Кіріспе

Ла Либертад – Никарагуаның Чонталес департаментіндегі муниципалитет. Бұл президент Даниэль Ортега, кардинал Мигель Обанда и Браво және вице-президент Омар Халеслевенстің туған жері. Халық саны 14 712 адамды құрайды.

География

Ла Либертад Джуигалпа муниципалитетінен 32 шақырым және астана Манагуадан 175 шақырым қашықтықта орналасқан. Муниципалитет солтүстігінде Камоапа муниципалитетімен, оңтүстігінде Сан-Педро-де-Ловаго муниципалитетімен, шығысында Санто-Доминго және Эль-Айоте муниципалитеттерімен, ал батысында Джуигалпа және Куапа муниципалитеттерімен шектеседі. Ла Либертад муниципалитеті сондай-ақ Чонталес департаментінің солтүстік бөлігінде, Америриск таулары мен Санто-Доминго, Сан-Педро-де-Ловаго және Эль-Айоте муниципалитеттерінің жазықтарына қарай ағатын өзендер арасында жатыр.

Елді мекен

Ла Либертадтың қазіргі аумағындағы жергілікті жер-су атауларының көптігіне байланысты, алғашқы тұрғындары Сумо-Кариб тайпасынан шыққан адамдар болған деп саналады, олар кейін Шонталь халқымен ығыстырылған. Карибтердің соңғы қонысы "Эль-Жобо" болды, ол қазіргі қаладан батысқа қарай 2 шақырым қашықтықта орналасқан және 1730 жылы тұрғындарын қырып салған дизентерия салдарынан тастап кетілді. 1710-1817 жылдар аралығында испандар мен метистер келіп, кең ауқымды мал шаруашылығын дамытты. Олар жергілікті тұрғындардың Мико өзенінен алтын құмын жуғанын білді, бұл отандық және шетелдік көші-қонға себеп болды және "Эль Минерал" қонысының құрылуына әкелді. Бірнеше жыл өткен соң, қалаға Конрадо атымен үш бауырлас келді және сол жерде қалды. Тағы бір дерек бойынша, алғашқы билік өкілдері "Мигель" деген есімді үш құрметті адам болды, олар "La Trinidad" деген жалғыз ресми қолтаңба қолданған. Тарихшы Джеронимо Перес (1838–1878) айтуынша, Эль-Минерал құмар ойыншы Конрадоның арқасында "Ла Либертад" деп аталды, ол полициядан қашқан достарына: "Эль-Минералға барайық, онда құмар ойнауға, ішімдік ішуге және барлық нәрсеге бостандық бар" деді. Ұзақ уақыттан кейін Ла Либертад атауы кеңінен таралды. Тарихи тұрғыдан алғанда, атау мен негізі қаланған күнін растайтын мәліметтер жоқ (Ұлттық архивтен ақпарат келмегендіктен), бірақ Ла Либертад 1816 және 1852 жылдар аралығында құрылған. Муниципалитет 1855 жылы қала ретінде тіркелді. Ла Либертад 1886 жылы вилла дәрежесіне көтерілді. Доктор және генерал Хосе Сантос Зелаяның басшылығымен, "Диарио де Никарагуа" газетінің 111-нөмірінде (La Gaceta, Official Gazette) 1895 жылдың 13 наурызында, 2-бетте жарияланған жарлық бойынша, Ла Либертад Буакомен бірге қала мәртебесіне ие болды; ал Камоапа вилла мәртебесіне көтерілді.

Демография

Ла Либертад қаласында қазіргі уақытта 14 712 адам тұрады. Жалпы халықтың 50,9 пайызы еркектер, ал 49,1 пайызы әйелдерді құрайды. Халықтың шамамен 46,2 пайызы қалалық жерлерде тұрады.

Аумақтық ұйымдастыру

Муниципалдық орталығы "Ла Круз" төбесінің оңтүстігінде және Мико өзенінің жағалауында орналасқан. Ол төрт аймақты қамтитын және жеті шағын ауданды біріктіретін үш ауданнан тұрады: Тасбаприс шағын ауданы, "Камило Ортега" құрылыс алабы, "Вилла Эрмоса", "Ла Нуэва Эсперанса", "Сан-Луис" шағын ауданы, "Ла Луз", "Ла Сапера" және "Консепсьон-де-Мария" шағын ауданы. Оның ауылдық территориясы 25 елді мекенге бөлінген, олардың тиісті халық қоныстары: Эль Кастильо, Кускуас, Палмира, Тава Ариба, Тава Абахо, Эль Сабалар, Тимули, Аморес дель Соль, Каркита, Эль Парламенте, Эль Занкудо, Аренас, Пиджибай, Бетулия, Эль Шамарро, Эль Эскандало, Сан-Франциско-дель-Койоль, Сан-Франциско-дель-Гамалоте, Эль-Эспехо, Запоте-де-Ориенте, Запоте-де-Окциденте, Косматилло, Сан-Буэнавентура, Кинума және Рио-Мико.

Экономика

Ла Либертад муниципалитетінің экономикасы негізінен оның ең маңызды екі экономикалық байлығымен – ауылдық аймақтардағы мал және ірі қара шаруашылығы және қалалық және қала маңындағы аймақтардағы алтын мен күміс кенін өндірумен анықталады. Жалпы алғанда, тұрғындары кең аумақта шағын топтарда үш тау портында (Бетулия, Каркита және Пальмира), үш кооперативтік елді мекенде (Сан-Маркос, Лас-Прадерас, Ла-Виктория) және шаруашылықтарға жақын жерлерде орналасқан. Minisa Mining Company және кішігірім ауқымдағы Small Miners Production Cooperative (Cooppemilich R. L.) сияқты ірі кен өндіру операцияларын ерекше атап өткен жөн. Муниципалитеттің негізгі экономикалық қызметтері – ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы, кен өндіру және сауда. Ла Либертад сонымен қатар Никарагуадағы ең ірі ашық карьерлі кен орнына ие, онда күн сайын алты мың тонна топырақ және тас өңделеді.