega (tʃinanˈdeɣa) is a city and the departmental seat of Chinandega department in Nicaragua. It is also the administrative centre of the surrounding municipality of the same name. It is Nicaragua's 2nd most important city (economy) and 6th largest city, with a population of 115,067 (2022 estimate), and a total of 137,539 in the municipality. Natives of the department include Salomón Ibarra Mayorga, writer of the national anthem of Nicaragua; Tino López Guerra, composer of "Rey del Corrido"; the priest Tomás Ruiz, and athletes Vicente Padilla and Próspero González.
Климат
Бұл аймақта әдетте айқын құрғақ маусым болады. Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Чинандегада тропикалық саванна климаты, климат карталарында "Aw" деп белгіленеді.
This area typically has a pronounced dry season. According to the Köppen Climate Classification system, Chinandega has a tropical savanna climate, abbreviated "Aw" on climate maps.
Тарих
Чинандега қаласы "Параңғала қаласы" (Ciudad de las Naranjas) және "Ыстық қала" (Ciudad Cálida) деп аталды. Оның аты науатль тілінен шыққан. Нақты мағынасы даулы болғанымен, ол "қамыстармен оралған жер" деген "чинамитл такальт" сөздерінен туындауы мүмкін. Чинандега отарлық дәуірде шағын қала болған, бірақ құнарлы жазықтардағы орналасуы және сауда орталығы ретіндегі маңызы оның өркендеуіне себеп болды. Испан шежірешісі Антонио Васкес Эспиноза өзінің жинағында және Батыс Үндістан сипаттамасында 1613 жылы Чинандегаға жасаған сапарын былай сипаттады:
The city of Chinandega has been nicknamed "the City of Oranges" (Ciudad de las Naranjas) and "the Hot City" (Ciudad Cálida). Its name is of Nahuatl origin; although its exact meaning is disputed, it may come from the words Chinamitl tacalt, "place surrounded by reeds." Chinandega was a small city during the colonial era, but its location among fertile flatlands and its position as a commercial center led to its eventual rise in importance. The Spanish chronicler Friar Antonio Vázquez Espinoza in his compendium and description of the West Indies described his 1613 visit to Chinandega:
1796 жылдан бастап ресми түрде елді мекен (побладо) ретінде танылған қала инженер Антонио Рохас жоспарлаған. 1835 жылдың 30 наурызында жыл сайынғы 8 желтоқсан күні жәрмеңке өткізу туралы заң қабылданды. 1836 жылдың 15 наурызында Хосе Нунес үкіметі кезінде қала (вилла) мәртебесі берілді, ал 1839 жылдың 2 қыркүйегінде қала мәртебесіне ие болды. 1998 жылдың 1 қарашасында Чинандегаға "Мич" дауылынан туған ауыр су тасқыны келді. Су тасқыны салдарынан мыңдаған адам үйсіз қалды, сондай-ақ 2009 жылға дейін жөнделмеген инфрақұрылымға зиян келді.
Officially a settlement (poblado) from 1796, the city was planned by engineer Antonio Rojas. On March 30, 1835, a law was instituted that established a fair on December 8 of every year. On March 15, 1836, during the government of José Núñez, it received the title of town (villa), and on September 2, 1839, it received the title of city. On November 1, 1998, Chinandega was hit by massive flooding caused by Hurricane Mitch. The flooding resulted in many thousands of people losing their homes, as well as damages to infrastructure which had not been repaired as of 2009.
Санта-Ана шіркеуінің шіркеуі
Колониалды өткені мен колониалды дәуірдегі қала құрылысының ықпалымен, қаланың орталығында римдік стильдегі Санта-Ана колониалды шіркеуі бар орталық саябақ орналасқан. Ол бір ғасырдан астам уақыт бойы қаһарлы дауылдарға, жер сілкінісіне және соғыстарға төтеп берді. 1885 жылғы жер сілкінісі шіркеуге ауыр зиян келтірді, бірақ ол кейіннен қазіргі түріне қайта жаңартылды. Дегенмен, бұл ғимараттың XVII ғасырдағы бастапқы орны емес. Санта-Круз епископы Морельдің 1751 жылғы маусымдағы құжаттарында былай делінген: "Бұл шіркеу өзен жағасында үш бөлімнен тұрады, оған жақын сакристия мен хор, екі кішкентай қоңырау, әк тас қабырғалар және плиткалы едендер бар". Шіркеудің солтүстік және оңтүстік жағында Антигуэно стиліндегі екі ескі есік ашылады; олар жер сілкінісінен зардап көрмеді, соның ішінде 1925 жылғы жер сілкінісі фасады мен мұнараларын зақымдады. Әйелі Аннаның мерекесі жыл сайын 26 шілдеде тойланады. Шіркеу бұрынғы колониалды сұлулығына қайта келтірілді және оны жаңа діни орталыққа айналдыратын жариялауды күтеді, соның нәтижесінде шіркеу собор мәртебесіне ие болады.
In accordance with its colonial past and colonial era urban planning, the city is centered around a central park with the Romanesque style Our Lady Santa Ana Colonial Church. It has withstood over a century of violent storms, earthquakes, and wars. The church was severely affected by an earthquake in 1885, and was later rebuilt into its current state. This is not the location of the original building in the seventeenth century, however. According to documents from Bishop Morel of Santa Cruz dated June 1751, "This church owns three naves on the river, with its sacristy and choir close by, two small bells, limestone walls, and tiled floors". Two ancient doors in Antigueño style open on the north and south flanks of the church; these survived the earthquakes, including the 1925 earthquake that damaged the façade and towers. The feast day of Saint Anne is celebrated on July 26 of every year. The church has been restored to its former colonial splendor, and awaits the announcement that will make it the seat of a new diocese, with the church itself becoming elevated to the status of cathedral.
Эль Кальварио епархиясы
Эль Кальварио ("Кальварий") приході сол аттас ауданда орналасқан және 1874 жылы епископ Монсеньор Мануэль Улоа и Кальво салған. Алғашқы құрылысы саз балшықтан болған, бірақ 1885 жылдың 11 қазанында жер сілкінісінен қирап, кейін қайта жаңартылған. Оның қасиетті покровители – Иса Мәсіһтің қасиетті аты, ол әр жылдың қаңтар айының соңғы жексенбісінде тойланады. Сонымен қатар, 17 мамырда приходта әулие Паскаль Байлон мерекесі де аталып өтеді. Шіркеу жақында COEN қорының күшімен қайта қалпына келтірілді.
El Calvario ("Calvary") Parish is located in the neighborhood of the same name, and was built in 1874 by Bishop Monsignor Manuel Ulloa y Calvo. The first structure here was of adobe, but on October 11, 1885, this was destroyed by an earthquake and later rebuilt. Its patron is the Holy Name of Jesus, celebrated on the last Sunday of January every year. On May 17, the feast day of Saint Pascal Baylon is also celebrated in the parish. The church was recently restored by the COEN Foundation.
Гвадалупа анамыздың киелі үйі
Жақында салынған, оның тамыры 1855 жылы салынған, бірақ 1885 жылы жер сілкінісінен қираған құрылысқа тікелей байланысты. Бұл бастапқыда холера эпидемиясы кезінде Гвадалупа Анамызға арналған құрбандық ретінде салынған. Эпидемия басылғаннан кейін, Гвадалупа Анамыздың бейнесі алғаш рет 1856 жылғы 25 желтоқсанда шіркеуде көрсетілді, ал Папа Пий IX бұл шіркеуді қасиетті орын деңгейіне көтерді – Орталық Америкада осы құрметке ие болған алғашқы шіркеу. Ол COEN қорымен қайта жаңартылды, ал оның ең маңызды мерекесі 12 желтоқсанда тойланады, сондай-ақ Қасиетті аптада процессиялар да өткізіледі.
Of recent construction, its origins lie in a structure built in 1855 but destroyed in an earthquake in 1885. It was originally built as an offering to Our Lady of Guadalupe during an outbreak of cholera. After the outbreak, an image of Our Lady of Guadalupe was first displayed in the church on December 25, 1856, and Pope Pius IX elevated the church to the rank of sanctuary, the first church in Central America to earn this title. It was restored by the COEN Foundation and its principal feast day is celebrated on December 12, with processions during Holy Week being celebrated here as well.
Сент-Антони шіркеуі (Iglesia San Antonio)
Бұл шіркеу де 1885 жылғы жер сілкінісі кезінде ауыр зақымдарға ұшырады, содан кейін кеңейтілді. Шіркеу қаланың аристократиясымен ресми емес байланыста болды; аристократия өкілдерінің әсем тойлары оның қабырғаларында тойланды. 1923 жылы францискан монахтары келгеннен кейін шіркеу толығымен қайта жаңартылды. Оның ең басты мерекесі жыл сайын 13 маусымда аталады. Сонымен қатар, әр жылдың 1 қаңтарында процессия ұйымдастырылады.
This church also suffered from severe damage during the 1885 earthquake, after which it was enlarged. The church was unofficially associated with the city's aristocracy; elaborate weddings between members of the aristocracy were celebrated within its walls. In 1923, with the arrival of the Franciscans at the church, it was completely rebuilt. Its principal feast day falls on June 13 every year. There is also a procession that is held on January 1 of every year.
Колониялық ғимараттар
Чинандегада отаршылдық дәуірдегі көптеген ғимараттар бар, бірақ Никарагуаның Леон және Гранада қалаларымен салыстырғанда олардың саны аз. Олардың көпшілігі 1928 жылы консерватор Адольфо Диасқа қарсы көтерілген либералдық күштердің бомбалауы салдарынан зақымдалды. Қаланың көп бөлігі қирады, тек шіркеулер ғана зардап көрмеді. Леон мен Гранададағыдай, қалада отаршылдық сәулетті қорғайтын ережелер жоқ.
Chinandega has many colonial era buildings, though not to the extent of the Nicaraguan cities of León and Granada, since many of them were damaged during a 1928 bombardment by the Liberal forces, who had revolted against Conservative Adolfo Díaz. Most of the city was destroyed, and only the churches remained unharmed. The city does not have a code that protects colonial architecture as León and Granada do.
Мәдениет
Чинандеганың мәдени және тарихи байлығы испандықтар басып алуына дейінгі кезеңге дейін соқталады, сол кезде осы аймақта әртүрлі мезоамерикалық халықтар қоныстанған, олардың шығу тегі солтүстікке, мүмкін қазіргі Мексикаға дейін жетеді. Қалада "Энрике Мантика Дешон" атындағы мұражай орналасқан, онда Колумбтан бұрынғы дәуірге жататын 1200 археологиялық жәдігер жинақталған. Сондай-ақ, "Родриго Каллехас" деп аталатын 400 орындық қалалық театр да бар.
Chinandega's cultural and historical riches date from before the Spanish conquest, when this region was inhabited by various Mesoamerican peoples, who had perhaps originated from the north, possibly from present day Mexico. There is a museum in the city, "Enrique Mantica Deshon", which contains 1,200 archaeological artifacts of Pre Columbian origin. There is also a municipal theater called "Rodrigo Callejas" which can seat 400 people.
Спорт
Чинандегада соңғы жылдары елдің жоғары лигасына қатысқан екі футбол клубы бар: Чинандега ФК және ВКП Чинандега. Олар қаланың солтүстік-батысындағы әуежайға жақын орналасқан Эфраин Тихерино Мазариего стадионын пайдаланады. "Тигр де Чинандега" командасы да Никарагуа кәсіби бейсбол лигасының мүшесі ретінде осы қаладағы. Бірнеше ірі бейсбол лигасының ойыншылары "Лос Тигрс" құрамында болған, соның ішінде Марк Миникоцци да бар.
Chinandega is home to two football clubs who have both played in the country's top tier in recent years: Chinandega FC and VCP Chinandega. They share the Estadio Efraín Tijerino Mazariego in the northwest of town near the airport. Tigres de Chinandega also call the city home as a member of the Nicaragua Professional Baseball League. Several Major League Baseball players have been a member of Los Tigres, including Mark Minicozzi.